• No results found

Araştırma neticesinde, anne tutumunun bireyin yaşamsal seyri içerisinde oldukça önemli bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Bu etki, literatürdeki diğer araştırmalarda da birçok farklı yönü itibariyle ele alınmış olup, benlik gelişiminde, davranışların şekillenmesinde, bireyin psikolojik yapısında oldukça önemli bir yere sahip olduğu kanıtlanmıştır.

44 Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda anne tutumlarının yapıcı ve destekleyici mahiyette olmasının birey üzerinde olumlu etkilere sahip olduğu, baskıcı ve aşırı korumacı tavırların ise bireyi olumsuz yönde şekillendirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, anne duyarlılığı ve özerklik desteğinin bireyin toplum içerisindeki yeri itibariyle olumlu sonuçlar doğuran ve araştırma itibariyle zorbalık sisteminde yer almasını engelleyen nitelikteki davranışlar olduğu görülmüştür. Diğer taraftan psikolojik ve davranışsal denetimin düzeyinin artması ise tam tersi bir etki yaratma özelliğine sahip oldukları ve bireyi zorbalık sistemi içerisin zorba ya da mağdur olarak itebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Ontolojik iyi oluş ve anne davranışları etkileşimi bireyin zorbalık sistemi içerisinde yer almasına engel teşkil eden bir ilişki sergilemektedir. Bireyin yaşamsal projesinin şimdi kısmında olumlu yaklaşımlarla karşı karşıya olması, gelecek projeksiyonunu da pozitif olarak şekillendirmekte ve geçmiş hikayesinin pozitif etkileriyle zorbalık sistemi içerisinde yer almamaktadır.

Ontolojik iyi oluş kavramının literatürde yeni ve güçlü bir yer edinmiş olmasından hareketle, bireyin yaşam projesinin pozitif örüntülerle oluşmasının olumlu psikolojik etkileri açıktır. Araştırmacılara, ontolojik iyi oluş bağlamında çeşitli örneklemlerde ve farklı değişken ilişkilerindeki etkileşimlere odaklanmaları önerilmektedir. Diğer taraftan, farklı demografik özellikler ile ontolojik iyi oluş ilişkisinin benlik gelişimine ilişkin kavramlarla birlikte değerlendirilmesi ve ontolojik iyi oluşun birey yaşamındaki yerinin daha somut anlaşılması adına araştırmalarda yer verilmesi psikoloji disiplini için yeni ve değerli bir kazanım olacaktır.

45

REFERANSLAR

Acun Kapıkıran, N. (2011). Focus on positive and negative information as the mediator the relationship between empathy tendency guilty and psychological well- being in university students. Educational Sciences: Theory and Practice, 11(3), 1141-1147.

Ahmad, I. ve Soenens, B. (2010). Perceived maternal parenting as a mediator of the intergenerational similarity of dependency and self-criticism: A study with Arab Jordanian adolescents and their mothers. Journal of Family Psychology, 24(6), 756- 765.

Arım, R.G. ve Shapka, J.D. (2008). The impact of pubertal timing and parental control on adolescent problem behaviors. Journal of Youth and Adolescence, 37, 445-455.

Aunola, K. ve Nurmi, J. (2005). The role of parenting styles in children's problem behaviour. ChildDevelopment, 76(6), 1144-1159.

Aunola, K. ve Nurmi, J.E. (2005). The Role of Parenting Styles in Children's Problem Behavior. ChildDevelopment, 76, 1144-1159.

Baldwin, A. L. (1948). Socialization and the parent-child relationship. Child Development, 19(3), 127-136.

Barber, B. K. (1996). Parental psychological control: Revisiting a neglected construct. ChildDevelopment, 67, 3296-3319.

Barber, B. K. ve Harmon, E. L. (2002). Violating the self: Parental psychological control of children and adolescents. B. K. Barber (Ed.). Intrusiveparenting: How psychological control affects children and adolescents (15-52). Washington, DC: American Psychological Association Press.

