• No results found

IT-utdanning: kapasitetsbehov og utbyggingsplaner

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "IT-utdanning: kapasitetsbehov og utbyggingsplaner"

Copied!
66
0
0

Laster.... (Se fulltekst nå)

Fulltekst

(1)

og Grethe Hovland

IT-utdanning: kapasitetsbehov og utbyggingsplaner

N I F U s k r i f t s e r i e n r . 2 5 / 9 7

N I F U - N o r s k i n s t i t u t t f o r s t u d i e r a v f o r s k n i n g o g u t d a n n i n g

H e g d e h a u g s v e i e n 3 1 0 3 5 2 O s l o

I S S N 0 8 0 8 - 4 5 7 2

(2)
(3)

Forord

N I F U h a r p å o p p d r a g f r a T e l e n o r A S i a p r i l - m a i 1 9 9 7 g j e n n o m f ø r t e n u t r e d n i n g o m b e h o v e t f o r I T - / t e l e m a t i k k - k o m p e t a n s e .

B a k g r u n n e n f o r o p p d r a g e t v a r a t n æ r i n g s l i v e t o g f o r v a l t n i n g e n o p p l e v e r e n a k u t t u n d e r d e k n i n g a v I T - p e r s o n e l l . I s a m r å d m e d o p p d r a g s g i v e r h a r p r o s j e k t e t v æ r t a v g r e n s e t t i l å :

- p r e s e n t e r e o g d r ø f t e e k s i s t e r e n d e p r o g n o s e r o m b e h o v e t f o r p e r s o n e r m e d I T / t e l e m a t i k k - k o m p e t a n s e p å h ø y t n i v å

- k a r t l e g g e u t d a n n i n g s t i l b u d e t f r a h ø y s k o l e n i v å o g o p p o v e r , d e n k v a n t i t a t i v e u t v i k l i n g e n d e s i s t e å r e n e o g f o r v e n t e t u t v i k l i n g d e n æ r m e s t e å r e n e

- s e p å m u l i g h e t e r o g h i n d r i n g e r f o r a t l æ r e s t e d e n e s k a l k u n n e ø k e u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n .

I n n e n f o r d e k n a p p e t i d s r a m m e r h a r d e t i k k e v æ r t f o r u t s e t n i n g e n a t N I F U s k u l l e u t a r b e i d e n o e n p r o g n o s e e l l e r i n n h e n t e n æ r i n g s l i v e t s s y n p å b e h o v e t f o r I T - k o m p e t a n s e .

E n f o r e l ø p i g v e r s j o n a v r a p p o r t e n h a r v æ r t b r u k t i t o t i l t a k s p l a n e r : - f r a T e l e n o r o g R o g a l a n d s f o r s k n i n g 2 0 . j u n i 1 9 9 7 o m g r u n n l a g e t

f o r e v e n t u e l l s i v i l i n g e n i ø r / d r .i n g . u t d a n n i n g p å F o r n e b u

- f r a D e t n a s j o n a l e f a k u l t e t s m ø t e i r e a l f a g o g U n i v e r s i t e t s r å d e t 2 5 . j u n i 1 9 9 7 “ O p p t r a p p i n g s p l a n f o r I T - o m r å d e t ” .

V i t a k k e r i n s t i t u t t s t y r e r e v e d d e s e k s i n s t i t u t t e r i i n f o r m a t i k k o g d a t a t e k n i k k s o m u t d a n n e r k a n d i d a t e r p å h o v e d f a g s n i v å , f o r a t d e t o k s e g t i d t i l t e l e f o n i n t e r v j u e r .

R a p p o r t e n “ I T - u t d a n n i n g : k a p a s i t e t s b e h o v o g u t b y g g i n g s p l a n e r ” e r s k r e v e t a v C l a r a Å s e A r n e s e n ( k a p i t t e l 2 ) , G r e t h e H o v l a n d ( k a p i t t e l 3 ) o g E l l e n B r a n d t ( k a p i t t e l 4 ) . S o m p r o s j e k t l e d e r h a r P e r O l a f A a m o d t s k r e v e t I n n l e d n i n g ( k a p i t t e l 1 ) o g S a m l e t v u r d e r i n g . O s l o , o k t o b e r 1 9 9 7

B e r i t M ø r l a n d i n s t i t u t t s j e f

P e r O l a f A a m o d t s e k s j o n s l e d e r

Innhold

(4)

