«Teknologi har endret måten vi lærer, kommuniserer, underholder oss, finner informasjon og tilegner oss kunnskap. Dette skaper nye utfordringer for pedagogenes arbeidsmetoder og i
utviklingen av elevenes fagkunnskaper og grunnleggende ferdigheter.»
(Utdanningsdirektoratet)
«Digital dugleik som grunnleggande dugleik i fag, og som prinsipp for læring, utvikling og danning.»
(LK20 – Fagfornyinga)
Innhold
INNLEIING ... 3
RESSURSAR I GRUNNSKULEN ... 4
SATSINGSOMRÅDER OG MÅL FOR HERØYSKULEN 2020 ... 8
RESULTAT LÆRINGSMILJØ ... 12
RESULTAT NASJONALE PRØVER ... 14
KVALITETSINDIKATORAR NASJONALE PRØVER 2020: ... 14
RESULTAT EKSAMEN VÅREN 2020 ... 16
SKULEBIDRAGSINDIKATORAR ... 17
KVALITETSVURDERING I GRUNNSKULEN ... 20
STATLEGE FØRINGAR SOM PÅVERKAR UNDERVISNINGA ... 21
OPPSUMMERING ... 23
INNLEIING
Kommunen v/sektor Oppvekst har i fylgje opplæringslova ansvar for å ha system for
oppfølging og rapportering resultat i skulen. Sektor Oppvekst ynskjer med denne rapporten å gi kommunestyret som skuleeigar og andre, oversikt over dei mest sentrale områda i arbeidet som går føre seg i Herøyskulen.
Opplæringslova § 13-3e. Plikt for kommunen og fylkeskommunen til å arbeide med kvalitetsutvikling
Kommunen og fylkeskommunen skal ha eit forsvarleg system for å følgje opp resultata frå nasjonale kvalitetsvurderingar som departementet gjennomfører med heimel i § 14-4. Som ein del av oppfølgingsansvaret, skal det utarbeidast ein årleg rapport om tilstanden i grunnskoleopplæringa og den vidaregåande opplæringa, knytt til læringsresultat, fråfall og læringsmiljø. Den årlege rapporten skal drøftast av kommunestyret og fylkestinget.
Kommunen og fylkeskommunen skal sørgje for at skulane jamleg vurderer i kva grad
organiseringa, tilrettelegginga og gjennomføringa av opplæringa medverkar til å nå dei måla som er fastsette i Læreplanverket for Kunnskapsløftet. Elevane skal involverast i denne vurderinga. (Lagt til med lov 19 juni 2020 nr. 89 (ikr. 1 jan 2021 iflg. res. 25 sep 2020 nr. 1825).
I St.meld. nr 31 2007-2008: «Kvalitet i skolen», punkt 4.5.3 - krav til årleg tilstandsrapport heiter det innleiingsvis: «Det er viktig at de øverste styringsorganene i kommuner og fylkeskommuner har et bevisst og kunnskapsbasert forhold til den delen av
grunnopplæringen som de er ansvarlig for, slik at de har mulighet til å følge opp utviklingen i denne sektoren på en god måte».
Strategidokumentet «Herøyskulen – ein los i leia» 2018 – 2022, er eit overordna dokument for skuleutvikling i Herøy. Dokumentet kom første gang ut i 2015 og vart revidert i 2018 og gjeld no fram til 2022. Det inneheld felles visjonar og grunnprinsipp for skulane i Herøy, pedagogiske satsingsmål, fokus på godt elevmiljø og døme på faktorar som støttar læring.
Skulane sine utviklingsmål i arbeidet mot meir læring tek utgangspunkt i dei felles overordna måla i strategidokumentet.
Tilstandsrapporten 2020 omhandlar ei oversikt over det arbeidet som er gjort i skulane knytt til utviklingsmåla i strategidokumentet, andre relevante område som påverkar læring samt ei oversikt over læringsresultat. Den er eit sentralt element i høve det nasjonale
kvalitetsvurderingssystemet. I tillegg vil rapporten omhandle utviklingsområde framover i tid sett i lys av kartlegging av læring, med særleg fokus på nasjonale prøver og elevundersøkinga 2020, samt nasjonale krav og retningsliner. Rapporten skal handsamast av skuleeigar, dvs.
kommunestyret.Det som omhandlar resultat og tabellar i rapporten er utarbeidd med bakgrunn i viktige opplysningar og fakta henta frå www.skoleporten.no, https://gsi.udir.no og rapportportalen.
Sektor for Oppvekst, april 2021
RESSURSAR I GRUNNSKULEN
ELEVAR
Talet på elevar i Herøyskulen har siste åra vist ei fallande kurve. Dette kan sjåast i
samanheng med bl.a. fallande fødselstal og folketal i kommunen generelt, og dermed blir det færre som startar på skulen. Arbeidsinnvandringa er ikkje like stor som for nokre år sidan, og nedgangen skuldast nok også lekkasje til Møre barne- og ungdomsskule, særleg frå Myrvåg krins og nærliggande område. Årskulla varierer noko frå år til år og frå skule til skule, men viser totalt sett ein jamn nedgang over tid. Skuleåret 2020-21 hadde vi pr. 1. oktober 2020 (GSI) 971 elevar i grunnskulen i Herøy. Ein nedgang på 36 elevar samanlikna med 2019, og ein nedgang på 66 elevar i høve tala i 2018. I tillegg kjem Møre barne- og ungdomsskule med 155 elevar. Av desse har 117 bustadadresse i Herøy.
Tabellane under viser elevtal pr. eining pr. 1. oktober 2020 og det totale elevtalet i
grunnskulen i Herøy. Oversikta viser også Møre barne- og ungdomsskule. Dei siste fem åra har vi opplevd ein gradvis nedgang i talet på elevar i alle krinsar, bortsett frå ved Bergsøy og Nerlandsøy (og Møre). Det er første gang vi er under 1000 elevar i den offentlege
grunnskulen i Herøy. Tala viser ein nedgang på 155 elevar i perioden 2011 - 2020. Elevtalet er 8,6 % lågare i 2020 enn det var i 2011. Talet på skulestartarar går også ned i same periode med 8,3 %. Trass i at nokre kull er relativt store enkelte år, så peikar pila nedover over tid.