46 Barber, B. K., Olsen, J. E. ve Shagle, S. C. (1994). Associations between parental psychological and behavioral control and youth internalized and externalized behaviors. Child Development, 65(4), 1120-1136.

Barber, B. K., Stolz, H. E. ve Olsen, J. A. (2005). Parental support, behavioral control, and psychological control: Assessing relevance across time, method, and culture. Monographs of the Society for Research in Child Development, 70(4), 1147.

Barber, B. K., Stolz, H. E. ve Olsen, J. A. (2005b). Parental support, psychological control, and behavioral control: Assessing relevance across time, culture, and method. Monographs of the Society for Research in Child Development, 70(282), 1- 137.

Barber, K. B., Maughan, S. L. ve Olsen, J. A. (2005a). Patterns of parenting across adolescence. New Directions for Child and Adolescent Development, 108, 5-16.

Baumrind, D. (1966). Effects of Authoritative Parental Control on Child Behavior, Child Development, 37(4), 887-907.

Baumrind, D. (1978). Parental disciplinary patterns and social competence in children. Youth and Society, 9. 239-276.

Bean, R.A., Barber, B.K. ve Crane, D.R. (2006). Parental support, behavioral control, and psychological control among African American youth. Journal of Family Issues, 27(10), 1335-1355.

Bednar, R. L., Wells, M. G. & Peterson S. R. (1991). Self-Esteem: Paradoxes and Innovations in Clinical Theory and Practice. Washington, D.C.: American Psychological Association.

Ben-Zur, H. (2003). Happy adolescents: The link between subjective well-being, internal resources and parental factors. Journal of Youth and Adolescence, 32, 67-79.

47 Boughton, K.L. ve Lumley, M.N. (2011). Parent prediction of child mood and emotional resilience: The role of parental responsiveness and psychological control. Depression Research and Treatment, 2011, pp.375-398.

Christopher, J. C. (1999). Stituating psychological well-being. Journal Of Counseling and Development, 77, 141-152.

Cui, L., Morris, A.S., Criss, M.M., Houltberg, B.J. ve Silk, J.S. (2014). Parental psychological control and adolescent adjustment: The role of adolescent emotion regulation. Parenting: Science andPractice, 14, pp.47-67.

Darling, N. ve Steinberg, L. (1993). Parenting style as contex: An integrative model. Psychological Bulletin, 113(3), 487-496.

Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (2008). Facilitating optimal motivation and psychological well-being across life's domains. Canadian Psychology, 49, pp. 14-23.

Diener, E, Tay, L. ve Myers, D. (2011). The religion paradox: If religion makes people happy, why are so many dropping out? Journal of Personality and Social Psychology, 101 (6): 1278–1290.

Diener, E. (1984). “Subjective well-being”. Psychological Bulletin, 95(3), 542-575.

Diener, E. (2000). Subjective well-being: The science of happiness and a proposal for a national index. American Psychologist, 55, 1, 34-43.

Diener, E., & Diener, C. (1996). Most people are happy. Psychological Science, 7, 181-185.

Diener, E., Suh, E. M., Lucas, R. E., & Smith, H. L. (1999). Subjective well-being: Three decades of progress. Psychological Bulletin, 125(2), 276-302

48 Eccles, J. S., Early, D., Frasier, K., Belansky, E. ve McCarthy, K. (1997). The relation of connection, regulation, and support for autonomy to adolescents' functioning. Journal of Adolescent Research, 12, pp. 263-286.

Emmons, R. A. (1986). Personal strivings: An approach to personality and subjective well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 51(5), pp. 1058-1068.

Fagan, A.A., Van Horn, M.L., Hawkins, J.D. ve Jaki, T. (2013). Differential effects of parental controls on adolescent substance use: For whom is the family most important? Journal of Quantitative Criminology, 29, 347-368.

Finnegan, R. A., Hodges, E. V. ve Perry, D. G. (1998). Victimization by peers: Associations with children's reports of mother-child interaction. Journal of Personality and Social Psychology, 75(4),1076-1086.