Samlet vurdering. . . 7 1 Innledning. . . 1 1 2 Behovet for IT-personell. . . 1 3 2 .1 H v o r d a n a v g r e n s e I T - n æ r i n g e n o g h v o r v i k t i g e r d e n ? . . . 1 3 2 .2 U t v i k l i n g e n p å a r b e i d s m a r k e d e t f o r n y u t d a n n e d e I T -

k a n d i d a t e r i p e r i o d e n f r a 1 9 8 7 t i l 1 9 9 6 .. . . 1 4 2 .3 F r a m t i d i g b e h o v f o r c a n d . s c i e n t e r o g s i v i l i n g e n i ø r e r i

i n f o r m a t i k k o g d a t a t e k n i k k . . . 1 6 3 Kandidater i informasjonsteknologi på 90-tallet. . . 1 9 3 .1 I T - k a n d i d a t e r f r a u n i v e r s i t e t e r o g h ø g s k o l e r p å 9 0 - t a l l e t . 2 0 3 .1 .1 H ø g s k o l e k a n d i d a t e r i I T - f a g 1 9 9 0 - 9 5 . . . 2 2 3 .1 .2 H ø g s k o l e i n g e n i ø r e r i I T - f a g 1 9 9 0 - 9 5 . . . 2 2 3 .1 .3 S i v i l i n g e n i ø r e r o g c a n d .s c i e n t e r i I T - f a g 1 9 9 0 - 9 6 . 2 3 3 .1 .4 D o k t o r g r a d s k a n d i d a t e r i I T - f a g i p e r i o d e n 1 9 9 0 - 9 6 .2 4 3 .2 K v i n n e a n d e l e n b l a n t I T - k a n d i d a t e n e . . . 2 5 4 Planer om økt utdanningskapasitet i informatikk og datateknikk på universitets-

nivå. . . 2 8 O p p s u m m e r i n g . . . 2 8 4 .1 A r b e i d s m a r k e d e t s e t t f r a u n i v e r s i t e t s i n s t i t u t t e r . . . 3 1 4 .2 I n s t i t u t t s t y r e r e s s y n p å I T - p r o g n o s e r . . . 3 3 4 .3 N a s j o n a l t b e h o v f o r f l e r e I T - k a n d i d a t e r ? . . . 3 5 4 .4 P l a n e r o m f l e r e I T - k a n d i d a t e r . . . 3 6 4 .5 S ø k n i n g t i l I T - s t u d i e r . . . 3 8 4 .6 K v i n n e l i g e I T - s t u d e n t e r . . . 4 0 4 .7 B e h o v f o r f l e r e I T - d o k t o r g r a d e r . . . 4 3 4 .8 P l a n e r o m f l e r e I T - d o k t o r g r a d e r . . . 4 3 4 .9 S ø k n i n g t i l I T - d o k t o r g r a d s s t u d i e t . . . 4 4 4 .1 0 M a t e r i e l l e r e s s u r s e r : l o k a l e r . . . 4 5 4 .1 1 M a t e r i e l l e r e s s u r s e r : d a t a u t s t y r . . . 4 6 4 .1 2 B e h o v f o r n y e u n d e r v i s n i n g s s t i l l i n g e r . . . 4 7 4 .1 3 H v o r m a n g e u b e s a t t e s t i l l i n g e r ? . . . 4 8 4 .1 4 N ø d l ø s n i n g e r . . . 4 9 4 .1 5 T i d t i l å f o r s k e ? . . . 5 0 4 .1 6 H v o r d a n r e k r u t t e r e t i l I T - u n d e r v i s n i n g s s t i l l i n g e r ? . . . 5 2 Referanser. . . 5 5

(5)

Vedleggstabell. . . 5 7

(6)
(7)

Samlet vurdering

H v a e r b e h o v e t f o r p e r s o n e r m e d i n f o r m a s j o n s t e k n o l o g i s k ( I T ) k o m p e t a n s e p å h ø y e r e u t d a n n i n g s n i v å e r ? D e t e r i k k e l a g e t n o e n e g e n t l i g e p r o g n o s e r f o r b e h o v e t f o r I T - u t d a n n e t p e r s o n e l l i N o r g e . S t a t i s t i s k s e n t r a l b y r å s f r a m s k r i v n i n g e r e r i k k e d e t a l j e r t e n o k t i l å k u n n e i d e n t i f i s e r e f o r v e n t e t e t t e r s p ø r s e l e t t e r I T - p e r s o n e l l .