Dei 971 elevane fordeler seg på skulane slik:
Bergsøy
1.-7. trinn
Einedalen
1.-7. trinn
Leikanger
1.-7. trinn
Moltu
1.-7. trinn
Nerlandsøy
1.-7. trinn
Stokksund
1.-10. trinn
YHU
8.-10.
trinn
Møre
1.-10. trinn
297 (+13) 157 (-20) 49 (-15) 36 (-7) 83 (+8) 124 (-7) 225 (-16) 155 (+4)
Tala i parentes syner endringar sett i høve 2019.
Elevtalsutvikling i grunnskulen i Herøy 2011 – 2020 (tal frå GSI pr 1. okt.):
Off/priv 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
Off.GS 1126 1094 1093 1089 1064 1052 1061 1037 1007 971
Møre 100 98 101 92 102 125 140 148 151 155
Elevar i den offentlege grunnskulen og Møre. Myrvåg skule vart nedlagt i 2009, og Møre utvida skulen til å omfatte barnetrinn i 2010. Mange barn i tidlegare Myrvåg krins startar no på Møre.
Elevar som byrja i 1. klasse åra 2011 – 2020:
Skulestartarar 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
Bergsøy 54 27 44 45 46 33 49 32 33 48
Nerlandsøy 11 11 7 7 9 12 10 13 14 14
Moltu 4 3 13 5 3 9 5 8 1 6
Leikanger 10 12 16 13 7 12 5 7 6 5
Stokksund 8 19 10 10 9 10 5 13 7 1
Einedalen 26 24 38 22 26 21 35 23 14 21
SUM 1.trinn 113 96 128 102 100 97 109 96 75 94
Tabellen og diagrammet over syner elevtalsutviklinga blant skulestartarar i Herøyskulen over ti år (GSI), perioden 2011 – 2020. Samla sett viser desse åra ein gradvis nedgang.
1126 1094 1093 1089 1064 1052 1061 1037 1007 971
100 98 101 92 102 125 140 148 151 155
0 200 400 600 800 1000 1200
2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
Elevtalsutvikling 2011 - 2020
0 10 20 30 40 50 60
2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
Skulestartarar 2011 - 2020
Bergsøy Nerlandsøy Moltu Leikanger Stokksund Einedalen
Prognose over skulestartarar 2021 – 2026 basert på fødde i krinsen:
Skulestartarar 2021
f.2015
2022
f.2016
2023
f. 2017
2024
f.2018
2025
f. 2019
2026
f. 2020
Bergsøy 34 32 38 29 32 43
Nerlandsøy 6 9 8 11 11 6
Moltu 5 6 4 4 5 2
Leikanger 8 9 4 5 5 7
Stokksund 8 6 11 4 4 2
Einedalen 25 17 23 24 22 15
SUM 1.trinn 86 79 88 77 79 75
Møre 6 6 9 2 5 6
Innvandring:
I tillegg til tala som er henta frå Folkeregisteret, kjem innvandring og tilflytting.
Det var pr. 1. oktober 2020 totalt 139 elevar i herøyskulen med minoritetsspråkleg
bakgrunn. Dei fleste kjem frå austeuropa, resten har kome hit som flyktningar. I tillegg har vi 89 elevar i grunnskulen som har tospråklege heimar. Dvs. at anten mor eller far er gift med etnisk norske. I løpet av 2020 tok kommunen imot to familiar med flyktningestatus med til saman 6 barn der eitt av barna er i skulepliktig alder.
Elevar med full minoritetsspråkleg bakgrunn fordelt på skulane:
Stokksund 10 Moltu 8 Leikanger 10 Bergsøy 63 Einedalen 11 Nerlandsøy 10
Ytre Herøy ungdomsskule 27
Av desse har 9 elevar fått tilbod om særskild norskopplæring i innføringsklassa (5. – 10.
trinn) ved Bergsøy skule. Resten får opplæring gjennom tilpassa ordinært skuletilbod.
0 10 20 30 40 50
f.2015 f.2016 f. 2017 f.2018 f. 2019 f. 2020
2021 2022 2023 2024 2025 2026
Skulestartarar 2021 - 2026 (estimert)
Bergsøy Nerlandsøy Moltu Leikanger Stokksund Einedalen
PEDAGOGISK PERSONALE OG RESSURSAR I GRUNNSKULEN:
Lærartettleik i ordinær undervisning er definert som forholdet mellom elevtimar og ordinære undervisningstimar, minus timar til spesialundervisning og særskild norskopplæring. Tabellen under viser lærarårsverk og elevar pr. lærar i ordinær undervisning. Stortinget bestemte i 2017 at det skulle innførast ei øvre grense for kor
mange elevar det skal vere pr. lærar i offentlege grunnskular. For skuleåret 2019-20 vart tala pr. lærar justerte til 15 elevar på 1.-4. trinn og 20 elevar på 5.-10. trinn.
(Data henta frå Utdanningsdirektoratet/Skoleporten)
NOKRE SAMANLIKNINGAR FOR 2020
Tal på elevar pr. lærar
Herøy Fylke Nasjonalt
Tal på elevar pr. årsverk til undervisning 11,6 11,0 11,7
Årstimar gitt av godkjent personale 98,7 % 95,2 % 96,1 %
Lærartettleik ordinær undervisning 1.-4. trinn 12,6 13,1 14,0 Lærartettleik ordinær undervisning 5.-7. trinn 14,8 15,1 16,6 Lærartettleik ordinær undervisning 8.-10. trinn 18,2 17,7 18,0 (Data henta frå Utdanningsdirektoratet/Skoleporten)
KOMMENTAR:
Talet på lærarar held seg stabilt i kommunen, og i 2020 var 107 lærarar tilsette i Herøyskulen fordelt på 87,19 årsverk. Av desse var berre 1,54 årsverk utan godkjend utdanning.
Lærarane som underviser i skulane i Herøy, har høg fag- og realkompetanse.