Fivush, R., & Vasudeva, A. (2002). Remembering to relate: Socioemotional correlates of mother – child reminiscing. Journal of Cognition and Development, 3, 73 – 90.

Griffin, K.W., Botvin, G.J., Scheier, L.M., Epstein, J.A. ve Doyle, M.M. (2002). Personal competence skills, distress, and well-being as determinants of substance use in a predominantly minority urban adolescent sample. Prevention Science, 3, 23-33.

Jacobson, K. C. ve Crockett, L. J. (2000). Parental monitoring and adolescent adjustment: An ecological perspective. Journal of Research on Adolescence, 10(1), 65-97.

Jokisaari, M. (2004). Regret contents and subjective well-being: A life course approach. Journal of Adult Development, 11, 281-288.

Kakihara, F. ve Tilton Weaver, L. (2009). Adolescents' interprettions of parental control: Differentiated by domain and types of control. Child Development, 80(6), 1722-1738.

49 Kakihara, F., Tilton Weaver, L., Kerr, M. ve Stattin, H. (2010). The relationship of parental control to youth adjustment: Do youths' feelings about their parents play a role? Journal of Adolescence, 39, 1442-1456.

Karasar, N. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.

Kepenkçi, Y. & Çınkır, Ş. (2005). Bullying among Turkish high school students. Child Abuse & Neglect, 1717, 1-12.

Kerr, M. ve Stattin, H. (2000). What parents know, how they know it, and several forms of ado- lescent adjustment: Further support for a reinterpretation of monitoring. DevelopmentalPsychology, 36, 1-15.

Kındap Tepe, Y. ve Sayıl, M. (2012). Ebeveyn kontrolü ve ergenin sosyal işlevselliği arasındaki bağlantıda ilişkisel saldırganlığın aracı rolü. Türk Psikoloji Dergisi, 27(70), 119-132.

Kocayörük, E. (2012). Öz-belirleme kuramı açısından ergenlerin anne baba algısı ile duyuşsal iyi oluşları arasındaki ilişki. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(37), 24-37.

Korkut, F. (2004). Çalışma yaşamında iyilik hali modelinin kullanılması. Kişisel Gelisimde çağdaş Yönelimler Sempozyumu, Ankara: 301- 310.

Kuyucu, Y. (2007) Boşanmış ailede yetişen ergenlerin bilişsel çarpıtmaları ile benlik değeri arasındaki ilişki, Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri ABD, İzmir.

Luyckx, K., Soenens, B., Berzonsky, M.D., Vansteenkiste, M., ve Goossens, L. (2007). Parental psychological control and dimensions of identity formation in emerging adulthood. Journal of Family Psychology, 21(3), 546-550.

Lyubomirsky, S., King, L. ve Diener, E. (2005). The benefits of frequent positive affect: Does happiness lead to success? Psychological Bulletin, 131(6), 803-855.

50 Maccoby, E.E. ve Martin, J.A. (1983). Socialization in the context of family: Parent- child interaction. P.H. Mussen ve M.E. Hetherington (Eds.). Handbook of Child Psychology, 4, Socialization, Personality, and Social Development, (s. 1-101). New York: Wiley.

McAllister, C. H. ve Wolff, M. C. (2002). Letters never sent: Tending to unfinished business. Journal of Poetry Therapy, 15(4), 187-193.

Messervey, A. D., & Kusumakar, V. (2000). Measuring peer pressure, popularity, and conformity in adolescent boys and girls: Predicting school performance, sexual attidutes, and substance abuse, Journal of Youth and Adolescence, 29,(2), 163-182

Monks, C. P., Smith, P. K. ve Swettenham, J. (2005). “Psychological correlates of peer victimization in preschool: Social cognitive skills, executive function and attachment profiles”. Aggressive Behavior, 31: 571-588.

