Konvergent validitet

Devam Eden Riskler Karşılığı

Teknik Karşılıklar Yönetmeliği uyarınca sigorta şirketleri, yürürlükte bulunan sigorta sözleşmeleri dolayısıyla ortaya çıkabilecek tazminatların, ilgili sözleşmeler için ayrılmış kazanılmamış primler karşılığından fazla olma ihtimaline karşı, beklenen hasar prim oranını dikkate alarak devam eden riskler karşılığı ayırmakla yükümlüdürler. Beklenen hasar prim oranı, gerçekleşmiş hasarların kazanılmış prime bölünmesi suretiyle bulunur. Branş bazında hesaplanan beklenen hasar prim oranının %95’in üzerinde olması halinde, %95’i aşan oranın net kazanılmamış primler karşılığı ile çarpılması sonucunda bulunan tutar, net devam eden riskler karşılığı, %95’i aşan oranın brüt kazanılmamış primler karşılığı ile çarpılması sonucunda bulunan tutar brüt devam eden riskler karşılığı olarak hesaplanır. Brüt tutar ile net tutar arasındaki fark ise reasürör payı olarak dikkate alınır.

2016/37 sayılı Genelge ile, devam eden riskler karşılığı (‘‘DERK’’) için Teknik Karşılıklar Yönetmeliği’nde belirlenen hesaplamanın uygun sonuçlar vermediği değerlendirilen Kara Araçları (kasko), Kara Araçları Sorumluluk (Zorunlu Trafik ve İhtiyari Mali Mesuliyet alt branşlarında ayrı ayrı olmak üzere) ve Genel Sorumluluk branşlarında DERK hesabında cari dönem dahil son dört üç aylık dönem için endirekt işler de dahil edilerek kaza yılı bazlı brüt hasar prim oranının da kullanılabileceği düzenlenmiştir.

Şirket, DERK hesaplamalarında Zorunlu Trafik ve İhtiyari Mali Mesuliyet alt branşlarında 2016/37 sayılı Genelge esasları uyarınca DERK hesaplamış, diğer branşlarda ise Teknik Karşılıklar Yönetmeliği uyarınca DERK hesaplamıştır.

Şirket, 31 Aralık 2016 tarihi itibariyle yaptığı hesaplama sonucunda 5.101.555 TL (31 Aralık 2015:

52.316.858 TL) tutarında net devam eden riskler karşılığı hesaplamış ve kayıtlarına yansıtmıştır (17 no’lu dipnot).

2016/1 sayılı sektör duyurusu ve 2015/30 sayılı Genelge’ye göre Devam Eden Riskler Karşılığı (‘‘DERK’’) hesabında, değiştirilen muallak tazminat karşılığı hesaplama yönteminin yaratacağı yanıltıcı etkinin giderilmesi amacıyla bir önceki dönemin muallak tazminat karşılığının da yeni yöntemle hesaplanması ve cari dönemde muallak tazminat karşılığı için 2014/16 sayılı Genelge kapsamında şirketçe belirlenen oranların önceki dönem muallak karşılık hesabında da kullanması gerektiği belirtilmiştir.

Ayrıca 10 Haziran 2016 tarihinde yayınlanan 2016/22 sayılı Genelge’de muallak tazminat karşılıklarından kaynaklanan net nakit akışlarının iskonto edilme hakkı şirketlere sunulmuştur. İskonto işlemi ilgili genelgede muhasebe politikası değişikliği olarak belirtildiğinden iskonto işleminin uygulanması halinde, DERK hesabında kullanılan devreden muallak tazminat karşılığı tutarında da iskonto işlemi uygulanması gerekliliğini doğurmaktadır. Şirket, 2016/22 sayılı Genelge çerçevesinde uygulamış olduğu iskonto işlemi sonrası hesapladığı muallak tazminat karşılıkları ile, devam eden riskler karşılığı hesaplamalarını geriye dönük revize etmiştir ve bu değişikliğin etkilerini 2.1 no’lu dipnotta sunmuştur.

Ayrıca tüm branşlarda devreden muallak tazminat karşılığı tutarı, Şirket’in ilgili dönemdeki kendi verisi üzerinden Tablo 57-AZMM ile üretilen net akış akışları dikkate alınarak iskonto edilmiştir. Nakliyat branşında ödenen verisinin 13. ve 16. gelişim dönemlerinde görülen anomaliden dolayı ilgili gelişim katsayıları 1 kabul edilerek net nakit akışı hesaplanarak iskonto yapılmıştır.

GROUPAMA SİGORTA A.Ş.