Herøyskulen har mange dyktige assistentar, og mange har fagbrev. Talet på assistentar for elevar med rett til spesialundervisning har gått ned siste åra, men stadig fleire elevar har andre særskilde behov som krev ekstra støtte og hjelp. Hausten 2020 hadde 46 assistentar arbeidsavtale i skule og sfo, fast eller tidsavgrensa. I tillegg hadde to lærlingar sin læreplass i skulen.
SATSINGSOMRÅDER OG MÅL FOR HERØYSKULEN 2020
Med bakgrunn i dei overordna utviklingsmåla for Herøyskulen som er nedfelt i strategi- dokumentet «Herøyskulen – ein los i leia 2018-22», og årleg skulebasert vurdering jfr.
forskrift til opplæringslova §2-1, vert årlege satsingsområde for Herøyskulen fastsette. Kvar einskild skule set sine delmål, som samla sett har til hensikt å auke læringsutbyte for
elevane.
LESING
Lesing er grunnleggande viktig i alle fag. Svake lesarar oppnår svakare resultat i fag generelt. Difor kan ein aldri slutte å fokusere på lesing. Lesing er ikkje ein aktivitet og eit ansvar som berre ligg til norsklæraren. Alle lærarar er leselærarar. Det er viktig å øve seg på å kunne lese og orientere seg i alle slags tekstar gjennom heile skuleløpet.
Med bakgrunn i svake leseresultat på 5. trinn over tid, vart det i 2019 bestemt å sette fokus leseopplæringa i grunnskulen. Hausten 2020 starta vi eit interkommunalt samarbeid med Sande og Ulsten med arbeidstittelen «Språkutvikling og lesing i lys av fagfornyinga», med støtte frå Høgskulen i Volda, Nynorsksenteret og Lesesenteret i Stavanger. Dette er ei nasjonalt støtta desentralisert kompetanseheving (dekomp), der målet er å heve kompetansen til lærarane på område ein ser er nødvendige. Herøy, Sande og Ulstein kommunar gjekk saman om å satse på kompetanseheving innan lesing. Arbeidsforma skal vere dialogkonferansar i nettverk mellom skulane og mellom kommunane. Det er lagt ein treårig plan 2020-2023 for dette arbeidet, der målet er å sikre god progresjon i
leseopplæringa i grunnskulen.
Samstundes starta barnhagane i Herøy, Sande og Ulstein med ei nasjonalt støtta regional kompetanseheving (rekomp), der kommunikasjon og språk er fokusområde. I Herøy bestemte vi at desse to satsingane må knytast saman i overgangen mellom barnehage og skule. Vi ynskjer å sette i system og utvikle vidare alt det gode pedagogiske arbeidet som allereie blir lagt ned i barnehage og skule, og ser dette arbeidet som eit heilskapleg løp frå språkutvikling i barnehage og overgangen mellom barnehage og skule til begynnaropplæring 1. – 2. trinn og lesing som grunnleggande dugleik i heile grunnskuleløpet. I fellesskap er vi i gang med eit grundig arbeid der vi desse tre åra skal ha som mål å auke kompetansen til personalet i barnehage og skule, systematisere arbeidet med språkopplæring og lesing og sette inn tidlege tiltak for dei som treng det. Dette arbeidet skal også sikre gode overgangar mellom barnehage og 1. trinn, mellom 4. og 5. trinn, mellom 7. og 8. trinn og mellom 10.
trinn og VK1.
På grunn av koronapandemien og Covid 19, så har vi ikkje fått jobba med nettverksarbeid slik vi hadde tenkt. Arbeidet har vore avgrensa til den einskilde skule. I staden for fysiske møte med høgskulen, så har dei støtta med filmar som del av det faglege i dialogmodellen.
Tilbakemeldingane frå lærarane og rektorane har vore positive, og dei er svært motiverte for dette satsingsområdet.
Hausten 2020 vart det gjennomført to nettverkssamlingar med følgjande tema:
1. «Språkutvikling, begynnaropplæring og lesing som grunnleggande dugleik i alle fag, sett i lys av fagfornyinga«
2. «Kva vil det seie å vere ein god leselærar?»
Mellom nettverkssamlingane arbeider skulane med språkløyper knytt til utviklingsbehovet ved den einskilde skule.https://sprakloyper.uis.no/
Målområde knytt til lesing som skulane har arbeidd med i 2020:
- Fokus på lesing som ein grunnleggjande dugleik i alle fag
- Den første leseopplæringa 1.-2. trinn: øve på den tekniske lesinga, konsentrasjon og forståing av ord, setningar og etter kvart heile teksta, bruke lettleste bøker
- Den andre leseopplæringa 3.-10. trinn: lesing i alle fag. Bruke aktivt lesestrategiar året rundt
- Tilpassa leselekser - Læraren som leselærar - Systematisk lesing - Kritisk lesing - Repetert lesing
- Rettleia lesing (lesekvart/lesetimar)
- Samlesing (lese i kor, slangelesing og avsnittslesing) - Lesekondis - øve på å halde ut lengre lesetekstar - Kompensatoriske hjelpemiddel til elevar med dysleksi - Bruke faktatekstar med ulike oppgåver
- Trene på å hente ulik info frå ulike sjangrar
- Nytte opne oppgåver slik at elevane kan skrive tekstar på sitt nivå
- Samarbeid mellom ungdomsskule og barneskule om forventa kompetanse Resultat:
- At auka samarbeid med heimen om lesing stimulerer til meir lesing på heimebane - At varierande metodar gir auka leseglede hos elevane
- At eleven forstår at lesing er viktig kompetans i heile utdanningsløpet - At regelmessig lesing på skulen og heime gir auka resultat
- Låning av bøker regelmessig på biblioteket
- Høgtlesing, der lærar les frå ei bok, skal vere vanleg i fleire klasser - Auka lesekondis
- Lesing som mål er tydeleg på lekseplanen
INKLUDERANDE SKULEMILJØ
I tillegg til at ein jobbar med tydeleg mål om å auke lesekompetansen til elevane, er det også viktig å jobbe for at skulen skal vere ein god stad å vere for elevane. Tryggleik er eit
nøkkelord: Ein elev som har det godt med seg sjølv og saman med andre, og som samtidig kjenner meistring, vil oppleve at skulen er ein trygg stad å vere.