Musaağaoğlu, C. ve Güre, A. (2005). Ergenlerde davranışsal özerklik ile algılanan ana-baba tutumları arasındaki ilişkiler. Türk Psikoloji Dergisi, 20(55), 79-98.

Nickerson, A. B., Mele, D. ve Princiotta, D. (2008). “Attachment and empathy as predictors of roles as defenders or outsiders in bullying interactions”. Journal of School Psychology, 46, 687-703.

Oishi, S., Diener, E., Lucas, R. E., (1999). Cross-cültüral variations in predictors of life satisfaction: Perspectives from needs and values. Personality and Social Psychology Bulletin, 25(8), 980-990.

O'Leary, E. ve Nieuwstraten, I. M. (2001). The exploration of memories in gestalt reminiscence therapy. CounsellingPsychology Quarterly, 14(2), 165-179.

Olson, S. L., Bates, J. E. ve Bayles, K. (1990). Early antecedents of childhood impulsivity: The role of parent-child interaction, cognitive competence, and teperament. Journal of Abnormal Child Psychology, 18(3), 317-334.

51 Özer, G.(2009). Öz belirleme kuramı çerçevesinde ihtiyaç doyumu, içsel güdülenme ve bağlanma stillerinin üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluşlarına etkileri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.

Roman, N. V., Mwaba, K. ve Lens, W. (2012). Preadolescent psychological well- being: Determining the association with maternal psychological control and family environment.

Ryan, R. M. ve Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55, 68-78.

Ryff, C.D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57, 1069- 1081.

Schaefer, E. S. (1965). A configurational analysis of children's reports of parent behavior. Journal of Consulting Psychology, 29, 552-557.

Schneider, B. H., Atkinson, L. ve Tardif, C. (2001). “Childparent attachment and children’s peer relations: A quantitative review”. Developmental Psychology, 37:86- 100.

Sevim, S. (2014). Leuven algılanan ana babalık ölçeği ergen ve ana baba sürümlerinin uyarlanması. Düşünen Adam, 27, 291-300.

Shek, D.T.L. (2005). Perceived parental control and parent-child relational qualities in chinese adolescents in Hong Kong. Sex Roles, 53, 635-646.

Smetana, J. G. ve Daddis, C. (2002). Domain-specific antecedents of parental psychological control and monitoring: The role of parenting beliefs and practices. Child Development, 73, 563 - 580.

52 Soenens, B., Vansteenkiste, M. ve Luyten, P. (2010). Toward a domain-specific approach to the study of parental psychological control: Distinguishing between dependency-oriented and achievement-oriented psychological control. Journal of Personality, 78, 217-256.

Soenens, B., Vansteenkiste, M., Luyckx, K. ve Goossens, L. (2006). Parenting and adolescent problem behavior: An integrated model with adolescent self- disclosure and perceived parental knowledge as intervening variables. Developmental Psychology, 42(2), 305-318.

Sorbring, E., Skoog, T. ve Bohlin, M. (2014). Adolecent girls' and boys' well-being in reletion to online and offline sexual and romantic activity. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 8(1), article7, doi: 10.5817/CP2014-1-7.

Stattin, H. ve Kerr, M. (2000). Parental monitoring: A reinterpretation. Child Development, 71, 1072-1085.

Steinberg, L. ve Silverberg, S. B. (1986). The vicissitudes of autonomy in early adolescence. Child Development, 57, 841- 851.

Şimşek Ö. F. ve Kocayörük, E., (2012), Affective Reactions to one’s whole life: Preliminary Development and Validation of the Ontological Well-Being Scale. Journal of Happiness Studies. DOI: 10.1007/s10902-012-9333-7.

Şimşek, Ö. F. (2009). Happiness Revisited: Ontological Well-Being as a TheoryBased Construct of Subjective Well-Being. Journal of Happiness Studies, 10: 505- 522.

Şimşek, Ö. F. (2012). Higher-Order Factors of Personality in Self-Report Data: Self- Esteem Really Matters. Personality and Individual Differences.53, 568-573.