1 OCAK – 31 ARALIK 2016 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN AÇIKLAYICI DİPNOTLAR

(Para birimi aksi belirtilmedikçe Türk Lirası (“TL”) olarak gösterilmiştir.) 2. Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı) 2.24 Teknik Karşılıklar (devamı)

Muallak Tazminat Karşılığı

Şirket, tahakkuk etmiş ve hesaben tespit edilmiş ancak daha önceki hesap dönemlerinde veya cari hesap döneminde fiilen ödenmemiş tazminat bedelleri veya bu bedel hesaplanamamış ise tahmini bedelleri ile gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş tazminat bedelleri için muallak tazminat karşılığı ayırmaktadır.

Muallak hasar karşılığı eksper raporlarına veya sigortalı ile eksperin değerlendirmelerine uygun olarak belirlenmekte olup ilgili hesaplamalarda rücu, sovtaj ve benzeri gelir kalemleri tenzil edilmemektedir.

Tahakkuk etmiş ve hesaben tespit edilmiş muallak tazminat karşılığı ile; içeriği ve uygulama esasları, Teknik Karşılıklar Yönetmeliği ve 1 Ocak 2015 tarih ve 2014/16 sayılı “Muallak Tazminat Karşılığına İlişkin Genelge” (“Genelge”) ve ilgili düzenlemelerde belirlenmiş olan aktüeryal zincir merdiven yöntemleri kullanılarak belirlenen tutar arasındaki fark gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş tazminat bedeli olarak muhasebeleştirilmektedir.

1 Ocak 2015 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş olan Genelge’ye göre sigorta şirketleri her branş için aktüeryal zincirleme merdiven metodu (“AZMM”) hesaplamalarını Genelge’de öngörülmüş olan 6 ayrı yöntemi dikkate alarak ve gerçekleşen hasarlar (muallak ve ödenen hasarlar toplamı) üzerinden yapmaları gerekmektedir. Sigorta şirketlerine, AZMM hesaplamaları ile ilgili olarak her branş için ilgili Genelge’de yer alan yöntemlerden en uygun yöntemi belirleyerek seçme hakkı tanınmış olup, ayrıca aktüeryal dayanağı olmak ve AZMM yöntemlerine göre hesaplanan tutardan fazla olmak koşuluyla şirketçe belirlenecek diğer yöntemlerden birini seçme hakkı da tanınmıştır. Söz konusu AZMM hesaplamaları yapılırken daha homojen bir veri setiyle hesaplama yapılabilmesini teminen büyük hasar olarak nitelendirilen uç hasarlar Şirket Aktüeri tarafından istatistiki yöntemlerle elimine edilme hakkı da tanınmıştır. Ayrıca AZMM hesaplamaları brüt olarak yapılmakta ve Şirket’in yürürlükte bulunan veya ilgili reasürans anlaşmalarına bağlı olarak net tutarlar belirlenmektedir.

Genelge çerçevesinde, Şirket’in AZMM tablolarındaki gelişim faktörlerine müdahale yetkisinin kullanılmasına izin verilmektedir.

Şirket’in AZMM hesaplama yöntemi, bu hesaplamaların 31 Aralık 2016 ve 31 Aralık 2015 tarihleri itibariyle sonuçları ve brüt olarak bulunan sonuçların reasürans sonrası net tutarların belirlenmesine ilişkin yöntemler ile büyük hasar elemesinde kullanılan limitler 17 no’lu dipnotta açıklanmıştır.

2.14 no’lu dipnotta da açıklandığı üzere, 2011/18 sayılı Genelge uyarınca, Şirket’in “Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk”, “Zorunlu Trafik” ve “Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza” branşlarında vermiş olduğu teminatlara ilişkin tedavi giderlerini ödeme yükümlülüğü kalmadığından, Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleşen hasarlardan kaynaklanan tahakkuk etmiş muallak hasar dosyaları ile buna ilişkin hesaplanan gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş hasar karşılığı kapatılarak

“Ödenen Tazminatlar” hesabına kaydedilmiştir.

Ayrıca, 31 Aralık 2016 ve 31 Aralık 2015 tarihleri itibariyle gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş tazminat tutarının belirlenmesi için hazırlanan AZMM gelişim üçgenleri ile bu tutarın test edilebilmesi için yapılan hesaplamalarda, Kanun kapsamına giren tedavi masraflarına ilişkin ödenen tazminatlar, muallak tazminatlar ve tahsil edilen rücu, sovtaj ve benzeri gelirler geçmiş yıl istatistiklerinden çıkarılmıştır (17 no’lu dipnot).

