Bakgrunn for, og forklaring til, utsleppsløyve for handtering av avfall og ureina massar på Festingdalen avfallsplass – gebyr for saksbehandling

Telefon 57 64 30 00

Organisasjonsnummer N-974 763 907 Nettstadfylkesmannen.no/sfj E-post[email protected]

Besøksadresse

Hovudkontor: Njøsavegen 2, 6863 Leikanger Landbruksavdelinga: Fjellvegen 11, 6800 Førde

Postadresse

Hovudkontor: Njøsavegen, 2 6863 Leikanger Landbruksavdelinga: Postboks 14, 6801 Førde

E-post: [email protected] Dykkar dato Dykkar referanse

8.11.2016

SIMAS iks

Bakgrunn for, og forklaring til, utsleppsløyve for handtering av avfall og ureina massar på Festingdalen avfallsplass – gebyr for saksbehandling

Fylkesmannen endrar løyve etter ureiningslova til handtering av avfall og ureina massar på Festingdalen avfallsplass i Sogndal kommune

Endra løyve med tilhøyrande vilkår vert send saman med denne oversendinga. Dokumenta må sjåast i samanheng. Dette dokumentet gir bakgrunn for saka, grunngjeving for vedtak og nærare tolkingsgrunnlag for dei juridiske vilkåra (rang som lovtekst for verksemda) i løyve- dokumentet.

Forvaltninga sitt arbeid med utsleppsløyve er omfatta av ei gebyrordning, og verksemda vil få betalingskrav i etterkant.

Vi viser til søknad frå SIMAS iks 8.11.16 og opplysningar framkome etter kontroll i 2014, som mellom anna viste behov for endring av ramme. Løyvet er no tilpassa faktisk aktivitet, og det er gjort endringar for å oppdatere innhaldet i nokre vilkår til betre å samsvare med nye, overordna lovgrunnlag. Det har ikkje vore hensikta å lempe på tidlegare vedtekne krav til vern mot ureining frå verksemda.

Dette oversendingsbrevet omtalar, og gir nokre forklaringar på, endringar i løyvet. Nokre av vilkåra er tekne med for å få mest mogeleg heilskap i dei viktigaste krava til aktivitet ved verksemda. Slike krav kan også gå fram direkte av lovverket, men kan vere presisert eller tilpassa aktivitetane her. Merk at både vilkår og vedlegg til løyvedokumentet er ein del av dei juridiske krava til verksemda. Verksemda må leggje dokumenta til grunn for all dagleg drift som kan påverke ytre miljø, og som viktig føring for utarbeiding og oppfølging av intern- kontroll.

Saksframstilling

SIMAS iks er ei etablert verksemd som driv med avfallshandtering på vegner av eigar-

kommunane. Verksemda har søkt om endring av nokre av vilkåra i løyvet for å ha rammekrav og vilkår etter ureiningslova som best mogleg samsvarar med faktisk drift.

2/7

Verksemda har aktivitetar som stettar dei sentrale prinsippa i avfallshierarkiet. Avfall vert henta frå, eller levert av, hushaldning og næringsliv og vert handtert for å auke material- eller energiverdien, og for å redusere ulempe og kostnader med transport til endeleg slutt- handsaming. Ein mindre del av det behandla restavfall kan deponerast på avsett deponi- areal, i samsvar med krav i løyvet.

Verksemda handterer også farleg avfall, som på grunn av fare for skade på helse og miljø må takast særskild hand om.

Fylkesmannen har vurdert at det ikkje er endringar i utsleppsløyvet som har lempelegare krav enn i tidlegare løyvevedtak. Etter vårt syn treng endringane difor ikkje førehands- varslast eller kunngjerast i forkant. Partane i saka og ålmenta vert orientert om vedtaket ved kopi av dokumenta eller via nettoppslag og kunngjering i lokalavis

Fylkesmannen sine vurderingar og grunngjeving for fastsette vilkår

Det vedlagte løyveskrivet er ei endring i ramme og oppdatering av eksisterande krav (vilkår) i løyveteksten frå 2008. Løyvet omfattar både ordinært avfall og farleg avfall. Løyvet medfører plikt å ta imot alt farleg avfall som kundane ønskjer å levere. Når det gjeld næringslivskundar kan verksemda setje ei mengdeavgrensing dersom årleg mengd overstig verksemda sin daglege kapasitet til å ta i mot slikt avfall forsvarleg, eller årleg mengd er større enn det som går fram av regelverket for farleg avfall. Løyvet omtalar ikkje farlege avfallstypar som andre styresmakter har tilsynsansvar for (vist til i vedlegg 2 til løyvet). Verksemda må sjølv avklare med vedkomande styresmakt om, og eventuelt korleis, slikt avfall skal kunne handterast.

Det vil verte meir vanleg å vurdere aktivitetsnivået til slike verksemder ut frå mengde handtert per vanleg driftsdag. Vi har funne det unødvendig å ta med her, då verksemda har aktivitet heile året. Vi legg likevel til grunn at årlege mengder kan reknast om til dagleg kapasitet ved normal dagdrift ved å nytte 200 driftsdøgn per år som omrekningsfaktor.

Vi vil streke under at all ureining frå aktivitetane på verksemda isolert sett er uønskt. Løyvet må likevel forståast som eit løyve til ureining. Det er såleis sett ein rad krav for å

minimalisere ureining og miljøulempe frå aktivitetane utover det som er nødvendig som følgje av drifta. Faktorane som vi vurderer har størst innverknad på miljøet, er regulerte gjennom dei spesifikke vilkåra. Utslepp som ikkje er regulert på denne måten, er omfatta av løyvet så langt opplysningar om slike utslepp vart lagde fram i samband med saks-

behandlinga eller må reknast som kjende på anna måte då vedtaket vart gjort. Verksemda pliktar å halde alle utslepp på eit lågast mogleg nivå, og pliktar å rydde opp i eventuell ureining eller forsøpling så snart som råd, jf. også dei generelle pliktane som følgjer av §§ 7 og 28 i ureiningslova.

Vi gjer spesielt merksam på at mange krav går direkte fram av lov/forskrift og er difor ikkje gjentekne i det vedlagte løyve. Når enkelte lovkrav er spesielt nemnde, har vi meint å

informere verksemda om spesielt viktige krav, og i nokre høve presisert og tilpassa generelle reglar til verksemda. Ved tvil om tolking må spørsmålet avklarast med Fylkesmannen.

3/7

Nettstaden www.regelhjelp.no gir oversikt over dei viktigaste ureinings- og avfallshandteringskrav til ei lang rad verksemder i Norge.

Kommentarar til enkelte vilkår

Verksemda vert omfatta av fleire kategoriar av verksemdtypar som er omtalt i vedlegg 1 til kap. 36 i ureiningsforskrifta. For slike verksemder vil det verte sett nokre særskilt strenge krav, og verksemda må halde seg orientert om og etterkome krav som vil gå fram i dei sokalla BAT-referanse dokumenta for denne type verksemder. Det kan verte behov for å endre visse vilkår i løyvet når slike krav vert innført.

Verksemda har dei seinare åra auka sin aktivitet. For å gje styresmakta og ålmenta informasjon om omfanget av aktivitet, må ramme for handtert mengd avfall fastsetjast i løyvet. Vi vil presisere at Fylkesmannen til vanleg ikkje overprøver verksemdene sine ønskjer.

Vedteke ramme er likevel eit vesentleg grunnlag for Fylkesmannen når vi avgjer kva for vilkår verksemda skal drive etter. Det er opna for at avisingsvæske (frå Sogndal lufthamn) kan førast til djuputslepp i sjø. Utslepp til sjø er vanleg for kortbanenettet i landet. For den lokale flyplassen er det teknisk vanskeleg å føre utsleppet direkte til sjø.

Vi har presisert krav til internkontroll for det ytre miljøet. Slike krav går fram av eige forskrift. Vilkårsteksten må difor sjåast på dels som ei presisering av gjeldande lovkrav, og dels som informasjon for å få godt fram viktige krav. Krav til internkontroll vil gjere det nødvendig for verksemda å dokumentere eigne, viktige tiltak for vern av det ytre miljøet.

Behovet for skriftleg dokumentasjon og oppfølging vil vere tydlegare for verksemda etter gjennomført risikokartlegging. Risikovurdering, eigne mål, handlingsplanar og skriftlege rutinar er sentrale dokument for internkontrollen, og for HMS-styresmaktene sine tilsyn med verksemda. Merk at brot på løyvet (vilkåra) eller andre reglar etter ureinings- og avfalls- regelverket må handsamast av verksemda som avvik. Mottak av avfall som ikkje er omfatta av løyvet eller på annan måte ikkje er tillate å ta i mot, må også handsamast som uønskt hending. Slikt avfall må snarast råd leverast til godkjent mottak.

Vi har sett inn meir presise krav til verksemda når det gjeld mottak av og hindring av spreiing av framande, skadeleg artar. Verksemda kan ta imot og destruere eller inaktivere slike artar ved anlegget ved varmebehandling (kompostering) eller deponering – eller ved

forbehandling for forbrenning. I tillegg er det presisert at verksemda må ha oversikt over, og gjennomføre, nødvendige tiltak mot spreiing av slike artar ved eigen aktivitet.