53 Şimşek, Ö. F., (2011). Intentional Model of Subjective Well-Being: Measurement and Convergent, Divergent, and Incremental Validity Study. Journal of Happiness Studies.12: 421-442.

Terzi, Ş. (2005). İyi olmaya ilişkin psikolojik dayanıklılık modeli (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara

Totan, T. (2008). Ergenlerde zorbalığın anne, baba ve akran ilişkileri açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.

Tuzgöl- Dost, M. (2005), “Ruh sağlığı ve öznel iyi oluş”, Eğitim Araştırmaları, 20: 223- 231.

Witter, R. A., Stock, W. A., Okun, M. A., & Haring, M. J. (1985). Religion and subjective well-being in adulthood: A quantitative synthesis. Review of Religious Research, 26, 332-342.

54

EKLER

Ek-1: Yaşam Projesi Ölçeği (OİO)

Lütfen yaşamınızı geçmişi, bugünü ve geleceğiyle kişisel bir proje olarak düşünün. Her proje gibi, yaşamınızın da tamamlanmış (GEÇMİŞ), yaşanmakta olan (ŞİMDİ) ve yaşanacak (GELECEK) parçaları söz konusudur. Sizden beklenen, bu parçaların her birine kendi içinde bir bütün olarak baktığınızda, verilen duyguları ne kadar yoğun hissettiğinizi aşağıdaki ölçeği dikkate alarak derecelendirmenizdir. Hiç H is set miy orum B ira z H is sed iy o rum Yo ğun H is sediy oru m O ldu kça Yo ğun H is sediy o rum Ço k Yo ğun H is sediy o rum

YAŞAM PROJEMİN TAMAMLANMIŞ KISMINA BAKTIĞIMDA 01. Gurur duyuyorum ® A B C D E 02. Hayal kırıklığı hissediyorum A B C D E 03. Tatmin yaşıyorum ® A B C D E 04. Pişmanlık hissediyorum A B C D E 05. Üzüntü duyuyorum A B C D E 06. Suçluluk hissediyorum A B C D E 07. Yetersizlik hissediyorum A B C D E

YAŞAM PROJEMİN YAŞAMAKTA OLDUĞUM KISMINA BAKTIĞIMDA

08. Yorgun hissediyorum ® A B C D E

09. Coşkulu hissediyorum A B C D E

10. Amaçsız hissediyorum A B C D E

11. Kaybolmuş hissediyorum A B C D E

12. Motive olmuş hissediyorum A B C D E

13. Enerjik hissediyorum A B C D E 14. Heyecanlı hissediyorum A B C D E 15. Sorumsuz hissediyorum A B C D E 16. Bomboş hissediyorum A B C D E 17. Kaygılı hissediyorum A B C D E 18. Çaresiz hissediyorum A B C D E

YAŞAM PROJEMİN GELECEĞİNİ DÜŞÜNDÜĞÜMDE

19. Umutlu hissediyorum A B C D E

20. Güçlü hissediyorum A B C D E

21. Kendinden emin hissediyorum A B C D E

22. Cesur hissediyorum A B C D E

23. Dört gözle beklediğimi hissediyorum A B C D E

55 Ek-2: LEUVEN ÖLÇEĞİ

Aşağıda ANNENİZİN size yönelik bazı davranışları yer almaktadır. Her maddeyi okuyunuz ve ANNENİZE uygunluğu açısından değerlendiriniz.

Hiç doğru değil Genellikle doğru değil Biraz doğru Genellikle doğru Her zaman doğru 1.

Onunla endişelerim hakkında konuştuktan sonra kendimi daha iyi hissederim.

( 1 ) ( 2 ) ( 3 ) ( 4 ) ( 5 )

2. Bana sık sık gülümser.

3. İstediğim akşam dışarı çıkmama izin verir.

4. Kendi yolumu çizmeme yardımcı olur. 5. Keyifsiz olduğumda beni neşelendirir. 6. Hoşlandığım her şeyi yapmama izin

verir.