Opplæringslova §9A, om elevane sitt skulemiljø, er eit fokusområde som vil vere med oss alltid. Det er viktig at elevane føler seg trygge og inkluderte på skulen. Skulane jobbar med fleire viktige oppgåver knytt til inkludering, og har hatt det som fokusområde også i 2020:
- Å trygge lærarane i si rolle som den autoritative vaksne - Heim-skulesamarbeidet og den viktige føresetterolla - God klasseleiing
- Årleg bruk av Spekter for å kartlegge miljøet og avdekke mogeleg mobbing - Aktivitetar i friminutta
- Bruk av «Mitt val», som systematisk arbeid med inkludering
FAGFORNYINGA
Hausten 2020 vart den nye læreplanen «Kunnskapsløftet 2020» innført. Den reviderte læreplanen har sitt utspring i mld.st 28, «Fag – Fordypning – Forståelse, en fornyelse av Kunnskapsløftet» og skal etter kvart dekkje både grunnskule og vidaregåande skule.
Reforma fører til endringar av innhaldet i skulen, organisering og struktur, med nye læreplaner for dei fleste faga, omtalt som «fagfornyinga».
Læreplanen er bygd opp med ein overordna del, ei del som omtalar fag- og timefordelinga og ein del med utdanningsprogram for vidaregåande skule. Det er tre tverrfaglege tema som skal prioriterast i dei ordinære faga der det er relevant:
- Demokrati og medborgarskap - Berekraftig utvikling
- Folkehelse og livsmeistring
Fagplanane har ny struktur og er heildigitaliserte. Dei er såleis både ei reform og eit verkty for læring. Det er lagt opp til samarbeid mellom skulane både internt i kommunen og mellom dei samarbeidande kommunane Ulstein, Sande og Herøy. Den pågåande pandemien har naturleg nok påverka arbeidet med innføringa av læreplanen. Ikkje alle skular har funne tid og rom nok til å prioritere dette, då pandemien har vore nesten ei reform i seg sjølv.
DIGITALISERING
Herøyskulen har no full dekning av I-pd og Chromebook til elevane. Det har vore ei gradvis innføring sidan hausten 2017, då alle første- og andreklassingar i Herøyskulen fekk utdelt kvar sin i-Pad. Alle involverte lærarar fekk grundig opplæring med vekt på pedagogisk bruk av verktyet. Frå hausten 2020 hadde alle elevar i Herøy kvar sitt digitale hjelpemiddel til bruk i opplæringa. Alle på 1. – 4. trinn har i-Pad og 5. – 10. trinn nyttar Chromebook.
Eksamen 2019 vart for første gang gjennomført på Chromebook, noko som var ei god erfaring.
Det har vore sterkt fokus på digitale verkty og undervisningsmetodar sidan 2017, sidan dette vil vere nødvendig for skulen i framtida. Utviklinga har gått veldig raskt siste åra og den nye læreplanen, Kunnskapsløftet 2020, som vart sett i verk frå hausten 2020 er heildigital. I kjølvatnet av nye læreplanar i fag, kjem også nye læremiddel. Når vi no fornyar læremidla, vil mange vere digitale.
https://www.udir.no/tall-og-forskning/finn-forskning/tema/utdanningsspeilet-2020/del- 2/digital-undervisning-under-koronastengte-skoler/
RESULTAT LÆRINGSMILJØ
ELEVUNDERSØKINGA 2020
Elevundersøkinga er ein del av det nasjonale kvalitetsvurderingssystemet. Lovgrunnlaget for Elevundersøkinga finn ein i forskrift til opplæringslova §2-3. I personopplysningslova §19, finn ein kravet om å informere dei som deltek, om formålet, kva resultata skal brukast til, kven som er behandlingsansvarleg og at deltakinga er frivillig.
Skulane kan invitere elevar frå 5. trinn og oppover til å svare på spørsmål i denne
undersøkinga. Det er obligatorisk for 7. og 10. trinn, og på Vg1. Det er frivillig for elevane å delta. Dei kan hoppe over spørsmål dei ikkje ynskjer å svare på. På denne måten er ikkje undersøkinga hundre prosent påliteleg. Svara må sjåast i samanheng med andre
observasjonar av elevane.
Motivasjon og meistring heng nært saman med læring og resultat. Det er viktig korleis elevane svarer på desse, kva som er grunnen til svara og kva som skal til for at dei skal bli meir motiverte for læring. Hausten 2020 deltok 7., 8., 9. og 10. trinn i Herøy. Målinga går frå 1-5, der 5 er best.
På 7. trinn har 102 av 104 elevar (98,1 %) svart på undersøkinga.
Skoleporten – Elevundersøkinga – 7. trinn Herøy kommune skuleeigar, Grunnskole, Elevundersøkinga, Offentleg, trinn 7, Begge kjønn
Eining: Herøy kommune, skuleeigar
Indikator og nøkkeltall 2016-
2017
2017- 2018
2018- 2019
2019- 2020
2020- 2021
Læringskultur 4,1 4,1 4,3 3,9 3,9
Elevdemokrati og medverknad 3,9 4,0 4,0 3,6 3,8
Trivsel 4,5 4,4 4,5 4,3 4,2
Mestring 4,1 4,1 4,2 4,0 4,0
Motivasjon 4,1 3,9 3,9 3,8 3,7
Vurdering for læring 4,0 4,1 4,1 4,0 3,8
På 10. trinn har 88 av 99 elevar (88,9 %) svart på undersøkinga.
Skoleporten – Elevundersøkinga – 10. trinn Herøy kommune skuleeigar, Grunnskule, Elevundersøkinga, Offentleg, trinn 10 begge kjønn:
Eining: Herøy kommune, skuleeigar
Indikator og nøkkeltall 2016-
2017
2017- 2018
2018- 2019
2019- 2020
2020- 2021
Læringskultur 3,4 3,9 3,6 3,9 4,3
Elevdemokrati og medverknad 3,0 3,5 3,0 3,4 3,5
Trivsel 4,0 4,2 3,8 4,3 4,3
Mestring 3,8 3,9 3,7 3,9 3,9
Motivasjon 3,4 3,3 3,1 3,4 3,3
Vurdering for læring 2,8 3,4 3,0 3,3 3,4
KOMMENTAR:
Funn: Dei fleste elevane opplever eit trygt og godt skulemiljø der dei har stor tillit til og støtte frå dei vaksne. Elevane opplever at lesing er eit fokusområde. Kvart år skårar
kommunen for lågt på medverknad til eiga læring. Elevar opplever også at dei ikkje får nok tilbakemelding på arbeidet sitt, og er usikre på kva dei blir vurdert etter. På nokre områder svarar gutane og jentene ulikt: Jentene kjenner meir støtte hos lærar enn gutane gjer.