Finansal tablolara yansıtılacak olan gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş hasar karşılığı tutarının belirlenmesinde, Genelge uyarınca hesaplanan tutarın tamamının dikkate alınması gerekmektedir. Şirket, 31 Aralık 2016 tarihi itibariyle belirlenen gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş hasar karşılığı tutarını 179.816.194 TL olarak hesaplamış (31 Aralık 2015: 122.042.672 TL) ve ilave net muallak hasar karşılığı olarak ayırmıştır (17 no’lu dipnot). 26 Şubat 2016 tarihinde yayımlanan 2016/11 Sayılı “Muallak Tazminat Karşılığına İlişkin Genelgede (2014/16) Değişiklik Yapılmasına İlişkin Genelge” ile tanımlanan

“IBNR hesabı sonucunda bulunan tutarın (a) bir önceki üç aylık dönemki tutardan (b) fazla olması halinde, 2016 yılı birinci üç aylık döneminden başlayarak aradaki fark tutarının (a-b) üçer aylık dönemler itibariyla; - 2016 yılı için %7,5, %7,5, %10, %10,’u (b)’ye eklenerek IBNR hesabı yapılabilir” hükmü amirdir. Şirket tarafından Zorunlu Trafik branşı için 2016 yılı Aralık dönemi itibariyla hesaplanan IBNR değeri bir önceki dönem (30 Eylül 2016) itibariyla hesaplanan IBNR değerinden fazla olduğundan aradaki fark tutarının %7,5’u bir önceki dönem (30 Eylül 2016) hesaplanan IBNR değerine ilave edilerek karşılık ayrılmıştır. Bu doğrultuda, Şirket 31 Aralık 2016 tarihi itibariyle belirlenen gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş hasar karşılığı tutarını net 179.816.194 TL olarak hesaplamış (31 Aralık 2015:

122.042.672 TL) ve ilave net muallak hasar karşılığı olarak ayırmıştır (17 no’lu dipnot).

2. Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı) 2.24 Teknik Karşılıklar (devamı)

Muallak Tazminat Karşılığı (devamı)

26 Aralık 2011 tarih ve 2011/23 sayılı “Gerçekleşmiş Ancak Raporlanmamış Tazminat Karşılığı (IBNR) Hesaplamasına İlişkin Açıklamalar Hakkında Genelge” (“2011/23 sayılı Genelge”) uyarınca, sigorta şirketlerinin 31 Aralık 2011 tarihi itibariyle, davaların sonuçlanma tarihlerini dikkate alarak son beş yıllık gerçekleşmelere göre alt branşlar itibariyle şirket aleyhine açılan davaların tutarları üzerinden bir kazanma oranı hesaplaması ve hesaplanan kazanma oranına göre dava sürecinde olan dosyalar için tahakkuk ettirilen muallak tazminat karşılığı tutarlarından indirim yapması mümkün bulunmaktadır.

Şirket, 31 Aralık 2016 ve 31 Aralık 2015 tarihleri itibariyle Şirket aleyhine açılan davaların tutarları üzerinden bir kazanma oranı hesaplamamış ve dava sürecinde olan dosyalar için tahakkuk ettirilen muallak tazminat karşılığı tutarlarından indirim yapmamıştır.

Hazine Müsteşarlığı tarafından yayımlanan 2016/22 sayılı Genelge çerçevesinde sigortacılık mevzuatına göre hesaplanan ve ayrılan muallak tazminat karşılığının oluşturacağı net nakit akışlarının iskonto edebilmesi mümkün kılınmıştır. İskonto işlemi tahakkuk eden, raporlanmayan ve yeterlilik farkı dahil tüm tutarlar belirlendikten sonra kademeli geçiş sonrası gerçekleştirilir. Buna göre, kademeli geçiş için IBNR karşılaştırması iskonto edilmemiş değerler üzerinden yapılır. Şirket 31 Aralık 2016 tarihi itibariyle finansal tablolarını bu çerçevede hazırlamıştır. Muallak tazminat karşılığının iskonto edilmesi muhasebe politikası değişikliği olduğundan geçmiş yıl finansal tabloları yeniden düzenlenmiştir. Buna göre 31 Aralık 2016 tarihi itibariyle iskonto edilmiş net muallak tazminat karşılığı tutarı toplam toplam net 103.321.608 TL iskonto sonrası toplam 627.873.052 TL (31 Aralık 2015 tarihi itibariyle iskonto edilmiş muallak tazminat karşılığı tutarı net 85.841.724 TL iskonto edilmiş net muallak tazminat karşılığı sonrası toplam 563.727.320 TL, 31 Aralık 2014 tarihi itibariyle iskonto edilmiş muallak tazminat karşılığı tutarı net 58.284.843 TL iskonto edilmiş net muallak tazminat karşılığı sonrası toplam 429.209.179 TL ) olarak bulunmuştur.

Dengeleme Karşılığı

Teknik Karşılıklar Yönetmeliği uyarınca, 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere sigorta şirketleri, takip eden hesap dönemlerinde meydana gelebilecek tazminat oranlarındaki dalgalanmaları dengelemek ve katastrofik riskleri karşılamak üzere kredi deprem teminatları içeren sigorta sözleşmeleri için dengeleme karşılığı ayırmak zorundadırlar. Söz konusu karşılık her bir yıla tekabül eden net deprem ve kredi primlerinin %12’si oranında hesaplanır. Net primin hesaplanmasında, bölüşmesiz reasürans anlaşmaları için ödenen tutarlar devredilen prim olarak kabul edilir.