B e r e g n i n g e n e s o m e r u t f ø r t a v p r o f e s s o r C o n r a d i v e d N T N U k a n k a r a k t e r i s e r e s s o m k v a l i f i s e r t e v u r d e r i n g e r . D e t i l f r e d s s t i l l e r i k k e d e f a g l i g e k r a v e n e t i l å v æ r e e n p r o g n o s e i s t r e n g f o r s t a n d , o g d e

p r e t e n d e r e r h e l l e r i k k e å v æ r e n o e m e r e n n a n s l a g . S i d e n o p p d r a g e t f r a T e l e n o r i k k e h a d d e s o m f o r u t s e t n i n g a t N I F U s k u l l e l a g e e g n e b e r e g n i n g e r , m å v i k o n s t a t e r e a t d e t i k k e e r m u l i g f o r ø y e b l i k k e t å g i s æ r l i g s i k r e a n s l a g p å b e h o v e t . D e t e r v i d e r e e t å p e n t s p ø r s m å l o m d e t i d e t h e l e t a t t v i l l e v æ r e r e g n i n g s s v a r e n d e å u t a r b e i d e

b e h o v s p r o g n o s e r f o r e n s p e s i f i k k k o m p e t a n s e g r u p p e i n n e n f o r e t f e l t s o m e r i r i v e n d e u t v i k l i n g , o g d e r e t t e r s p ø r s e l e n h a r v æ r t s t e r k t s v i n g e n d e m e d k o n j u n k t u r e n e . E t n ø d v e n d i g f u n d a m e n t f o r e n n o e n l u n d e t r e f f s i k k e r p r o g n o s e e r a t d e t f o r e l i g g e r e t v i s s t

e r f a r i n g s m a t e r i a l e f o r h v o r d a n t i n g h a r u t v i k l e t s e g . A l l e p r o g n o s e r m å d e r f o r h a e t b e t y d e l i g “ k o n s e r v a t i v t ” e l e m e n t . F o r n y e

f a g o m r å d e r o g s e k t o r e r m e d k o r t h i s t o r i k k , o g d e r d e t d r e i e r s e g o m e n t e k n o l o g i s o m t a s i b r u k p å s t a d i g n y e o m r å d e r , m a n g l e r

r e f e r a n s e p u n k t e r f r a f o r t i d . S a m t i d i g k a n v i b a r e g j e t t e p å h v o r v i v i l v æ r e o m 1 0 - 1 5 å r . V å r e i n f o r m a n t e r v e d l æ r e s t e d e n e e r d a o g s å i h ø y g r a d s k e p t i s k e t i l v e r d i e n a v p r o g n o s e r .

D e t t e b e t y r i k k e a t v i s t å r u t e n h o l d e p u n k t e r . D e t k r e v e s i k k e s æ r l i g r a f f i n e r t e m e t o d e r f o r å k o n s t a t e r e a t d a g e n s s i t u a s j o n e r p r e g e t a v b e t y d e l i g m a n g e l p å k v a l i f i s e r t I T - p e r s o n e l l . I d e n n e r e t n i n g p e k e r C o n r a d i s a n s l a g b a s e r t p å b l a n t a n n e t t e l l i n g a v s t i l l i n g l e d i g -

a n n o n s e r , N I F U s e g n e t a l l f o r a r b e i d s m a r k e d e t o g l ø n n s u t v i k l i n g f o r n y u t d a n n e t e k a n d i d a t e r , s a m t d e t f a k t u m a t

u t d a n n i n g s i n s t i t u s j o n e n e m e r k e r h v o r e t t e r s p u r t e d e r e s k a n d i d a t e r e r . V å r e i n f o r m a n t e r f r a i n s t i t u t t e n e g i r i n n t r y k k a v n ø k t e r n h e t , m e n e r t e m m e l i g s a m s t e m t e i s i n e v u r d e r i n g e r o m e n f o r l a v

u t d a n n i n g s k a p a s i t e t . U t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n f o r h ø y e r e g r a d s k a n d i d a t e r ( c a n d .s c i e n t o g s i v i l i n g e n i ø r e r ) h a r b a r e h a t t e n s v a k ø k n i n g p å 1 9 9 0 - t a l l e t , o g d e t s a m m e g j e l d e r h ø g s k o l e k a n d i d a t e n e ( t i d l i g e r e b e t e g n e t s o m D H - k a n d i d a t e r ) . I t i l l e g g h a r a n t a l l e t

h ø g s k o l e i n g e n i ø r e r v æ r t s y n k e n d e . P å d e n b a k g r u n n s y n e s e t b e h o v