Jentene opplever at uro i læringa er meir krevjande enn det gutane opplever. Gutane opplever ros frå lærar i større grad enn jentene opplever. I perioden skulane var stengt ned grunna korona, brukte jentene meir tid på skulearbeid enn gutane.
Tiltak: Større fokus på praktisk tilnærming i det faglege arbeidet. Meir differensierte oppgåver og varierte arbeidsformer, slik at dei faglege utfordringane vert tilpassa den einskilde elev. For å skape meir motivasjon og ansvar for eiga læring, må elevane få vere med i val av arbeidsmetodar. Særleg gutane svarar at dei strevar med motivasjon og meistring. Vi må halde fram det gode arbeidet med klasse- og skulemiljøarbeid, der elevrådsarbeid er sentralt og vert sett på som viktig for alle. Vi må ha større fokus på arbeidsro i timane, vere tett på når elevar strevar med samhandling. Vi må arbeide førebyggande for å unngå mobbesaker, med blant anna konstant fokus på nettvett.
RESULTAT NASJONALE PRØVER
Nasjonale prøver blir gjennomført på 5., 8. og 9. trinn kvar haust i september. Resultata viser grunnleggjande dugleikar i lesing, rekning og engelsk for 5. og 8. trinn, medan 9. trinn berre vert målte i lesing og rekning. Dei nasjonale prøvene gir såleis eit avgrensa bilete av dei ferdigheitene og den kompetansen elevane har på andre område, og må difor alltid sjåast i samanheng med annan relevant informasjon ein har om elevane, skulen og
kommunen. Det er såleis viktig å analysere og drøfte resultata både ute i den enkelte skule, men også samla for oppvekst.
Dei nasjonale prøvene gir informasjon om elevane sine grunnleggande dugleikar på alle nivå og i alle fag. Prøvene er elektroniske, og dei består av ulike tekstar, bilete og oppgåver med spørsmål. Det er både lette og vanskelege oppgåver, og oppgåver på tvers av fag. Prøvene har også nokre svært vanskelege oppgåver som dei aller sterkaste kan bryne seg på. På opne oppgåver skal elevane svare med eigne ord eller med tal. På fleirvalsoppgåver skal elevane velje eitt av fleire svaralternativ. Det er veldig få elevar som får alt rett på prøva, somme får ingen rette. På prøvene i lesing skal elevane kunne:
1. å finne informasjon 2. å tolke og forstå
3. å reflektere over og vurdere form og innhald i teksta
Utvalet av tekster som inngår i prøvene, er basert på det tekstmangfaldet i lesing som er forventa at elevane er vane med til vanleg. Når elevane våre scorar lågt, er det eit signal om at dei har svak måloppnåing i forhold til desse tre kriteria sett i forhold til det som er
forventa av dei.
KVALITETSINDIKATORAR NASJONALE PRØVER 2020:
Prøvetype
Nasjonale prøver
Herøy kommune Møre og Romsdal fylke
Nasjonalt
Lesing 5. trinn 46 (-4) 49 50
Rekning 5.trinn 50 (0) 50 50
Engelsk 5. trinn 51 (+1) 50 50
Lesing 8.trinn 47 (-3) 49 50
Rekning 8.trinn 48 (-2) 49 50
Engelsk 8.trinn 49 (-1) 50 50
Lesing 9.trinn 55 (+1) 53 54
Rekning 9.trinn 53 (0) 53 53
4 sp. svarer til eitt skuleår med læring. Tala i parentes viser differansen mellom resultat kommune og resultat nasjon.
Kommentar til kvalitetsindikatorane:
Resultatet på nasjonale prøver for 5. og 8. trinn skal alltid ha ein kvalitetsindikator på 50 skalapoeng (sp). Eitt år med fagleg utvikling er sett til 4 sp, difor skal kvalitetsindikatoren for 9. trinn ligge på 54 sp. I eit snitt vil vi alltid finne både betre og dårlegare individuelle
resultat.
Årets resultatet i lesing for 5. trinn i Herøy ligg 4 sp under det nasjonale snittet og 3 sp under fylke. Sidan prøvene vert gjennomført i september det året elevane går i 5. trinn, så er det eigentleg grunnleggjande dugleikar elevane har tileigna seg på 1. – 4. trinn vi ser resultatet av. At elevane ligg 4 sp under landssnittet, indikerer at dei ligg eitt år bak i leseutvikling.
Det betyr at elevane ikkje har nok tverrfagleg kunnskap i lesing når dei byrjar på 5. trinn. Det er snittet hos gutane som dreg indikatoren ned, noko som er felles for heile landet. Med bakgrunn i dårleg resultat i lesing over tid, har vi difor starta opp eit langsiktig, systematisk arbeid med språkutvikling og lesing frå barnehage og oppover. (Omtalt under
satsingsområde).
Resultatet for 5. trinn i rekning ligg likt med både fylke og nasjon, og har halde seg stabilt i fleire år. Resultatet i engelsk for 5. trinn ligg 1 sp over nasjonen. Det gledelege her er at det er gutane som dreg opp resultatet. Resultatet i engelsk har også vore stabilt sterkt over fleire år.
Resultatet på nasjonale prøver for 8. trinn i 2020 er dårlegare på alle dei tre prøvene enn resultatet for 8. trinn var i 2019. Resultat 2020: Engelsk 49 sp, lesing 47 sp og rekning 48 sp.
Resultat 2019: anslagsvis 53 sp, 53 sp g 50 sp. I lesing, som er fokus i denne rapporten, ligg snittet 3 sp under nasjonen. Det svarer nesten til eit år med forventa utvikling. Resultatet i rekning ligg 2 sp bak nasjonen og i engelsk 1 sp bak.