Løyvet inneheld fleire særskilde krav til informasjon. Generelt skal verksemda informere tilsynsstyresmakta om drifta, men skal også informere ålmenta om miljøpåverknader. Krav til kompetanse om handtering av farleg avfall er skjerpa inn i samsvar med tilsvarande krav til denne type verksemder. Det bør nyttast anerkjend nasjonalt kompetansemiljø for å sikre at dei tilsette har tilstrekkeleg kunnskap om klassifisering; at registrering, deklarering, merking og journalføring er korrekt; at ulike avfallstypar ikkje vert blanda; at emballasje er eigna og at det vert forsvarleg lagra fram til vidare levering. Med ”tilknytt kjemikompetanse”

som omtalt i vilkår 3.1 meiner vi ikkje at verksemda må ha tilsett person på staden, men at

4/7

ein må kunne vise til avtale med firma / person med formell kompetanse om farlege eigenskapar ved avfall og korleis dette må handterast på forsvarleg måte.

Det er no stilt likelydande krav til dei to attverande deponia for ordinært avfall i fylket. Krava omtalar oppbygging, botntetting, sigevassreinsing og handtering av deponigass. Slik gass vert handtert lokalt der metandelen vert omdanna til CO2. Gassanlegget vil vere i drift inntil delen brennbar gass er så liten eller har avtatt så mykje at utsleppa ligg under grenseverdiar i løyvet. Deponiet må også etter den tida gjere tiltak for å sikre at mest mogeleg av metangassen vert oksidert i topplaget.

Drifta ved anlegget vil føre til støy. Krava har oppdatert utforming av måleeining for støy.

Det er ikkje støyfølsomme bygningar av type nemnd i løyvet no, og formuleringa vil sikre at eventuelle slike bygningar som vert tenkt bygt i nærleiken, ikkje vil ha krav på vern mot støy etter ureiningsregelverket. Etter føre var prinsippet og elles eller føringane i løyvet, må verksemda likevel syte for at unødvendig støy ikkje vert sleppt ut.

Alle verksemder brukar kjemikal i større eller mindre mengder. Kjemikal kan ein omtale som eit kvart stoff eller stoffblanding som er framstilt av menneske, eller vunne ut/samla opp og tiltenkt spesifikk bruk. Det er utvikla eit felles europeisk regelverk (REACH) for kjemikal som kan ha helse- eller miljøeffekt. Verksemda må sjølv syte for å kontrollere at eigen bruk av kjemikal er i samsvar med regelverket, og at hovudkrava er godt kjende av alle som handterer / brukar kjemikal på verksemda. Særleg viktig er verksemda si kunnskap om sikkerheitsdatablad, REACH-regelverket, disponering som avfall/farleg avfall og utbytting til mindre skadelege kjemikal (substitusjon).

Løyvet omtalar fleire forhold som har økonomiske verknader. Anlegget må vere innretta på å kunne ta imot på forsvarleg måte alt avfall som oppstår i hushaldning, og næring så langt det har kapasitet. Kostnadene med handtering av avfall frå private skal i hovudsak vere dekt av avfallsgebyret, og her gjeld sjølvkostprinsippet. Vidare er det ikkje tillate å krevje særskild betaling av hushaldning for levering av farleg avfall. Årsaka er målsettinga om at alt farleg avfall skal leverast inn til forsvarleg handtering, og at stykkpriskostnad for private kan kome til å redusere motivasjon til å levere lovleg. For næring bør kostnad med levering av farleg avfall vere lågast mogeleg – av same årsak. Næringsavfall kan takast i mot på lik line og i konkurranse med andre, private avfallsanlegg. Rekneskapane for hushaldnings- og nærings- avfall må difor haldast fråskilt. Kravet til økonomisk sikkerheit for slutthandtering av farleg avfall er retta til løyvehavaren, men det er ikkje noko i vegen for at løyvehavar avtalar at kommunane skal betale for alle kostnader ved avslutting, opprydding og etterdrift.

Tilhøva til naturmangfaldlova og vassforskrifta

I tillegg til retningslinene i ureiningslova, er også prinsippa i §§ 8-12 naturmangfaldlova lagde til grunn for vår vurdering. Arealbruken er i samsvar med endeleg vedtak etter plan- og bygningslova, og er opparbeidd til industriføremål. Naturmangfald vert i liten grad omfatta av denne endringa, og nærare vurderingar etter §§ 9 – 12, utover det som allereie er gjort for dette arealet, er vurdert å vere unødvendig.

5/7

Etter vassforskrifta er det eit krav at alle vassførekomstar skal ha minimum god økologisk status. Det er gjennomført fleire granskingar som viser at vassførekomsten tôler dei tillatne utsleppa. Det er vidare sett krav til jamleg oppfølging for å kunne dokumentere tilstand og eventuell utvikling.

Vurdering av teknikkar/teknologiske forhold

Det er eit viktig prinsipp i Fylkesmannen si sakshandsaming at beste tilgjengelege teknikkar skal takast i bruk for å førebygge ureining. Krava i vilkåra vil difor ofte vere forma som funksjonskrav og ikkje tilstandskrav. Med funksjonskrav meiner vi krav som ikkje omtalar spesifikke utsleppsnivå, tekniske tilstandar eller føreset spesifikke tekniske løysingar, men presiserer at verksemda har ansvar for å finne løysing i samsvar med føre - var krav eller beste tilgjengelege teknikkar. Med tilstandskrav meiner vi krav som set spesifikke tilstands- grenser for ein type utslepp, men kan også vere tale om bruk av spesifikke reinseteknologiar eller andre tekniske innretningar. Merk at verksemda kontinuerleg må arbeide med å

redusere utslepp, jamvel om ein tilfredsstiller gjeldande utsleppsgrenser i løyvet.

Konklusjon

På bakgrunn av søknaden og tidlegare løyve, vurderer Fylkesmannen at endra utsleppsløyve med dei tilhøyrande vilkåra som omtalt i løyvedokumentet kan gjevast. Fylkesmannen vil føre eit risikobasert tilsyn med verksemda.

Løyvedokumentet vert sendt saman med dette skrivet. Dei juridiske krava som elles ikkje går fram av lov- og forskriftsverket, eller som er presisert eller innskjerpa i høve til det generelle regelverket, er samla i dette dokumentet.

Vedtak om gebyr

Fylkesmannen si handsaming av søknader om nytt eller endra utsleppsløyve er omfatta av ei gebyrordning, jf. kap. 39 i ureiningsforskrifta. Vi viser til orientering om gebyrplikt. Etter medgått arbeid, vedtek vi med dette at verksemda må betale eit gebyr til staten på kr.

23 400,- for Fylkesmannen si handsaming av søknaden, jf. § 39-5 sats 2 i ureiningsforskrifta.

Faktura vert sendt ut seinare av Miljødirektoratet. Gebyret forfell til betaling 30 dagar etter mottak av faktura.

Ressursbruk knytt til saksbehandlinga er lagt til grunn ved fastsetjinga. Vi har rekna med kostnader medgått for gjennomgang av saksdokument, interne og eksterne møte, kontakt med søkar og ferdigstilling av vedtak. Kostnader verksemda har til annonsering m.m. er ikkje medrekna.

6/7

Generelle føresetnader for løyvet og informasjon om regelverket Endring eller tilbakekalling av løyvet

Fylkesmannen kan gjere endringar i dette løyvet med heimel i § 18 i ureiningslova. Endringar må vere grunna på skriftleg saksbehandling og ei forsvarleg utgreiing av saka. Ein eventuell endringssøknad må difor liggje føre i god tid før endring kan gjennomførast.

Tilsyn

Verksemda pliktar å la representantar for ureiningsstyresmaktene eller den som desse gjev fullmakt, få inspisere anlegget til ei kvar tid jf. ureiningslova kap. 7.

Tvangsmulkt, straff

Brot på løyvet er straffbart etter ureiningslova §§ 78 og 79. Også brot på krav som følgjer direkte av ureiningslova og produktkontrollova, og forskrifter fastsett i medhald av disse lovene, er straffbart.

Brot på ureiningsregelverket er som hovudregel underlagt offentleg påtale. Ureinings- styresmakta vil likevel til vanleg krevje straff for alvorlege eller gjentekne brot på regel- verket. For andre brot på regelverket – og som verksemda ikkje straks/innan rimeleg tid rettar opp, kan Fylkesmannen gje pålegg om igangsetjing av tiltak, jf. ureiningslova § 7, siste ledd. Dersom pålegget ikkje vert følgt opp vil til vanleg Fylkesmannen gjere vedtak om tvangsmulkt til staten jf. § 73. Hastar det å gjennomføre nødvendig tiltak kan Fylkesmannen også sørgje for igangsetjing av tiltak for den ansvarlege si rekning, jf. ureiningslova § 74.

Erstatningsansvar

At ureininga er tilleten, fritek ikkje verksemda frå eventuelle erstatningsansvar for skade, ulemper eller tap som følgje av ureininga, jf. ureiningslova § 10 og kap 8 (spesielt § 56), og grannelova §§ 6, 7 og 8.

Dette løyvet fritek ikkje søkjaren for ansvar etter anna lovverk som gjeld for denne verksemda, til dømes om arbeidsmiljø, helse eller brannvern.