(8)

f o r d o b l i n g a v u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n i k k e å v æ r e n o e u r e a l i s t i s k a n s l a g . F o r ø y e b l i k k e t k u n n e t r o l i g a r b e i d s m a r k e d e t h a a b s o r b e r t e t e n d a h ø y e r e a n t a l l n y e I T - k a n d i d a t e r .

G j e n n o m m a n g e å r s o v e r v å k n i n g a v a r b e i d s m a r k e d e t f o r

n y u t d a n n e t e a k a d e m i k e r e h a r N I F U i m i d l e r t i d e r f a r t a t b a l a n s e n m e l l o m t i l g a n g p å o g e t t e r s p ø r s e l e t t e r b e s t e m t e u t d a n n i n g s g r u p p e r g å r i b ø l g e r , t i l d e l s i k r a p p e b ø l g e r . D e t ø y e b l i k k s b i l d e v i h a r

k u n n e t d a n n e o s s p å e t t b e s t e m t t i d s p u n k t h a r s o m o f t e s t i k k e g y l d i g h e t o v e r s æ r l i g l a n g t i d . E n m å d e r f o r u n n g å å s t i r r e s e g b l i n d p å h v o r d a n s i t u a s j o n e n e r a k k u r a t n å , o g h e l l e r p r ø v e å b e d ø m m e u t v i k l i n g e n i e t l a n g t i d s p e r s p e k t i v . E n m å h u s k e p å a t

u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n b a r e i l i t e n g r a d k a n v æ r e s t y r t u t f r a

ø y e b l i k k e t s b e h o v , b å d e d e t å u t d a n n e m e n n e s k e r o g d e t å u t v i d e k a p a s i t e t e n e r o f t e e n l a n g s i k t i g a f f æ r e . H e r l i g g e r d e t e t k l a r t p a r a d o k s : s k u l l e m a n i n o e b e d r e g r a d k u n n e t m ø t e d a g e n s e t t e r s p ø r s e l e t t e r I T - k o m p e t a n s e m å t t e u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n g r a d v i s h a v æ r t u t v i d e t . D e t k u n n e p å d e n a n n e n s i d e h a f ø r t t i l e n o v e r k a p a s i t e t t i d l i g p å 1 9 9 0 - t a l l e t d a e t t e r s p ø r s e l e n v a r l a v . N å e r d e t p å d e n a n n e n s i d e k a n s k j e i k k e m u l i g å u t v i d e k a p a s i t e t e n r a s k t n o k .

S k u l l e v i h a t r a p p e t o p p u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n t i l d e t d o b b e l t e a v h v a d e n e r i d a g , m å t t e d e t t e h a s k j e d d g j e n n o m e n g r a d v i s u t v i d e l s e o v e r d e s i s t e t i å r e n e . P å l a n g s i k t h a d d e d e t t e u t v i l s o m t v æ r t k l o k p o l i t i k k , s e l v o m v i d a i e n p e r i o d e h a d d e r i s i k e r t å u t d a n n e f l e r e e n n d e t s t r e n g t v a r b e h o v f o r i e n p e r i o d e m e d l a v k o n j u n k t u r . D e t e r i n n l y s e n d e a t u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n u m u l i g k a n f o r v e n t e s t i l e n h v e r t i d å e n d r e s e g i f u l l h a r m o n i m e d e n s v i n g e n d e e t t e r s p ø r s e l . D e t t e s k a p e r d a v a n l i g v i s h e l l e r i k k e d e s t o r e p r o b l e m e n e . D e t e r b e t y d e l i g s u b s t i t u s j o n s m u l i g h e t e r i a r b e i d s m a r k e d e t , b å d e m e l l o m u t d a n n i n g e r i s a m m e f a g p å u l i k e n i v å e r ( f .e k s i n g e n i ø r /

s i v i l i n g e n i ø r ) o g m e l l o m u l i k e f a g g r u p p e r . F o r s a m f u n n e t e r