Cari yılda ayrılan dengeleme karşılığından olmamak kaydıyla, deprem tazminatları için ayrılan dengeleme karşılığının deprem nedeniyle yapılan tazminat ödemeleri ile eksper raporu veya afet durumunda resmi kurumlardan temin edilecek belgeler gibi kanıtlara dayanılarak ayrılan muallak tazminat karşılığının dengeleme karşılığından indirilmesi mümkün bulunmaktadır. Şirket, 31 Aralık 2016 tarihi itibariyle 37.341.436 TL (31 Aralık 2015: 32.168.765 TL) tutarında dengeleme karşılığı ayırmıştır (17 ve 47.1 no’lu dipnotlar).

Matematik Karşılıkları

Hayat branşı matematik karşılığı, Hazine Müsteşarlığı tarafından onaylı tarifeler ile belirlenmiş bir yıldan uzun vadeli risk teminatı içeren ferdi kaza poliçeleri için ayrılan aktüeryal matematik karşılığından oluşmaktadır.

Şirket’in uzun vadeli ferdi kaza sigorta sözleşmeleri uyarınca alınan primlerden idare ve tahsil masrafları ve komisyonlarının indirilmesi sonucu kalan tutar matematik karşılığı olarak ayrılmaktadır. Şirket, 31 Aralık 2016 tarihi itibariyle 1.991.697 TL (31 Aralık 2015: 1.895.872 TL) tutarında matematik karşılık ayırmıştır (17 no’lu dipnot).

GROUPAMA SİGORTA A.Ş.

1 OCAK – 31 ARALIK 2016 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN AÇIKLAYICI DİPNOTLAR

(Para birimi aksi belirtilmedikçe Türk Lirası (“TL”) olarak gösterilmiştir.)

2.25 İşletme Birleşmeleri ve Şerefiye

İşletme birleşmeleri, iki ayrı tüzel kişiliğin veya işletmenin raporlama yapan tek bir işletme şeklinde birleşmesi olarak değerlendirilmektedir. İşletme birleşmeleri, “TFRS 3 - İşletme Birleşmeleri”

kapsamında, satın alma yöntemine göre muhasebeleştirilir.

Bir işletmenin satın alınması ile ilgili katlanılan satın alma maliyeti ile iktisap edilen işletmenin tanımlanabilir varlık, yükümlülük ve şarta bağlı yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değeri arasındaki fark şerefiye olarak mali tablolarda muhasebeleştirilir.

İşletme birleşmesi sırasında oluşan şerefiye amortismana tabi tutulmaz, bunun yerine yılda bir kez (31 Aralık tarihi itibariyle) veya şartların değer düşüklüğünü işaret ettiği durumlarda daha sık aralıklarla değer düşüklüğü tespit çalışmasına tabi tutulur. Şerefiye tutarına ilişkin herhangi bir değer düşüklüğü olması durumunda etkisi dönem sonuçlarına yansıtılmaktadır.

İktisap edilen tanımlanabilir varlık, yükümlülük ve şarta bağlı yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerindeki iktisap edenin payının işletme birleşmesi maliyetini aşması durumunda ise fark gelir tablosuyla ilişkilendirilir.

Ortak kontrol altında gerçekleşen işletme birleşmelerinin muhasebeleştirilmesi ise TFRS 3’ün kapsamında olmamakla beraber, “TMS 8 - Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar”, herhangi bir işlem, olay ve koşulla ilgili belirli bir TFRS standardı veya konuyla ilgili yorum bulunmuyorsa, işletme yönetiminin bir muhasebe politikası geliştirmesi ve uygulamasını istemektedir. Bu politika finansal tablo kullanıcılarının ekonomik karar verme ihtiyaçlarına uygun, güvenilir, işletmenin finansal durumunu, faaliyet sonuçlarını ve nakit akışlarını gerçeğe uygun olarak gösteren, işlemlerin, olayların ve koşulların yalnızca hukuki yapısını değil ekonomik özünü de yansıtan, tarafsız, ihtiyatlı, tüm önemli yönlerden, eksiksiz olarak, tam bilgiyle donatılmış nitelikte olmalıdır. Bu yönde bir muhasebe politikası geliştirilmesi sırasında işletme yönetimi TMS 8 uyarınca benzer veya ilişkili konularla ilgili diğer standartlar ve yorumların getirdiği hükümlerin uygulanması yolunu seçmiş ve işletme birleşmelerini TFRS 3 çerçevesinde muhasebeleştirmeye karar vermiştir (8 ve 44 no’lu dipnotlar).