Klagerett

Vedtaket - også vedtak om gebyr, kan klagast på til Miljødirektoratet av partane i saka eller andre med rettsleg klageinteresse innan tre veker etter melding om vedtak er kome fram eller frå vedkommande fekk eller burde skaffa seg kjennskap til vedtaket. Ein eventuell klage skal oppgje nærare kva det vert klaga på og den eller dei endringane som ein ønskjer. Klagen bør grunngjevast, og andre opplysningar som har noko å seie for saka bør nemnast. Klagen skal sendes til Fylkesmannen.

Ein eventuell klage fører ikkje automatisk til at gjennomføringa av vedtaket vert utsett.

Fylkesmannen eller Miljødirektoratet kan etter oppmoding, eller av eige tiltak, avgjere at vedtaket ikkje skal gjennomførast før klagefristen er ute eller klagen er avgjort. Avgjerda av spørsmålet om gjennomføring kan ikkje klagast på.

7/7

Med visse avgrensingar har partane rett til å sjå sakens dokumenter. Nærare opplysningar om dette kan ein få ved å vende seg til Fylkesmannen. Andre opplysningar om reglar som har noko å seie for saka vil Fylkesmannen også kunne gje på førespurnad.

Offentleggjering av løyvet

Vedtaket vert kunngjort offentleg for dykkar rekning, jf. § 36-11 i ureiningsforskrifta.

Kunngjeringa vil innehalde ei kort orientering om løyvet, kvar ein kan vende seg for å få innsyn i saksdokumenta, og opplysningar om klageinstans og frist for ev. klage på vedtaket.

Løyvet vert også publisert på Fylkesmannen si nettside.

Med helsing

Brevet er godkjent elektronisk og har derfor ikkje underskrift.

Sendt saman med dette skrivet:

Utsleppsløyvet med vilkår Kopi til:

Sogndal kommune

Nils Erling Yndesdal Gøsta Hagenlund

fylkesmiljøvernsjef sjefingeniør

Telefon 57 64 30 00

Organisasjonsnummer N-974 763 907 Nettstadfylkesmannen.no/sfj E-post[email protected]

Besøksadresse

Hovudkontor: Njøsavegen 2, 6863 Leikanger Landbruksavdelinga: Fjellvegen 11, 6800 Førde

Postadresse

Hovudkontor: Njøsavegen, 2 6863 Leikanger Landbruksavdelinga: Postboks 14, 6801 Førde

avfallsplass i Sogndal kommune SIMAS iks

Løyvet er gitt i medhald av lov om vern mot forurensninger og om avfall av 13. mars 1981 nr.

6 (ureiningslova), § 11, jf. § 16, § 29, § 11-6 i forskrift om gjenvinning og behandling av avfall av 1.6.2004 (avfallsforskrifta) og § 6 i forskrift om smittefarlig avfall frå helsetjeneste og dyrehelsetjeneste mv. Løyvet er gitt på grunnlag av søknad 8.11.16 og opplysningar kome fram etter systemrevisjonen i 2014.

Med heimel i § 18 i ureiningslova er eksisterande løyve sist endra 15.9.2011 erstatta med dette løyvet.

Verksemddata

Anlegg Festingdalen avfallsplass

Verksemd ^{SIMAS iks}

Adresse, poststad Besøksadresse

Amla, 6854 Kaupanger Festingdalen

Kommune og fylke Sogndal i Sogn og Fjordane

Gards- og bruksnr. 107/35 og 36 UTM midtpunkt 408650 6782250

Org. nummer (føretak/eigd av) 974 888 076 Org.nr. (verksemd) 974 888 076 NACE-kode 38.21 Behandling og disponering av ikkje-farleg avfall

38.22 Behandling og disponering av farleg avfall 90.000 Kloakk- og renovasjonsvirksomhet

Deponikategori¹ Kategori 2: deponi for ordinært avfall Kategori 3: Deponi for inert avfall

Kategori ^{2 5.4 Deponi}

5.5 Mellombels lagring av farleg avfall

1 Jf. avfallsforskrifta § 9-5

2 Jf. ureiningsforskrifta kap 36, vedlegg 1 om behandling av tillatelser etter forurensningsloven. kategori 5.1 og 5.5 er per mai 2016 ikkje innført i norsk rett

Fylkesmannen sine referansar

Arkivkode Anleggsnummer Aktivitet Løyvenummer Risikoklasse³

07/447 1420.0008.02 1420.0008.05 1420.0008.06 1420.0008.07

Deponi og utslepp til vatn Ordinært avfall

Farleg og smittefarleg avfall

Kompostering

1998.163.T 2

Løyve gitt: 30.10.1997 Endringsnummer: 4 Denne endringa: 19.12.2016 Nils E. Yndesdal

fylkesmiljøvernsjef Gøsta Hagenlund

sjefingeniør

Brevet er godkjent elektronisk og har derfor ikkje underskrift.

Kopiadressatar: Sjå liste i oversendingsbrevet.

Endringslogg

Endring nr. Dato endra Vilkår nr. Omtale

30.10.1997 Nytt utsleppsløyve (Overført frå Sogndal kommune som hadde løyve til

avfallsdeponering her frå 26.9.88)

1 25.8.1998 Oppdatert løyve etter endring av reglar om farleg avfall

1.1.2000 Ansvarleg løyvehavar endra til SIMAS IKS 7.12.2005 Frå 10.8.2005: Godkjent unntak frå

botntettingskrav for deponering av avfall i celler etablert før 2002

10.10.2007 Mellombels løyve utvider ramma for frilandskompostering

2 7.4.2008 Endra utsleppsløyve med fleire endra vilkår 3.12.2009 Vedtak om unntak frå deponiforbodet til

1.4.2010

3 15.9.2011 4.2 Utsett frist for resipientgransking

4 19.12.2016 Endring av utsleppsløyve tilpassa noverande aktivitet

Innhald

0. Føresetnader 4

1. Handtering og rammer 4

1.1. Avfall ...4 1.2. Avløpsvatn ...5

2. Generelle krav 5

2.1. Avgrensing av utslepp ...5

3 Jf. ureiningsforskrifta kap. 39 om gebyr til statskassen for arbeid med tillatelser og kontroll etter ureiningslova.

2.2. Plikt til å halde grenseverdiar...5

2.3. Plikt til å redusere ureining så langt som råd...5

2.3. Best tilgjengeleg teknikk (BAT-tiltak) ...6

2.4. Internkontroll, HMS-dokumentasjon for ytre miljø...6

2.5. Tiltak ved auka ureiningsfare eller unormale driftsforhold ...7

2.6. Nærmiljø ...7

3. Handtering av avfall 7 3.1. Bemanning og kompetanse ...7

3.2. Mottak og journalføring ...8

3.3. Informasjon til kundar ...8

3.4. Ordinært avfall ...9

3.5. Farleg avfall ...9

3.6. Eige avfall ...10

3.7. Mottak av avfall til deponering ...11

4. Oppbygging og drift av avfallsdeponi 11 4.1. Deponikategori...11

4.2. Oppbygging og sikring av deponiet ...11

4.3. Oppfylling og drift av deponiet ...12

4.4. Oppsamling og reinsing av sigevatn...12

4.5. Oversikt over deponiet si utvikling og vassbalanse ...13

4.6. Avslutting av deponi og deponicelle ...13

5.. Komposterings- eller råtneanlegg 14 6. Utslepp til grunn og vatn 14 6.1. Utsleppsgrenser...15

6.2. Utsleppskontroll ...15

7. Overvaking av resipient og rapportering til Fylkesmannen 17 8. Utslepp til luft 17 8.1. Deponigass...17

8.2. Utslepp av lukt ...18

9. Støy 18 9.1. Utsleppsgrenser...18

9.2. Dokumentasjon på støynivå...19

10. Kjemikal 19 11. Energibruk 19 12. Beredskap mot akutt ureining o.l. 20 13. Rapportering og informasjon 20 13.1. Rapportering via nasjonale rapporteringssystem ...20

13.2. Annan rapportering og informasjon ...20

14. Økonomisk sikring 21 14.1. Finansiell garanti...21

14.2. Krav til rekneskap ved lagring av farleg avfall ...21

15. Større endringar 21 15.1. Utskifting av utstyr...21

15.2. Eigarskifte ...21

15.3. Nedlegging eller lengre driftsstans ...22

VEDLEGG 1 - Liste over prioriterte stoff, jf. vilkår 2.1 23

VEDLEGG 2 - Definisjonar 24

VEDLEGG 3 – Overvakingsprogram (årleg og 5-årleg) for sigevatn frå deponi 27

VEDLEGG 4 – Innhald i årsrapport 29

0. Føresetnader

Løyvet gjeld frå den datoen Fylkesmannen kunngjer løyvet.

Løyvet gjeld berre saman med dei vilkåra som er gitt i dette dokumentet. Vilkåra er særskilde juridiske krav til verksemda. Utfyllande kommentar til enkelte av vilkåra står i oversendings- brevet, og dokumenta må lesast i samanheng. Nokre viktige omgrep er nærare forklart i vedlegg.