7. Moralim bozuk olduğunda kendimi daha iyi hissetmemi sağlayabilir.

8. Beni kararlarımı vermeme izin verir. ilgilendiren konularda kendi 9. Onu incitirsem, tekrar gönlünü alıncaya

kadar benimle konuşmaz.

10. Bana istediğim kadar özgürlük tanır. 11. Benimle ilgilenir ve bana özen gösterir.

12. Bana sık sık kendi hayatımı kendimin düşünmesi gerektiğini söyler.

13.

Hoşuna gitmeyen bir şey yaptığımda, birlikte bir şeyler yapmamıza izin vermez.

14. Bana duyduğu sevgiyi göstermenin doğru olduğuna inanır.

15. Ona sormadan dilediğim her yere gitmeme izin verir.

16. Bir şeyi onun gördüğü gibi görmezsem bana uzak davranır.

17. Hoşlanmadığı bir şey yaparsam bana soğuk ve ters davranır. 18. İstediğim şeyler için kendi planlarımı

yapmama izin verir.

19. Benimle bir şeyler yapmaktan zevk alır. 20. Onu hayal kırıklığına uğrattığımda, benimle yüz yüze gelmekten kaçınır. 21. Beni kendisinden bağımsız davranmaya

56 Ek-3: Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği

Sevgili Öğrenciler,

Aşağıda öğrenciler arasında zaman zaman gözlenen bir takım söz ve eylemler yer almaktadır. Bazı öğrenciler bu söz ve eylemleri bazen tek başlarına bazen de arkadaşlarıyla birlikte yaparak kendilerinden daha güçsüz öğrencileri kasıtlı olarak rahatsız ederler. Sizden istenen bu söz ve eylemlerin size ne sıklıkla yapıldığını (BANA YAPILDI) ve bunları sizin ne sıklıkla yaptığınızı (BEN YAPTIM) ilgili maddenin karşısına işaretlemenizdir.

Sorulara lütfen dürüst cevap veriniz. Vereceğiniz cevaplar gizli tutulacak ve hiç kimseye gösterilmeyecektir. Hepinize şimdiden teşekkürler.

Sınıfınız :

Cinsiyetiniz :

BANA YAPILDI BEN YAPTIM

Hem en h em en h er g ün Haf tad a en az 1 d ef a Ay d a 1 d ef a Dö nem b oy un ca 1 d ef a Hiçb ir za m an Hem en h em en h er g ün Haf tad a en az 1 d ef a Ay d a 1 d ef a Dö nem b oy un ca 1 d ef a Hiçb ir za m an

1 El-kol şakası yaparak rahatsız etme

2 Rahatsız etmek amacıyla sürekli

olarak gıdıklama

3 Saç ve kulak çekme

4 Oturmak üzereyken altına rahatsız

edici bir cisim koyma

5 Kuyrukta zorla sırasını alma, önüne

geçme

6 Oyun oynarken sahayı ya da bir

mekânı güç kullanarak terletmeye zorlama

7 Çimdik atma, ısırma

8 Kalem, toplu iğne vb. sivri cisimler

ile saldırma

9 İtme, dürtme, kolunu bükme, çelme

takma, yere düşürme

10 Zarar vermek ya da rahatsız etmek

amacıyla üzerine bazı cisimler atma, fırlatma

11 Kasıtlı olarak omuz atma, dirsek

vurma, çarpma

12 Sopa, çubuk, cetvel vb. cisimler ile

vurma

13 Tekme-tokat atma, yumruk atma,

yüze, kafaya, enseye vurma

14 Bıçak, muşta, tornavida, maket

bıçağı vb. kesici aletlerle saldırma veya korkutma

57

15 Tabanca gibi ateşli ve patlayıcı

maddelerle saldırma ya da korkutma

16 Saç ve ten rengi, diş yapısı, dış

görünüşü, giysileri, beden yapısı ya da bedensel özrüyle alay etme

17 Aksanı, şivesi ya da konuşma

tarzıyla alay etme

18 Adı ya da soyadıyla dalga geçme,

hoşa gitmeyen, küçük düşürücü isimler (lakap) takma

19 Anne, baba ya da ailesinin bazı

özellikleriyle alay etme

20 Küfür etme, kaba ve çirkin sözler

söyleme

21 Çeşitli nedenlerle sataşma, hakaret

etme, küçük düşürme, utandırma, aşağılama, dalga geçme, alay etme, incitme, kızdırma, ağlatma.

