Berekraftig hausting
eller
kvar i næringskjeda bør vi hausta?
Møte med referanseflåten 3. september 2010
Harald Gjøsæter
Interessant emne
• Der vi har fleire spørsmål enn svar
• Der det finst mange innfallsvinklar
• Der miljøpolitisk ståstad vil prega meiningane
– Ein miljøvernar ser kanskje på naturen og
økosystema som noko som skal bevarast mest mulig likt slik det ein gong vart til
– Medan ein bonde eller fiskar (eller nokon med
”sunt bonde/fiskar-vit”) ser på naturen som noko vi skal forvalta til beste for menneska, dvs ein stad der vi kan sanka og/eller dyrka mat
Nokre fakta
• Det finst i naturen næringskjeder eller
næringsnett, der organismane er ordna i nivå
• Organismane på dei ulike nivåa lever av organismane på nivået eller nivåa under
• Det primære nivået (graset på land og algane i sjøen) står for all ny produksjon gjennom fotosyntesen
• Denne produksjonen vert så
transportert oppover med tap på kvart trinn
Døme på næringskjede i havet
Algar
Torsk
Lodde
Plankton
Eit praktisk døme lodde-torsk
• Røttingen, I. and Tjelmeland, S. 2009. Towards a MSY- based management of Barents Sea Capelin in an
ecosystem context. ICES CM, 2009/R:07.
0 .0 0 .2 0 .4 0 .6 0 .8 1 .0 1 .2 1 .4
0 .0 0 .2 0 .4 0 .6 0 .8
L o n g t e r m m e a n c a t c h o f c a p e l in M e a n h e r r i n g a b u n d a n c e : 1 . 1 1 1 1 8 m t
C o d F : 0 .5 3 C o d F : 0 .3 5 C o d F : 0 .1 7
Moment som bør telja med:
• Mengda av mat vi kan hausta
• Kvaliteten på maten vi kan hausta
• Effektane på resten av økosystemet av å hausta
Og noko vi må hugsa på:
• Det er uråd å dyrka og hausta eit
økosystem utan samstundes å påverka systemet
• Jordbruk og havbruk endrar naturen, stundom drastisk
• Også hausting av ”ville” bestandar
endrar naturen, men ofte mindre synleg