Dersom verksemda ynskjer å gjere endringar i høve til opplysningar som er gitt i søknaden eller under saksbehandlinga, og desse endringane kan ha noko å seie for utforming av vilkår eller verknad for miljøet, må endringane avklarast skriftleg med Fylkesmannen på førehand.

For kategoriplasseringane etter vedlegg I til kap. 36 i ureiningsforskrifta er følgjande føresetnadar teke omsyn til: Anlegget deponerer avfall meir enn 10 tonn per dag, og har deponi med kapasitet meir enn 25 000 tonn avfall. Anlegget har kapasitet til å lagre farleg avfall med total kapasitet meir enn 50 tonn.

Ombruk av material/stoff på staden eller innsamling av avfall er ikkje omfatta av dette løyvet.

1. Handtering og rammer

1.1. Avfall

Løyvet gjeld ureining og ulempe som følgje av handtering av ordinært avfall, visse typar farleg avfall og ureina masse. Årleg mengd er avgrensa til:

Ordinært avfall Farleg avfall Årleg mengd innvegd avfall*

Herav biologisk behandling av organisk, nedbrytbart avfall

Herav årleg mengd avfall til deponi

35 000 tonn 15 000 tonn 5 000 tonn

1 000 tonn

500 tonn Årleg mengd innvegd ureina massar*

Herav årleg mengd massar til deponi 5 000 tonn

5 000 tonn 2 000 tonn

2 000 tonn Maksimalt mellomlagra på anlegget

Herav maksimalt mellomlagra på anlegget, flytande avfall

5 000 tonn 100 m³

100 tonn 20 m³

Avisingsvæske 1 000 m³

* Grensa kan reknast som eit gjennomsnitt over dei siste 3 kalenderår.

I tillegg kan løyvehavar ta imot og mellomlagre inntil 1 000 tonn smittefarleg avfall.

Handteringa av ordinært avfall gjeld sluttbehandling og gjenvinning eller førebuing til slik handtering i dei nærare oppgitte operasjonane:

 Sluttbehandling som omfattar: inntransport, mottak, sortering, omemballering, omlasting, lagring og uttransport til godkjent mottakar. Handteringa omfattar ikkje

anna behandling (til dømes biologisk eller termisk). Sluttdisponering på staden kan finne stad innafor rammene og vilkåra som gjeld deponidelen i dette løyvet.

 Gjenvinning som omfattar: inntransport, mottak, sortering, kverning, ned- klipping/skjering, omemballering, lagring, omlasting og uttransport til godkjent mottakar. Handteringa omfattar også kompostering / råtneanlegg / eventuelt kombinasjon eller anna biologisk behandling.

 Avisingsvæske frå avising av fly vert tillate ført inn på sigevassleidninga nedanfor siste reinsetrinn.

Handteringa av farleg avfall gjeld sluttbehandling og gjenvinning i dei nærare oppgitte operasjonane mottak, sortering, omemballering, lagring inkludert samlagring, omlasting og transport til godkjent mottakar. Handteringa omfattar ikkje anna behandling av farleg avfall (m.a. fortynning, biologisk eller termisk eller deponering av andre enn dei særskilt tillatne avfallstypane).

Vilkåra gjeld også for handtering av produkt som har opphøyrd å vere avfall etter kriteria i kapittel 18A i avfallsforskrifta, så langt det kan verke skjemmande eller vere ein fare for ureining.

1.2. Avløpsvatn

Inntil 500 m³ avløpsvatn (rejektvatn frå avvatning av avløpslam) vert tillate ført inn på sigevassleidninga nedanfor siste reinsetrinn.

2. Generelle krav

2.1. Avgrensing av utslepp

Utsleppskomponentar frå verksemda som er vurdert å ha størst effekt på miljøet, er uttrykkeleg omtalt eller regulert i vilkåra i dette løyvet. Løyvet tillèt utslepp inntil fastsette grenseverdiar, midlingstider eller normverdiar, så lenge utsleppet ikkje vert vurdert å vere unødvendig for den omsøkte aktiviteten.

Utslepp som ikkje er uttrykkeleg regulert på denne måten, er omfatta av løyvet så langt opplysningar om slike utslepp vart lagt fram i samband med sakshandsaminga, eller på annan måte må sjåast på å ha vore kjend når dette løyvet vart vedteke. Dette gjeld likevel ikkje utslepp av prioriterte miljøgifter oppført i vedlegg 1. Utslepp av slike komponentar er berre tillate dersom dette går tydeleg fram av vilkåra i løyvet, eller dei er så små at dei må sjåast på som uvesentlege for miljøet.

2.2. Plikt til å halde grenseverdiar

Alle grenseverdiar skal haldast innafor dei fastsette midlingstidene. Variasjonar i utsleppa innafor dei fastsette midlingstidene skal ikkje avvike frå kva som følgjer av normal drift på ein slik måte at dei kan føre til auka skade eller ulempe for miljøet

2.3. Plikt til å redusere ureining så langt som råd

All ureining frå verksemda, herunder utslepp til luft og vatn, støy og avfallshandtering, er isolert sett uønskt. Verksemda må arbeide kontinuerleg for å hindre at ureining oppstår eller

aukar, for å avgrense ureining og for ei best mogeleg avfallshandtering. Jamvel om utsleppa vert haldne innafor fastsette utsleppsgrenser, pliktar verksemda å redusere sine utslepp så langt dette er mogleg utan urimelege kostnader. Plikta omfattar også utslepp av

komponentar det ikkje er sett spesifikke grenser for.

2.4. Beste tilgjengelege teknikkar (BAT-tiltak)

Verksemda pliktar å nytte seg av beste tilgjengelege teknikkar som gjeld denne type verksemder. Dette gjeld for alle interne produksjonsprosessar samt reinsing av avløp.

Verksemda pliktar å halde seg oppdatert om bransjen sin BAT-dokumentasjon. Som ein del av verksemda sin internkontroll skal det skje ei kontinuerleg vurdering og, dersom dette er tenleg, implementering av beste tilgjengelege teknikkar. Verksemda må følgje krav i

relevante BAT-konklusjonar i BAT-referanse dokument (BREF), dersom ikkje anna er bestemt i dette løyvet. Løyvet kan bli endra som følgje av endringar i relevante BAT-konklusjonar.

Motteke avfall skal gjenvinnast der det er teknisk og økonomisk mogeleg, med mindre gjenvinning ikkje er rett ut frå avveging av miljøomsyn, ressursomsyn og økonomiske forhold. Førebuing til ombruk eller materialgjenvinning skal vurderast framfor annan gjenvinning.

2.5. Internkontroll, HMS-dokumentasjon for ytre miljø

Verksemda skal gjennomføre ein miljørisikoanalyse⁴ av aktiviteten sin. Analysen skal omtale alle forhold ved verksemda som kan medføre fare for ureining eller avfallsproblem på verksemda sitt område eller utanfor. Ved modifikasjonar og endra produksjons- eller

utsleppsforhold skal analysen oppdaterast. Med grunnlag i analysen skal verksemda vurdere risiko⁵ og fastlegge akseptabel risiko for det ytre miljøet. Fylkesmannen kan overprøve verksemda sine vurderingar og konklusjonar.

Verksemda sin internkontroll⁶ for ytre miljø skal vere bygt opp etter resultat frå risiko- vurderingane, krav i dette løyvet og relevante krav elles etter ureiningsregelverket.

Internkontrollen skal vere dokumentert og etterprøvbar i samsvar med dokumentasjons- krava i gjeldande forskrift. Oppdatert dokumentasjon skal bidra til å sikre at verksemda til ei kvar tid stetter krava i dette løyvet, ureiningslova, produktkontrollova og dei relevante forskriftene til desse lovene.

For uønskte hendingar skal verksemda ha eit dokumentert system for registrering og eiga oppfølging. Plikta gjeld både for interne meldingar og melding/klage frå andre. Verksemda skal gje ei vurdering av årsak til hending, og omtale tiltak som er sett i verk eller som er planlagt for å motverke og avgrense verknadar og hindre gjentaking.

Verksemda skal ha oversikt over dei miljøressursane som kan bli truga av akutt ureining og dei helse- og miljøkonsekvensane slik ureining kan føre med seg.

4 Framgangsmåten bør følge NS 5814:2008 Krav til risikovurdering (eller seinare utgåve)

5 For lukt skal ein vurdere risiko i samsvar med tilrådingane i TA3019/2013, vedlegg 3 (Regulering av luktutslipp i tillatelser etter forurensningsloven)

6 Jf. forskrift om systematisk helse-, miljø- og sikkerhetsarbeid i virksomheter av 06.12.1996 nr. 1127 – eller seinare utgåve (internkontrollforskrifta)

For å halde dei ordinære utsleppa på eit lågast mogleg nivå og for å unngå utilsikta utslepp, skal verksemda syte for førebyggande vedlikehald av utstyr som kan gje negativ effekt på miljøet ved utslepp. System og rutinar for vedlikehald av slikt utstyr skal vere dokumentert.

2.6. Tiltak ved auka ureiningsfare eller unormale driftsforhold

Dersom det som følgje av unormale driftsforhold eller av andre grunner oppstår fare for auka ureining, skjemmande aktivitetar eller liknande, pliktar verksemda å setje i verk dei tiltaka som er nødvendige for å fjerne eller redusere den auka faren, også om nødvendig å redusere eller innstille drifta.