22 Tehdit etme

23 Oyuna ve çeşitli etkinliklere almama

24 Grup dışına iterek yalnızlığa terk

etme

25 Görmezden gelme, yok sayma 26 Dışlamak amacıyla konuşmama,

sorularına cevap vermeme

27 Diğer öğrencilerin de konuşmasını

ve arkadaşlık yapmasını engelleme

28 Arkadaşlarını kendisine karşı

kışkırtarak aralarının bozulmasına çalışma

29 Aleyhinde söylentiler çıkarma ve

yayma

30 Yapmadığı şeylerle ilgili iftira ve

asılsız söylentiler ile suçlanma ve zor duruma düşürülme

31 Hakkında çeşitli yerlere çirkin yazılar yazma

32 Yapmadığı şeylerle ilgili öğretmene

şikâyet etme

33 Sırlarını başkalarına anlatarak zor

duruma düşürme

34 Para ya da okul harçlığını zorla alma 35 Eşyalarını ya da yiyeceklerini zorla

alma

36 Kantinden zorla bir şeyler

ısmarlatma

37 Para ya da eşyalarını çalma 38 Kalem, kitap, defter vb eşyalarını

kasıtlı olarak yırtma, kırma, atma, yakma

39 Defter ya da kitaplarını karalama ya

da üzerlerine kötü şeyler yazma

40 Kasıtlı olarak elbiselerini yırtma,

yırtmaya çalışma, kirletme

58

42 Ödünç alınan para ya da eşyayı geri

vermeme

43 Çanta ya da diğer eşyalarını izinsiz

karıştırma

44 Cinselliği çağrıştıran beden ve yüz

ifadelerini kullanma (dudağını yalama, göz süzme, el-kol hareketleri yapma vb.)

45 Yavru, fıstık, yakışıklı diye laf

atarak rahatsız etme

46 Birini onun isteği dışında cinsel

amaçla öpme, dokunma ya da bunları yapmaya çalışma

47 Birinin giysilerini (etek, eşofman

vb.) isteği dışında açarak rahatsızlık verme

48 Rahatsız edici cinsel içerikli fiziksel

şakalar yapma

49 Cinsel içerikli isim takma (gay,

lezbiyen, sapık vb.)

50 Rahatsız edici cinsel içerikli sözel

şakalar yapma

51 İstemediği halde cinsel konuları

konuşmaya zorlama.

52 Cinsel içerikli söylentiler çıkarma ve

yayma

53 Tuvaletin duvar ya da kapısına,

birinin adını kullanarak cinsel içerikli sözler yazma ya da resim yapma.

59

ÖZGEÇMİŞ

1988 yılında İzmir-Karşıyaka’da dünyaya gelmiştir. İlkokulu Isparta’da tamamladıktan sonra ortaokul ve lise eğitimini Antalya’da devam ettirmiş ve tamamlamıştır. 2010 yılında Haliç Üniversitesi Psikoloji Bölümünden mezun olduktan sonra Antalya’da Huzurevi’nde ve sonrasında özel eğitim merkezlerinde, kreşlerde psikolog olarak çalışmaya başlamıştır. Bu kurumlarda ebevenlere yönelik çeşitli seminerler düzenlemiş ve bireysel görüşmeler gerçekleştirmiştir. 2013 yılında Arel Üniversitesi Klinik Psikoloji Anabilim Dalı’nda yüksek lisans eğitimine başlamıştır. Halen özel bir kolejde çalışmaya devam etmekte olup bir çocuk annesidir.