Prøvene for 8. og 9. trinn er like, dvs. at elevane får same prøve begge åra. På den måten kan ein sjå om dei utviklar seg frå det eine året til det andre. Det er forventa at resultatet skal ligge 4 sp høgare på NP på 9. trinn. Erfaringa vår er at elevane har ei viss utvikling frå 8.
til 9. trinn. Resultatet på 9. trinn i 2020 var at dei låg likt med nasjonen i rekning, medan dei låg 1 sp over nasjonen i lesing.
Vidare i denne rapporten vil vi fokusere på resultata i lesing for 5., 8. og 9. trinn.
Alle resultat er henta frå www.skoleporten.no
RESULTAT EKSAMEN VÅREN 2020
Det er viktig at elevane når eit høgt kompetansenivå i den tida dei er elevar i grunnskulen, både med tanke på opptak til og gjennomføring av vidaregåande skule. I Herøy har elevane sine grunnskulepoeng svinga litt opp og ned siste åra. Målet for avgangskulla er heile tida å ligge over resultatet for året før. Resultatet for 2020-kullet ligg i snitt 2,2 poeng over 2019- kullet. Jentene ligg eit hakk over gutane i grunnskulepoeng og har eit snitt på 45,8 poeng.
Gutane ligg på 41,4 poeng. Avgangselevane i 2020 hadde eit svært godt resultat som ligg 0,2 poeng over nasjonalt resultat.
Grunnskulepoeng siste fem åra:
2015 2016 2017 2018 2019 2020
Herøy 42,1 39,1 41,6 40,6 41,1 43,3 *
Fylke 40,7 41,0 41,3 41,8 41,9 43,1 *
Nasjon - 40,7 41,0 41,4 41,7 43,1 *
*grunnskulepoeng 2020 høgare enn normalt pga. ikkje påverka av eksamensresultat
Eksamensresultat og standpunktkarakterar 2020:
Fag eksamen Herøy 2019 Herøy 2020 Fylke Nasjonalt
Engelsk skriftleg 3,8 4,1 (+0,3) 4,1 4,1
Matematikk standpunkt 3,4 3,8 (+0,4) 3,8 3,8
Norsk skriftleg HM 3,3 4,0 (+0,7) 4,0 4,0
Norsk skriftleg SM 3,1 3,9 (+0,8) 3,9 3,9
Engelsk munnleg 4,6 4,4 (-0,2) 4,3 4,4
Matematikk munnleg 4,2 - - -
Naturfag standpunkt 4,0 4,3 (+0,3) 4,3 4,3
Norsk munnleg 4,5 4,4 (-0,1) 4,3 4,4
KRLE standpunkt 3,9 4,4 (+0,5) 4,3 4,4
Samfunnsfag standpunkt 4,3 4,4 (+0,1) 4,4 4,4
Tala i parentes indikerer endring frå føregåande år.
SKULEBIDRAGSINDIKATORAR
Ei lang rekke studiar frå ulike land og tidsperiodar har vist at elevar sin familiebakgrunn, for eksempel foreldre sin utdanning, har betyding for kor godt elevane gjer det på skulen. Det er forskjellar i elevgrunnlaget mellom skular i Norge. Nokre skular har for eksempel mange elevar med høgt utdanna foreldre, medan andre skular har mange elevar med lavt utdanna foreldre eller mange elevar med innvandrarbakgrunn. Dette har konsekvens for skulane sine resultat. Skular der mange elevar har høgt utdanna foreldre har i gjennomsnitt betre
resultat enn skuler der få elevar har høgt utdanna foreldre.
Nasjonale prøver eller eksamen gir informasjon om elevane sin kompetanse på dei områda som prøvene måler (grunnleggande dugleikar), men gir ikkje informasjon om kor mykje den enkelte skule har bidrege til resultata. Sjølv om ein skule har svake resultat, treng det ikkje bety at skulen har bidrege lite til elevane si læring.
Skulebidragsindikatorane viser det resultatet ein skule ville ha fått dersom deira elevgrunnlag var gjennomsnittleg med landet (med tanke på dei kjenneteikna som er inkludert i berekninga). Skulebidrag kan difor brukast til å samanlikne skular som har ulik elevsamansetting med tilsvarande på nasjonalt nivå.
Skulebidragsindikatorane på 1.-7. trinn måler skulen sitt bidrag til elevane sine grunnleggande dugleikar engelsk, lesing og rekning målt i nasjonale prøver.
Skulebidragsindikatorane på 8. – 10. trinn måler skulen sitt bidrag til elevane si læring i eksamensfaget dei kjem opp i. Utover dette seier dei ikkje noko om elevane si læring i andre fag, eller kvaliteten på skulen sitt oppdrag elles. Skule-/kommunebidraget svarer dermed til forskjellen mellom gjennomsnittlege skalapoeng elevane faktisk oppnår på nasjonale prøver og det snittet som er forventa at dei oppnår dersom skulen/kommunen sitt bidrag er likt med landsgjennomsnittet.
1.-4. trinn:
6.-7. trinn:
8.-10. trinn:
Gjennomføring vidaregåande skule:
Statistikken i Skuleporten viser den delen av 16-åringar som byrjar i vidaregåande opplæring same år som dei avslutta grunnskulen. Overgangar frå grunnskulen vert rekna ut ved å kople elevdata frå grunnskulen med elev- og lærlingdata frå vidaregåande opplæring same år. Resultatet av 16- åringane går i vidaregåande opplæring er:
Herøy: 97,8 %
Møre og Romsdal: 98,8 % Nasjonalt: 98,2 %
Elevar som er registrert ved offentlege og private grunnskular som finst i Nasjonalt skuleregister og som har levert karakterdata, er med. For å teljast med i overgangen, må eleven vere registrert som elev ved ein gyldig vidaregåande skole per 1. oktober eller som lærling per 1. oktober. Elevar som tek vidaregåande opplæring i utlandet ved andre skular enn dei godkjende, vert ikkje fanga opp av indikatoren. Lærlingar som startar i lære etter 1.
oktober, vert heller ikkje fanga opp av indikatoren. Elevar med fiktive fødselsnummer (D- nummer) er ikkje inkludert i statistikken. Elevar som byrjar i tilbod som førebur ungdomen til vidaregåande opplæring, som norskopplæring og førebuande kurs for minoritetsspråklege elevar, vert heller ikkje fanga opp av indikatoren.