Verksemda skal straks informere⁷ Fylkesmannen og nabolag

 når utsleppsmåling viser verdi over tillate utslepp,

 når det er aktivitet som mellombels kan føre til at lukt, støy eller nedfall av støv i omgjevnadane er høgare enn normalt,

 når mottak av avfall/råvarer viser seg å kunne gje uføresette utfordringar,

 i situasjonar der utstyr, maskinar eller anna kritiske installasjonar for vern mot utslepp sviktar,

 når avfall vert lagra lenger tid eller på annan måte enn normalt.

2.7. Nærmiljø

Verksemda skal sikre at ulempe - utover det som er nødvendig og tillate i dette løyvet, frå utslepp til vatn og luft, lukt, støy, støv, skadedyr, framande plantar, innsyn, med meir, vert reduserte til eit minimum.

Det skal utarbeidast eige program for å hindre skadedyr eller etablering av framande, skadelege artar. Framande artar i kategoriane SE, HI og PH skal ikkje finnast på

verksemdområdet eller areal i rimeleg nærleik.

Anlegget skal vere sikra mot tilgjenge frå uvedkomande med minst 2 meter høgt gjerde.

Utanom opningstid skal anlegget vere heilt avstengd og låst. Ved inngongsparti skal det vere tydeleg skilt som opplyser om reglar for avfallslevering.

Flygeavfall skal avgrensast mest mogeleg, om nødvendig med fangnett med tilstrekkeleg høgde. Verksemda skal syte for jamleg opprydding.

Brenning av avfall er ikkje tillate.

3. Handtering av avfall

3.1. Bemanning og kompetanse

Bemanninga ved anlegget skal vere tilstrekkeleg til at avfall vert forsvarleg teke hand om, mellom anna skal verksemda sikre at feil ved merking, sortering og lagring vert unngått eller

7 Merk at verksemda også har varslingsplikt etter forskrift om varsling av akutt ureining eller fare for akutt ureining av 09.07.1992, nr. 1269.

retta opp. Dersom tilgang på kundar er større enn det dei tilsette kan handtere forsvarleg, må bemanninga aukast.

Tilsette som handterer farleg avfall skal gjennomføre særskild opplæring av anerkjend nasjonalt kompetansemiljø, eller etter Fylkesmannen sine nærare krav. Alle aktuelle personar skal halde seg oppdatert om gjeldande reglar og normer om stoff/avfall som kan takast i mot på anlegget, og verksemda skal ha ein plan for korleis kompetansen kan haldast vedlike og aukast.

Verksemda må til ei kvar tid ha tilknytt person/firma med kjemikompetanse på minst bachelor-nivå, ved eigen tilsett eller avtale med kvalifisert person/verksemd.

3.2. Mottak og journalføring

Løyvehavar skal ta imot alt hushaldningsavfall, næringsavfall, spesialavfall inkludert farleg avfall og ureina massar som vert levert frå avfallsprodusentar i eigarkommunane, og som er lovleg å ta imot i samsvar med avgrensingane i dette løyvet. Løyvehavar kan tilby slike tenester til ein kvar.

Alt motteke avfall skal registrerast på godkjent vekt. Kvar levering frå enkeltkunde skal så langt råd journalførast med eige løpenummer (lagernummer). All registrering må skilje tydeleg mellom avfall frå næring og avfall frå hushaldning.

Av journalen skal minst framgå: Dato for mottak, avfallsprodusent, lagerplass/tank, mengd avfall, samt tal kolli/volum der det er relevant.

For farleg avfall må verksemda i tillegg registrere: avfallstoffnummer i samsvar med NS 9431⁸, EAL-nummer⁹ deklarasjonsnummer, og ved samdeklarering - overført sam- deklarasjonsnummer.

Verksemda skal til ei kvar tid ha oversikt over mengd og type avfall som er motteke, som er deponert, kor lenge avfallet er lagra, dato når avfall forlét anlegget og namn på godkjent mottakar. Journalen må vidare skilje mellom ulikt avfall i samsvar med inndelinga i vilkår 1.

Nødvendige opplysningar om avfallet skal vere lett tilgjengelege ved kontroll. Tilsvarande opplysningar skal førast så langt det passar for stoff/materiale avfall som etter gjenvinning har opphøyrd å vere avfall (jf. m.a. kap. 18 A i avfallsforskrifta).

Journalane skal oppbevarast i minst 3 år. Journaldata skal vere sikra med kopi lagra annan stad for å unngå tap ved uføresett hending. Orientering om mengd, type og plassering av brannfarleg avfall skal vere tilgjengeleg i brannsikker avstand frå lagerplass.

3.3. Informasjon til kundar

Verksemda skal gi kundane nødvendig informasjon om korleis avfall kan takast i mot ved anlegget. Det skal leggast særskilt vekt på informasjon som kan føre til auka innsamling av farleg avfall, EE-avfall og andre prioriterte avfallstypar. Mellom anna må det gjevast særskilt informasjon til abonnentar og næringskundar som har bygg-, anleggs- eller rivingsavfall.

8 Norsk Standard med 4-sifra avfallskode (avfallstoffnummer)

9 EAL: Europeisk avfallsliste, kode med 6 siffer, tatt inn i avfallsforskrifta.

Informasjonsomfanget skal også bidra til å sikre best moglege sorteringsordningar hos kundane.

Løyvet skal vere lett tilgjengeleg på mottaksstaden, vere publisert på verksemda si heimeside og kopi skal kunne leverast leverandør på førespurnad.

3.4. Ordinært avfall

Verksemda må tilby føremålstenlege sorteringssystem til kundane. Avfall som vert teke imot må lagrast så kort tid og på ein slik måte at verdien for ombruk, materialgjenvinning eller energiutnytting ikkje vert forringa.

Blanda/ikkje sortert avfall skal sorterast så snart som råd og seinast innan ei arbeidsveke.

Fråsortert, ordinært avfall kan lagrast ved anlegget i inntil 12 månader dersom det ikkje medfører lukt eller avrenning, verkar skjemmande eller materialverdien vert forringa.

Fylkesmannen kan etter særskild vurdering, samtykke i lagringstid inntil 36 månader for spesifiserte avfallsmengder og –typar.

3.5. Farleg avfall

Farleg avfall skal handterast i samsvar med krav i vedlegg 4 til kap. 11 i avfallsforskrifta. I tillegg gjeld følgjande presiseringar:

3.5.1 Generelt om mottak av farleg avfall

Verksemda skal vere registrert som aktør i farleg avfall - systemet¹⁰, og skal ha alle

nødvendige avtalar i det nasjonale farleg avfall - systemet før farleg avfall kan takast imot.

Verksemda pliktar å ta imot alle farlege avfallstypar omfatta av § 11-4 i avfallsforskrifta.

Området for handtering av farleg avfall skal vere fysisk skild frå annan aktivitet ved verksemda. Dersom mottak eller vidarelevering består av blanda farleg avfall og ordinært avfall – og som ikkje praktisk kan skiljast forsvarleg, skal alt avfallet handterast som farleg avfall.

3.5.2 Mottak av farleg avfall frå næring

Ved mottak av farleg avfall frå næring skal løyvehavaren sjå til – eller hjelpe til med, at avfallet er deklarert¹¹. Dersom ein leveranse inneheld fleire avfallstypar, må det vere minst ein deklarasjon for kvar avfallstype. Løyvehavar må etter førespurnad frå Fylkesmannen melde frå om verksemder som ikkje deklarerer korrekt.

3.5.3 Mottak av farleg avfall frå hushaldning

Ved mottak av farleg avfall frå hushaldning er kommunen ansvarleg for deklarering. SIMAS iks utfører den praktiske registreringa av farleg avfall på vegner av kommunen. Kommunen og løyvehavar må avtale kven som rapporterer og har oversikt over farleg avfall frå

hushaldningar.

10 For tida avtalar med NORSAS

11 Anlegget kan også avtale å deklarere avfallet for leverandør

Det kan ikkje krevjast økonomisk vederlag for mottak av farleg avfall frå husstand (private) inntil mengdegrense som går fram av farleg avfalls regelverket¹². Kostnadsdekking inntil sjølvkost kan verte dekt av ordinært avfallsgebyr.

3.5.4 Lagring av fast, farleg avfall

Lagring av farleg avfall skal skje i samsvar med minimumskrava i avfallsforskrifta kap. 11, vedlegg 4, pkt. 1, med følgjande tillegg/presiseringar:

 Farleg avfall skal ikkje blandast med ordinært avfall.

 Blanding av ulike typar farleg avfall som ikkje kan samdeklarerast, er ikkje tillate.

Fortynning av motteke farleg avfall for å unngå farleg avfall - klassifisering er ikkje tillate.

 Emballasjen skal vere varig merkt med avfallsstoffnummer og avfallstype.

 Oppsamlings- og absorberande utstyr skal i mengd og storleik vere tilpassa avfallstype og maksimal lagringsmengd.

 Verksemda skal ha kart over lager av avfallet der det går fram kor dei forskjellige typane avfall er lagra.

Smittefarleg avfall (risikoavfall) må lagrast i særskilt merkt emballasje og skild frå anna avfall.

Ved lagring i meir enn 7 dagar må slikt avfall lagrast i temperatur som ikkje er høgare enn minus 20 ^oC.

3.5.5.Lagring av farleg avfall og farlege kjemikal i tank Utslepp frå tankar for kjemikal eller avfall er ikkje tillate.

3.5.6.Vidarelevering av farleg avfall

Før avfallet vert levert vidare til, eller henta av godkjent mottakar, skal løyvehavar sikre at emballasje er:

 rein og uskadd og eigna for lagring og transport av det aktuelle avfallet,

 merkt med deklarasjonsskjemaet sitt løpenummer påført med vérbestandig merking,

 merkt med avfallstoffnummer (eller annan tilsvarande eintydige opplysning om avfallstype) påført med vérbestandig merking,

 merkt i samsvar med regelverket om transport av farleg gods,

 deklarasjonsskjema følgjer med alt farleg avfall som forlet anlegget.

Maksimal lagringstid for motteke farleg avfall må følgje avgrensinga i avfallsforskrifta kap.

11, vedlegg 4, pkt. 2. Dersom avfallet ikkje er lagringsstabilt, skal lagringsstida reduserast.

3.6. Eige avfall

Verksemda pliktar så langt det er mogleg utan urimelege kostnader eller ulemper å unngå at det vert danna restavfall som følgje av drifta. Verksemda må skilje mellom eige, farleg avfall som avfallsprodusent og avfall dei handterer for andre som aktør.

3.7. Mottak av avfall til deponering

Deponiet skal kunne ta imot alt hushaldningsavfall, næringsavfall, farleg avfall og ureina massar som oppstår hos eigarkommunane og som er eigna og lovleg å deponere. Deponiet

12 For tida: inntil 1 000 kg farleg avfall per år og inntil 500 kg kasserte PCB-holdige vindauge per år

må også ta imot massar med innhald av framande, skadelege artar jf. vilkår 2.7. Deponiet kan tilby slike tenester til ein kvar.

Restavfall som vert motteke for deponering skal kontrollerast. Kontrollen skal avdekke i kva grad det er samsvar mellom oppgitt avfall og faktisk levert avfall, og kva for handtering avfallet skal ha vidare. Prøvetaking og analyse av avfallet skal gjennomførast i samsvar med reglane i avfallsforskrifta kap. 9, vedlegg II. Verksemda pliktar å føre ein stikkprøvekontroll utover dette der det ligg føre ein mistanke om at avfallet som ein ønskjer deponert kan innehalde farleg avfall eller anna avfall i strid med avfallsforskrifta kap. 9 og dette løyvet.

I deponicelle på særskilt avsett og merkt stad (både i terrenget og på kart) kan ein ta imot (nummereringa viser til vedlegg 2 til kap. 9 i avfallsforskrifta:

 asbestavfall og gipsavfall i samsvar med mottakskriteria i pkt. 2.2.1 og 2.3.3,

 stabilt farleg avfall inklusiv ureina masse i samsvar med mottakskriteria i pkt. 2.3.1 og 2.3.2,

 multiureina massar i tilstandsklasse 5 dersom utlekkingspotensialet er mindre enn grenseverdiane i pkt. 2.3.1. For ureina massar som kan deponerast, gjeld ikkje avgrensingane til innhald av TOC.

Avfall levert for deponering, men som manglar tilstrekkeleg dokumentasjon, må takast i mot og mellomlagrast ved anlegget inntil deponering ev. kan godkjennast. Avfallsleveranse til deponering der dokumentasjonen viser at avfallet ikkje oppfyller kriteria for deponering, skal straks varslast til Fylkesmannen.

Publikum skal ikkje ha tilgang til deponiområdet, men levere avfall på særskilt avsett areal.

Sams avfall skal takast imot på sorteringsplate eller i sorteringshall.

4. Oppbygging og drift av avfallsdeponi

Fylkesmannen legg til grunn at det er etablert eit avfallsdeponi som har eit totalt

fyllingsvolum på 400 000 m³, og som med noverande årsvolum har kapasitet til drift til år 2050.

4.1. Deponikategori

Anlegget vert klassifisert som kategori 2: deponi for ordinært avfall, og som kategori 3:

deponi for inert avfall, jf. § 9-5 i avfallsforskrifta.

Deponikategoriane må vere fysisk skild og vere merkt i terrenget.

4.2. Oppbygging og sikring av deponiet

Verksemda skal hindre innsig og inntrenging av grunn- og overflatevatn og gjennomføre nødvendige tiltak for å redusere vassinntrenging til deponiet. Reint overflatevatn frå

tilstøytande areal eller innsig av reint grunnvatn skal ikkje førast til sigevassnettet, men leiast separat utanom deponiet. Dersom reint overflatevatn vert ført under deponiet, skal

drenssystemet ha eit dobbelt sett, uavhengig røyr som kvar har hydraulisk kapasitet svarande til maksimal avrenning i eit normalår.

Alle deponiceller etablert etter 1.5.2002 skal ha ein effektiv oppsamling av alt sigevatn. Jord, grunnvatn og overflatevatn skal sikrast med ein geologisk barriere mot botn og sider

kombinert med ein konstruert barriere som kvar for seg sikrar permeabilitet mindre enn K≤ 1,0 x 10^-9 m/s¹³. Oppbygginga skal vere min:

 morenemasse/silt/leire som naturleg geologisk barriere mot botn og sider,

 konstruert geologisk barriere med komprimert morene min. 0,5 m og

bentonittmembran min. 6 mm lagt oppå min. 0,2 m vernelag av finsand eller tilsvarande

 kunstig tettingsmembran min. 2,5 mm lagt ut og sveist saman av firma med dokumentert kompetanse for slikt arbeid

 Dreneringslag min. 0,5 m av singel eller tilsvarande lagt oppå masseseparasjonsskilje og min. 0,2 m vernelag av finsand eller tilsvarande over tettingsmembran

Krav til deponicelle kor det er gitt dispensasjon:

For deponiceller som eksisterte før 2002, har Fylkesmannen gitt dispensasjon frå krava til dobbel botntetting i vedtak den 7.12.2005.

4.3. Oppfylling og drift av deponiet

Plassering av avfall skal skje slik at avfallsmassen er stabil og slik at det ikkje vert skade på tilknytte strukturar på grunn av setningar, utgliding eller andre stabilitetsbrot.

Så lenge deponert avfall produserer gass, skal oppfylling og drift leggje til rette for ei best mogleg gassoppsamling og –behandling med bruk av beste tilgjengelege teknikkar.

Areal som vert nytta aktivt til deponering skal vere så lite som mogeleg. Deponert avfall skal komprimerast jamleg. Deponiet skal delast opp i separate celler som kvar skal innehalde maksimalt ein nærare definert mengd i samsvar med oppfyllingsplan. Kvar celle skal

avsluttast og dekkast over før ei ny celle vert teken i bruk. Deponiceller som er i bruk og som kan ha synleg nedbrytbart avfall skal dekkast til dagleg, elles minimum slik at det ikkje fører til flygeavfall eller tiltrekk seg fugl . Både komprimeringsgrad og frekvens på tildekkinga av avfallet må vere tilpassa avfallstype i høve til risiko for miljøulemper, innverknad på gassproduksjon i deponiet og klimatiske forhold.

Massar/duk som vert nytta til mellombels tildekking av avfallet skal vere eigna til å skjule avfallet frå fugl.

Det skal gjerast jamlege registreringar og utbetringar av setningar i deponiet både under aktiv drift og i etterdriftsfasen.

4.4. Oppsamling og reinsing av sigevatn

Sigevatn frå alle deponiceller, anten dei er i bruk til deponering av avfall eller vert rekna som avslutta deponiareal, skal samlast opp og førast til reinseanlegg. Oppsamlingseffektiviteten av sigevant skal vere nær 100 %. Oppsamlingssystemet skal vere operativt inntil

Fylkesmannen godkjenner opphøyr av jamleg vedlikehald.

13 K = mineralsjiktet si hydrauliske leiingsevne målt i meter per sekund (m/s)

Sigevatn som overstig grenseverdiar basert på PNEC-verdiar¹⁴ skal reinsast lokalt, i samsvar med prinsippet om beste tilgjengelege teknikkar. Reinsinga skal signifikant redusere

konsentrasjon av utfellbar ureining. Reinseanlegget skal dimensjonerast med ein hydraulisk kapasitet svarande til maksimal avrenning i eit normalår, og ha overløp for avrenning utover dette.

Behandla sigevatn kan førast til sjø slik at vatnet ikkje når overflata. Behandla sigevatn kan også nyttiggjerast ved repumping til deponert avfall for å halde på optimal fukt.

Sigevassediment kan redeponerast.

4.5. Oversikt over deponiet si utvikling og vassbalanse

Verksemda skal årleg lage ei oversikt over deponiet si utvikling. Oversikten skal vise kor mykje areal som er teke i bruk, avfallsvolum og avfallssamansetjing, deponeringsmetodar, varigheit av deponeringa og deponiet sin attverande kapasitet.

På bakgrunn av kontinuerleg måling av (eller tilgang til) nedbør, kontinuerleg måling av sigevatn og utrekning av fordamping, skal verksemda dokumentere vassbalansen minst for det arealet som er avsett til deponi.