Gjennomføringsprosenten i vidaregåande studieretningar og yrkesfag har på landsbasis vore jamt stigande siste ti åra (kjelde: Gjennomføringsbarometeret 2020). Det er kjekt å
registrere at gjennomføring for elevane frå Herøy på dei seinaste målingane ligg over landssnittet.
Meir om gjennomføring vidaregåande skule: Gjennomføring av videregående opplæring (udir.no)
KVALITETSVURDERING I GRUNNSKULEN
Det vert årleg gjennomført ei rekkje kartleggingar og målingar i skulen. Ikkje alle målingar er like synlege for ålmenta som Nasjonale prøver på 5., 8. og 9. trinn. Til saman er alle desse kartleggingane med på å danne grunnlaget for den årlege skulebaserte vurderinga som dannar grunnlaget for vidare satsing og fokusområde i skulane.
Nasjonale prøver: I løpet av september vert det gjennomført nasjonale prøver i lesing, rekning og engelsk på 5. og 8. trinn, medan 9. trinn gjennomfører nasjonale prøver i lesing og rekning. Kartleggingane av elevane sine læringsresultat skal saman med annan vurdering ligge til grunn for vurdering av tiltak retta mot einskildelevar, grupper, skular eller på
kommunenivå. Rektorane rapporterer til kommunalsjef etter faste prosedyrar.
Elevundersøkinga: Alle skulane i Herøy gjennomfører elevundersøkinga årleg i perioden oktober-november. Elevar frå 5. – 10. trinn kan inviterast til å vere med. I 2020 gjekk invitasjonen til alle elevar på 7. – 10. trinn, totalt 394 elevar. Av desse gjennomførte 349 – 87,5 %. Alle rektorar analyserer og drøftar resultatet på sin skule, og rapporterer resultat og tiltak til kommunalsjefen. Funn blir drøfta i leiargruppa og er med å danne grunnlag for vidare utviklingsmål i skulen.
Eksamen: Eksamen på 10. trinn blir gjennomført i mai/juni. Heile siste skuleåret i grunnskulen er ei jamn opptrapping til eksamen. Elevane øver på prøveeksempel og prøveform. Det vert gjennomført skriftleg heildagsprøve i matematikk, norsk (H og S) og i engelsk. I munnleg øver elevane seg i eit trekkfag (prøvemunnleg). I 2020 gjekk munnleg eksamen ut grunna pandemien.
Andre kartleggingsprøver: Skulane i Herøy gjennomfører årleg nasjonale kartleggingar innafor dei grunnleggjande dugleikane i 1. – 4. trinn. Ein nyttar Utdanningsdirektorat sine kartleggingsprøver i lesing, rekning, engelsk og digitale ferdigheiter. Prøvene avdekkjer kven av elevane som treng styrking, og gir eit godt grunnlag både for tidleg innsats og tilpassa opplæring. I tillegg til Utdanningsdirektoratet sitt kvalitetssystem i opplæringa, har skulane eit årshjul for skulebasert vurdering, der også analyse og oppfylging av kartlegging, prøver og resultat inngår – alt basert på Utdanningsdirektoratet sitt kvalitetssystem. Årshjulet vart introdusert hausten 2019, med frist for årleg rapportering 10. februar.
STATLEGE FØRINGAR SOM PÅVERKAR UNDERVISNINGA
Opplæringslova med forskrifter utgjer det viktigaste styringsverktyet for arbeidet til sektor Oppvekst. Dette lovverket vert stadig endra, slik at krava og ansvaret til kommunen som skuleeigar aukar. Det har gradvis blitt ei meir detaljert statleg styring av grunnskulen.
Læreplanverket er ei forskrift. Lærarar, skuleleiarar og skuleeigar må difor med jamne mellomrom vurdere om opplæringa er i tråd med læreplanverket, og jobbe systematisk med utvikling av kvaliteten. Hausten 2020 vart nye Kunnskapsløftet (LK 20) innført med ei total fornying av læreplanane i fag. Det nye Kunnskapsløftet er heildigitalt og legg nasjonale føringar for innhaldet i undervisninga og fastset kompetansemål for elevar på ulike årstrinn.
I Herøy hadde vi tett mellom skulane 2019-20 om innføringa av ny overordna del.
Samarbeidet om å sette læreplanen ut i praksis har ikkje vore like tett. Pga. pandemien og strengt smittevern, har det ikkje vore samarbeid for lærarane på tvers av skulane det siste året. Arbeidet med innføring av fagplanane går difor lokalt på kvar enkelt skule.
Elevar flyttar mellom skular i større grad enn før, og difor er det viktig at Herøyskulen har ei felles plattform på viktige områder. I Herøy har vi felles overordna utviklingsmål på målbare område innan t.d. klasseleiing, grunnleggjande dugleikar, lesing, felles fokus på pedagogisk leiing, psykisk helse og læringsmiljø.
Tilpassa opplæring er eit nasjonalt og kommunalt satsingsområde, nedfelt i Opplæringslova og i Kunnskapsløftet. Alle elevar skal ha like høve til å utvikle evner og anlegg både
individuelt og i fellesskap med andre. I tillegg til Opplæringslova, kjem dei generelle lovverka som styrer kommunen si verksemd.
Opplæringslova fastset krav til formell kompetanse for undervisning i basisfaga matematikk, norsk og engelsk både på barnetrinna og ungdomstrinna, med anslagsvis 30 studiepoeng og 60 studiepoeng. Dette fører til at lærarar må skaffe seg den auka kompetansen for å kunne undervise i faga innafor tidsromet 2015 – 2025.
Det finnast også ei rekkje Stortingsmeldingar som legg føringar for skulen. Hausten 2020 kom Mld. St. 6 (2019-2020) «Tett på – tidlig innsats og inkluderende fellesskap i barnehage, skole og SFO». I etterkant av denne meldinga kjem rammeplan for SFO, som skal tre i kraft frå hausten 2021.