Dersom representative data ikkje er tilgjengelege, må meteorologiske data som er nødvendig for dette føremålet samlast inn på deponiet.

4.6. Avslutting av deponi og deponicelle

For deponiceller som inneheld biologisk nedbrytbart avfall, skal utforminga av toppdekket bidra til å sikre at det skjer ein tilstrekkeleg vasstilførsel til å oppretthalde nedbrytings- prosessane i deponiet, samstundes som utvasking av avfallet vert avgrensa til eit minimum.

Det skal leggast til rette for biologisk metanoksidasjon i lekkasjepunkt og som supplement til ordinær gassoppsamling.

Utforminga av toppdekket skal hindre erosjon, sikre optimal nedbryting av avfall og vere tilpassa etterbruken av areala.

Når omsøkt deponivolum er utnytta eller mottak av avfall opphøyrer, skal deponiet avsluttast. Den ansvarlege for løyvet har ansvar for etterdrift av anlegg og installasjonar etter særskilt vedtekne krav frå Fylkesmannen, og i minst 30 år etter avslutting.

Seinast 1,5 år før avfallsdeponering skal opphøyre, skal verksemda leggje frem ein plan for endeleg avslutting og etterdrift. Planen skal mellom anna omfatte eit revidert overvakings- program for vatn og deponigass i etterdriftsfasen og gi framlegg til endeleg utforming og etterbruk av deponiet. Planen må ta høgde for etterfylling på grunn av setningar og framleis drift av anlegg for behandling av gass og/eller sigevatn. Den ansvarlege vil få særskilte krav til avsluttingsfasen og etterdriftsfasen frå Fylkesmannen som eige vedtak.

14 Jf. SFT-rapport ”Miljøgifter i sigevatn” 2006, eller seinare SFT-standard. PNEC: Konsentrasjon kor ein ikkje ventar negativ effekt på vass- og jordlevande organismar.

Avslutta celler skal ha ei konveks form eller overflate skal ha eit fall på min. 1 %. Vekstsjiktet (dvs øvste del av toppdekket) skal vere berre reine masser. Dersom arealet skal nyttast til jord- eller skogbruk, må vekstsjiktet vere djupt nok til å tole pløying eller annan

jordbearbeiding. Før etterdriftstida er over, skal stadeigne trær ikkje ha røter ned under toppdekke. Det er berre tillate med stadeigne tre i etterdriftstida. Det er ikkje tillate å nytte deponiet til bustadføremål før etterdriftsfasen er over.

5. Komposterings- eller råtneanlegg

Biologisk nedbrytbart avfall kan behandlast anaerobt eller aerobt i lukka anlegg. Anlegget skal som minimum ha

 Overbygt mottaksdel

 Innebygt behandlingsdel som vert optimalisert for biologisk nedbryting av avfall og hjelpestoff

 Taklagt ettermodningshall

 Særskilt avsett område på fast dekke for ettermodning. Lagring av kompostprodukt har ikkje krav om lagring på fast dekke

Hageavfall og avløpsslam kan alternativt komposterast på særskild avsett område med fast dekke. Området skal ha fall mot oppsamlingspunkt og overskotsvatn skal repumpast eller leiast til sigevassleidning utanom deponert avfall. Dersom avfallsmengd jamleg overstig 1 500 tonn per år, skal området som behandlar avfallet vere taklagt. Fylkesmannen kan i særskilte høve unntaksvis gi samtykke til mellombels kompostering av matavfall på slikt område.

Verksemda skal syte for at personell har relevant kompetanse slik at dei kan bidra til å minske luktutslepp ved anlegget/produksjonen.

6. Utslepp til grunn og vatn

Verksemda skal vere innretta slik at det ikkje skjer utslepp til grunn eller vatn som kan medføre nemneverdige skader eller ulemper for miljøet ut over det som er nødvendig og tillate i dette løyvet. Område utanom deponidelen kan berre handtere avfall på fast dekke med kontrollert fall mot oppsamlingspunkt.

Verksemda pliktar å halde oversikt over eventuell eksisterande ureina grunn på eige område og ureina sediment utanfor. Ein skal til ei kvar tid ha oversikt over faren for spreiing, og vurdere behovet for tiltak. Er det grunn til å tru at undersøkingar eller tiltak vil vere nødvendig, skal ureiningsstyresmakta varslast om dette.

6.1. Utsleppsgrenser

Utslepp frå verksemda til vassførekomsten Sognefjorden (Vann-nett ID 0280020100-1-C) skal ikkje medføre lågare økologisk tilstand enn klasse 2 (god). Nedslamming av nærområdet til utsleppsstaden er ikkje tillate.

Oljehaldig avløpsvatn frå avfall, drift av anlegget (verkstad, bilvask, uteområde m.m.) eller overflatevatn skal leiast via sandfang til oljeutskiljar. Utskiljar etablert etter at dette løyvet tok til å gjelde må vere dimensjonert i samsvar med NS-EN-858. Klasse I – utskiljar etter standarden må nyttast dersom det vert tilført vaskekjemikal eller vaskeutstyr som mekanisk fører til at olje vert suspendert eller emulgert i avløpsvatnet. Nedanfor oljeutskiljaren skal det vere ein prøvetakingskum. Oljeutskiljar som er i vanleg bruk skal tømast jamleg for olje, slam og sand, og minimum ein gong per år.

Desse utsleppsgrenser og analysekrav gjeld:

Utsleppsgrenser Prøvetakings-

frekvens Utslepps-kjelde Utslepps-

komponent

Parameter og

konsentrasjonsgrense

Midlingstid

Oljeutskiljar Olje i avløpsvatn 50 mg/L Stikkprøve min. 2 gonger per år Mellomlagra avfall

utandørs Sigevatn – dersom leia utanom reinseanlegg

Ikkje direkte grenser, vurder relevante parameter frå vedlegg 3

Stikkprøva Inntil 1 gong per månad ved signifikant varierande forhold, elles min. 2 gonger per år

Komposterings- anlegg

Sigevatn – dersom leia utanom reinseanlegg

Førebels ikkje direkte grenser, vurder relevante, organiske parameter i vedlegg 3

Stikkprøve Inntil 1 gong per månad ved signifikant varierande forhold, elles min. 2 gonger per år

Deponert avfall Sigevatn Ikkje direkte grenser, analyser på parameter i vedlegg 3 og vurder etter krav til reinseeffektivitet i vilkår 4.4

Døgnmiddel* sjå vedlegg 3

* Timesmiddel eller stikkprøve vert godteke, men då må ein rekne med 25 - 50 % usikkerheit i prøvetakinga.

Timesmiddel må takast frå eit tal delprøvar..

Fortynning for å oppnå krav til utsleppsavgrensing er ikkje tillate.

6.2. Utsleppskontroll

Verksemda skal ha oversikt over alle utslepp til vatn og grunn som kan føre til ureining.

Verksemda må få gjennomført nødvendige målingar av utslepp til luft og vatn, samt støy etter krav i lov, dette løyvet og eigen internkontroll.

6.2.1.Måleprogram

Verksemda skal ha og følgje eit måleprogram som inngår i den dokumenterte internkontrollen. Måleprogrammet skal minimum omtale:

 overvakingstema nemnd i tabellen under,

 parameterval i samsvar med krav i dette løyvet og eigen vurdering,

 ev. andre komponentar, herunder prioriterte miljøgifter, som er omfatta av årleg rapporteringsplikt15.

 prøvetakingsfrekvensar som gir representative prøver,

15 Omfang går fram av rapporteringsskjema som vert tilgjengeleg via AltInn, og ein må følgje rettleiar frå Miljødirektoratet som er lagt ut på www.miljødirektoratet.no

 vurdering av usikkerheitsbidraga ved dei forskjellige trinna i målingane

(volumstrømmåling - prøvetaking – analyse – utrekning) og velge løysingar som reduserer den totale usikkerheita til eit akseptabelt nivå.,

 analyse og vurdering av resultat,

 utrekning og vurdering av årlege mengder der det går fram av løyvet.

Måleprogrammet skal vidare omtale dei ulike trinna i målingane og grunngje valde metodar.

Vald frekvens for tredjepartskontroll og for deltaking i ringtestar skal også kome fram av måleprogrammet.

Overvakingstema Frekvens

Sigevassmengd Kontinuerleg

Sigevatnet og sigevassedimenta si

samansetjing I samsvar med vedlegg 3 del 1 og 2

Overflatevatnet si samansetjing I samsvar med vedlegg 3 del 3

Grunnvassnivå Samstundes med uttak av prøver om

samansetjing Grunnvatnet si samansetjing

(kontrollbrønnar) I samsvar med vedlegg 3 del 3

6.2.2.Kvalitetssikring av målingane

Verksemda er ansvarlig for at metodar og utføring er forsvarleg kvalitetssikra mellom anna ved å:

 utføre målingane etter Norsk standard. Dersom det ikkje finst, kan internasjonal standard nyttast. Fylkesmannen kan godta at annan metode vert nytta dersom det ligg føre særlege omsyn.

 bruke akkrediterte laboratorium / tenester når prøvetaking og analyse vert gjennomført av eksterne. Tenesteytar skal være akkreditert for den aktuelle tenesta.

 delta i ringtestar for dei parametrane som er regulert gjennom presise grenseverdiar dersom verksemda analyserar sjølv.

 jamleg verifisere eventuelle eigne målingar med tredjepartskontroll for dei parametrane som er regulert gjennom presise grenseverdiar.

7. Overvaking av resipient og rapportering til Fylkesmannen

Verksemda skal i samsvar med akseptert måleprogram, jamleg granske kvalitetselement i vassførekomst som kan vere direkte eller indirekte påverka av verksemda sine utslepp.

Granskingane kan mellom anna omfatte aktuelle biologiske kvalitetselement med støtteparameter og kjemiske kvalitetselement, jf. vassforskrifta vedlegg V. Relevante

parameter for å fastslå tilstand og utvikling i samsvar med vassforskrifta, må dokumenterast minimum kvart 6. år.

Granskingane må omfatte verksemda sine eigne utslepp, og samla tilstand og påverknad i vassførekomsten.

Data frå granskingar av vassførekomsten, inklusiv sediment og biota, skal registrerast i databasen Vannmiljø. Data må leverast på Vannmiljø sitt importformat, som ligg på

. Her finn ein også oversikt over kva for informasjon som skal registrerast i samsvar med Vannmiljø sitt kodeverk.

Der det vert gjennomført overvaking i regi av Fylkesmannen eller vassregionmyndigheit må verksemda bidra i felles overvakingsprogram med data for dei kvalitetselementa i

vassførekomsten som kan vere direkte eller indirekte påverka av verksemda sine utslipp.

Resultata frå overvakinga må vurderast av fagleg sakkunnig. Dersom vurderingane viser at det er behov for tiltak for å overhalde krava i dette løyvet, er verksemda også pliktig til så snart som praktisk mogeleg å utbetre forholda.

8. Utslepp til luft

8.1. Deponigass

Deponigass skal samlast opp for energiutnytting - alternativt fakling, frå alle deponiceller med gassproduksjon, både i drifts- og etterdriftsperioden. Oppsamlingsanlegget skal dimensjonerast, byggast og drivast for eit miljømessig optimalt gassuttak, tilpassa deponiet sin storleik og venta/utrekna gasspotensial.

Når metangassproduksjonen har mindre energimengd enn 50 kW per time (svarande til mindre enn 10 Nm³/time med 50 % metan) eller 10 % av opphavleg mengde, kan verksemda avslutte drift av metangassanlegget.

Verksemda skal ha regelmessig kontroll¹⁶ med diffuse utslepp av deponigass og

gassoppsamlingsanlegget sin effektivitet, og om nødvendig setje i verk avbøtande tiltak.

Verksemda må jamleg og seinast ved nedlegging av deponicelle, evaluere effektiviteten til eksisterande gassuttak og vurdere behov for oppgraderingstiltak.

Oppsamling, behandling og utnytting av deponigass skal utførast på ein slik måte at det ikkje oppstår fare for helse eller miljø.

Vassinnhald og fukt i deponert avfall skal avgrensast til den mengda som trengst for å oppretthalde ein optimal gassproduksjon.

8.2. Utslepp av lukt

Verksemda skal syte for at tilsette har nødvendig kunnskap om lukt frå anlegget/

produksjonen, og tiltak/drift som minimaliserer luktutslepp.

Frekvensen av gjenkjennbar plagsom lukt ved næraste eller mest utsette bygning (typar er omtalt i vilkår 9.1) skal ikkje overstige 1 prosent av timane i ein månad. Dersom det er

16 Forskrifta stiller krav om at overvakinga av gassdanning må vere representativ for kvar seksjon av deponiet.

særleg grunn til å tru at verksemda slepp ut sjenerande lukt, skal det gjennomførast utsleppsmålingar.

9. Støy

Verksemda skal ha oversikt over alle utslepp av støy til miljøet. Jamvel om verksemda held seg innafor grenseverdiane, har ein likevel plikt til å redusere støy mest mogleg med hjelp av beste tilgjengelege teknikkar.

9.1. Utsleppsgrenser

Verksemda sine bidrag til utandørs støy for kvart driftsdøgn ved nærliggande og

eksisterande bustader, sjukehus, pleieinstitusjonar, fritidsbustader, utdanningsinstitusjonar og barnehagar skal ikkje overskride desse grensene, målt eller utrekna som frittfeltverdi ved mest støyutsette fasade:

Tidsintervall Utrekningsmåte Måndag-

fredag Laurdag ^Sundag/

heilagdag

Dag (kl. 07-19) Lden 55 dB(A) 50 dB(A) 45 dB(A)

Kveld (kl.19-23) Lden 50 dB(A) 45 dB(A) 45 dB(A)

Natt (kl. 23-07)* Lden

LAFmax

45 dB(A)

60 dB(A) 45 dB(A)

60 dB(A) 45 dB(A) 60 dB(A)

* For nattperioden skal støyen midlast over faktisk driftstid, inntil 8 timar.

Dersom reintonelyd eller impulslyd opptrer med i gjennomsnitt meir enn 10 hendingar per time, skal grenseverdien for ekvivalentnivået reduserast med 5 dB, i høve til verdiane gitt i støykrava over.

Støygrensene gjeld all støy frå verksemda sine ordinære aktivitetar, inkludert intern transport på verksemdområdet og lossing/lasting av råvarer og produkt. Støy frå bygg- og anleggsaktivitet og frå ordinær persontransport av verksemda sine tilsette er likevel ikkje omfatta av grensene.

Støygrensene gjeld ikkje for bygning av nemnde typar, eller bruksendring av bygning til nemnde typar som er etablert etter at verksemda starta opp. Støygrensene gjeld heller ikkje for bygning av nemnde typar som er eigd eller på annan måte disponert av nokon som har direkte økonomisk interesse i verksemda.

9.2. Dokumentasjon på støynivå

Det er ikkje venta at verksemda vil sleppe ut støy jamleg over sette grenseverdiar.

Verksemda pliktar å dokumentere støynivåa etter nærare krav frå Fylkesmannen. Slik måling/utrekning må gjennomførast av uavhengig firma med dokumentert kompetanse på slikt arbeid. Akkrediterte tenester for prøvetaking og analyse skal nyttast der det er mogleg.

Måling må skje i tidsrom det er vanleg aktivitet med maksimalt ekvivalent støyutslepp.

Tidsrommet skal vere føremeld til representantar for naboane, kommunen og Fylkesmannen.

10. Kjemikal

For kjemikal som vert nytta på ein slik måte at det kan medføre fare for ureining, skal verksemda dokumentere at den har gjennomført ei vurdering av helse- og

miljøeigenskapane til kjemikalia på bakgrunn av testing eller annan relevant dokumentasjon, jf. også regelverket om internkontroll.

Verksemda pliktar å etablere eit dokumentert system for substitusjon av kjemikal. Det skal vere ei oppdatert vurdering av faren for skadelege effektar på helse og miljø som kan vere årsaka av dei kjemikal som vert nytta, og av om alternativ finst. Skadelege effektar knytt til produksjon, bruk og endeleg disponering av produktet, skal vurderast. Der betre alternativ finst, pliktar verksemda å nytte desse så langt dette kan skje utan urimeleg kostnad eller ulempe.¹⁷

Stoff aleine, i stoffblandingar og/eller i produkt, skal ikkje framstillast, bringast i omsetting, eller brukast utan at dei er i samsvar med krava i REACH-regelverket¹⁸ og andre regelverk som gjeld for kjemikal.

Verksemda skal unngå å bruke produkt der sikkerheitsdatabladet har manglande

opplysningar i seksjon 12 (økologiske opplysningar), 13 (disponering) og 15 (tilvising til norsk regelverk).

11. Energibruk

Verksemda skal ha eit system for energileiing for kontinuerleg, systematisk og målretta vurdering av tiltak som kan setjast i verk for å nå ein mest mogeleg energieffektiv produksjon og drift. Systemet for energileiing skal følge prinsippa og metodane oppgitt i norsk standard for energileiing og inngå i verksemda sin internkontroll.

Verksemda skal i størst muleg grad utnytte overskotsenergi frå eksisterande og nye anlegg internt. Verksemda skal også gjennom tiltak på eige område leggje til rette for at

overskotsenergi skal kunne nyttast eksternt, med mindre det kan gjerast sannsynleg at dette ikkje er teknisk eller økonomisk muleg.

12. Beredskap mot akutt ureining o.l.

Verksemda skal, på bakgrunn av miljørisikoanalysen og dei risikoreduserande tiltaka som er sett i verk, etablere og vedlikehalde ein beredskap for å hindre, oppdage eller stanse akutt ureining, forsøpling eller skjemmande forhold. Beredskapen skal vere tilpassa den

miljørisikoen som verksemda til ei kvar tid representerer, og skal også omfatte utstyr til å fjerne og avgrense omfanget og skadane og ulempene som kan skje.

Beredskapen skal dokumenterast i ein beredskapsplan, som minimum skal omtale:

17 Jf Produktkontrolloven av 11.06.1979 nr. 79 § 3a

18 Forskrift om registrering, vurdering, godkjenning og begrensing av kjemikalier (REACH) av 30. mai 2008.