Tiltak for vidare utvikling og støtte for læring 2020-21:
Strategidokumentet «Herøyskulen – ein los i leia 2018 - 2022» er førande for arbeidet med skuleutvikling og fokus på danning og læring i Herøyskulen. Utviklingsmåla i skulane heng saman med dei overordna måla i strategidokumentet, og med det dokumentet i botn, skal mål og måloppnåing spegle utviklinga gjennom resultat og nye tiltak.
Visjonen og grunnprinsippa kvalitet, mestring, kunnskap, læring og utvikling er felles for alle skulane. Under paraplyen «Meir læring for alle» vert det framleis sett fokus på læringsmiljø, leiarkompetanse, klasseleiing, læringsmål og forventningar, samarbeid heim-skule, variert
undervisning, menneskesyn og relasjonar m.m. Arbeidet med å bygge kompetanse og fagkunnskap i alle ledd, styrke samarbeidet mellom skular og nettverk og skape trivsel mellom tilsette og elevar, held fram. Godt læringsmiljø, god klasseleiing, gode relasjonar mellom lærar og elev er blant dei viktigaste faktorane for læring.
Arbeidet med den nye læreplanen LK20 held fram på den enkelte skule. Håpet er at vi i løpet av 2021 skal kome i posisjon til arbeid mellom lærarane på tvers av skular og fag utan omsyn til smittevern. Hovudfokus i 2021 – 2023 vil vere den desentraliserte satsinga på kompetansheving innan lesing og språkutvikling i heile grunnskuleløpet. Målet er å få bygt opp ein god progresjon for språkutvikling, begynnaropplæring og lesing som grunnleggande dugleik i alle fag i eit system frå barnehage og ut 10. trinn i grunnskulen.
OPPSUMMERING
Sektor Oppvekst arbeider målretta på alle nivå, med godt samarbeid internt på den enkelte skule og mellom skular, både på leiar- og lærarnivå. I 2020 gjekk samhandlinga mykje
digitalt pga. pandemien. Men ein har stort sett klart å halde fysiske møter mellom rektorane innafor dei smittevernreglane som har vore gjeldande til ei kvar tid.
Ute i skulane fungerer elevråda godt, med barn og unge som er med og tek ansvar for at skulen skal vere ein god stad å vere for alle. Herøy er MOT-kommune, og MOT-
informantane arbeider aktivt ute i ungdomsskulane. Gjennom «Ungdom med MOT», får ressurssterke ungdomar vere med å påverke elevmiljøet i positiv retning. Dette arbeidet dannar eit godt grunnlag m.a. for dei flotte ungdomane som engasjerer seg på fritida gjennom Ungdomsrådet i kommunen.
Ein har dei siste åra sett eit aukande tal på ungdomar som slit psykisk av ulike årsaker.
Tverrfagleg samarbeid, med faste team i alle skulane, gjer at ein får til raskare og meir målretta hjelpetiltak for barn og unge med utfordringar av ulikt slag. I tillegg føregår det eit godt førebyggande arbeid ute på dei ulike skulane, som t.d. MOT, ressursteam,
relasjonsbygging, aktive elevråd, aktivitetsvakter i friminutta, «Psykologisk førstehjelp» og
«Mitt val».
Foreldra er viktige medspelarar i læringsarbeidet. Det er nødvendig at foreldre er bevisste på rolla dei har i arbeidet med danning av barn og unge, og at dei er aktive medspelarar for skulen.
Fagleg kunnskap er viktig og vil alltid ha eit sterkt fokus. Men det er også viktig å understreke at kunnskapen som vert framstilt i tal og tabellar, berre er ein del av den kompetansen ein legg vekt på at elevane skal tileigne seg. Dei skal også tileigne seg mykje kunnskap som vanskeleg kan målast. Dette ser vi igjen på scener rundt omkring. Trygge og dyktige elevar, innan musikk, dans, drama – og ikkje minst god samhandling og gode relasjonar.
Kulturskulen i Herøy fostrar mange talent som vi har glede av å fylgje i utviklinga. For samfunnet er det nødvendig med både teoretikarar og dei som kan handtere eit praktisk arbeid. I formålsparagrafen i opplæringslova står det at ein skal bygge kompetanse for livet gjennom utdanning og danning. Dette finn ein også igjen i strategien for Herøyskulen.
Opplæringslova §1-1:
«Opplæringa i skole og lærebedrift skal, i samarbeid og forståing med heimen, opne dører mot verda og framtida og gi elevane og lærlingane historisk og kulturell innsikt og
forankring. Opplæringa skal byggje på grunnleggjande verdiar i kristen og humanistisk arv og tradisjon, slik som respekt for menneskeverdet og naturen, på åndsfridom, nestekjærleik, tilgjeving, likeverd og solidaritet, verdiar som òg kjem til uttrykk i ulike religionar og livssyn og som er forankra i menneskerettane. Opplæringa skal bidra til å utvide kjennskapen til og forståinga av den nasjonale kulturarven og vår felles internasjonale kulturtradisjon.
Opplæringa skal gi innsikt i kulturelt mangfald og vise respekt for den einskilde si overtyding.
Ho skal fremje demokrati, likestilling og vitskapleg tenkjemåte. Elevane og lærlingane skal utvikle kunnskap, dugleik og holdningar for å kunne meistre liva sine og for å kunne delta i arbeid og fellesskap i samfunnet. Dei skal få utfalde skaparglede, engasjement og
utforskartrong. Elevane og lærlingane skal lære å tenkje kritisk og handle etisk og
miljøbevisst. Dei skal ha medansvar og rett til medverknad. Skolen og lærebedrifta skal møte elevane og lærlingane med tillit, respekt og krav og gi dei utfordringar som fremjar danning og lærelyst. Alle former for diskriminering skal motarbeidast.
For meir informasjon om status og vidare arbeid, viser vi til strategidokumentet -
«Herøyskulen - ein los i leia».
Teoretisk grunnlag for rapporten:
Skoleporten Opplæringslova
Utdanningsdirektoratet