u n d e r d e k n i n g p å l a n g s i k t e t s t ø r r e p r o b l e m e n n o v e r k a p a s i t e t , s e l v o m d e t f o r d e n e n k e l t e u t d a n n i n g s s ø k e n d e k a n f o r t o n e s e g m o t s a t t . O m v i h a d d e u t d a n n e t 3 0 - 5 0 p r o s e n t f l e r e m e d I T - u t d a n n i n g f o r f e m å r s i d e n , v i l l e d e k a n d i d a t e n e s o m v a r “ o v e r t a l l i g e ” e t t e r a l l s a n n s y n l i g h e t f u n n e t m e n i n g s f u l l s y s s e l s e t t i n g i n n t i l d e t v i r k e l i g b l e b e h o v f o r d e m .

V å r s i t u a s j o n s b e s k r i v e l s e b l i r u v e g e r l i g n o e p r e g e t a v a t d e t g j ø r s e g g j e l d e n d e a t s k i l l i g e t t e r p å k l o k s k a p . D e t s o m i d a g s y n e s s o m

(9)

s e l v i n n l y s e n d e s y n e s i k k e å v æ r e n o e n s æ r l i g a k t u e l l p r o b l e m s t i l l i n g f o r b a r e f å å r s i d e n . V i m å k o n s t a t e r e a t v e r k e n b r a n s j e f o r e n i n g e n e l l e r L a n g t i d s p r o g r a m m e t f o r 1 9 9 8 - 2 0 0 1 h a r s a g t n o e k o n k r e t o m n ø d v e n d i g h e t e n a v ø k t u t d a n n i n g s k a p a s i t e t .

D e t h a r a l t s å i k k e v æ r t n o e n v e s e n t l i g v e k s t i u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n i n n e n I T - u t d a n n i n g p å 1 9 9 0 - t a l l e t . D e t s y n e s å v æ r e s ø k e r e n o k t i l s t u d i e p l a s s e n e t i l å k u n n e d e k k e e n ø k t k a p a s i t e t , m e n d e t m å h e r t a s f o r b e h o l d m e d a t d e n t o t a l e s ø k n i n g e n t i l h ø y e r e u t d a n n i n g e r n e d a d g å e n d e . R i k t i g n o k h a r d e t n å i n o e n å r v æ r t s v a k s ø k n i n g t i l i n g e n i ø r u t d a n n i n g , m e n v i h a r f å t t i n d i k a s j o n e r o m a t d e t t e k a n h a s n u d d s e g i 1 9 9 7 , o g a t s ø k n i n g e n t i l d a t a l i n j e n e h a r ø k t . E n

å p e n b a r t b e g r e n s e n d e f a k t o r e r h e r t i l g a n g e n p å e l e v e r i

v i d e r e g å e n d e o p p l æ r i n g m e d t i l s t r e k k e l i g f o r d y p n i n g i n n e n r e a l f a g . S k a l I T - u t d a n n i n g e n e ø k e s i t t o p p t a k k a n d e t p å k o r t s i k t b a r e s k j e v e d e n o m f o r d e l i n g a v s ø k e r e f r a a n d r e s t u d i e v e i e r s o m k r e v e r n a t u r f a g l i g k o m p e t a n s e . D e t m å s æ r l i g b e m e r k e s e n s v a k o g s y n k e n d e r e k r u t t e r i n g a v k v i n n e r . D e t t e g j e l d e r I T - u t d a n n i n g i s t ø r r e g r a d e n n f o r a n d r e t e k n i s k e o g n a t u r v i t e n s k a p e l i g e f a g . F o r ø y e b l i k k e t g j ø r s i g n a l e n e f r a a r b e i d s m a r k e d e t a t I T - u t d a n n i n g ø k e r s i n a t t r a k t i v i t e t , s l i k a t a n t a l l k v a l i f i s e r t e s ø k e r e n e p p e e r d e n m e s t a l v o r l i g e k n a p p h e t s f a k t o r e n i f o r h o l d t i l å ø k e

u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n . H v o r d a n s t å r d e t s å t i l m e d p l a n e r o g m u l i g h e t e r f o r å ø k e a n t a l l s t u d i e p l a s s e r ? D e t t e v a r i e r e r m e l l o m s t u d i e s t e d e n e . V e d N T N U e r d e t k o n k r e t e p l a n e r o m o m f a t t e n d e ø k n i n g , m å l t a l l e n e i n d i k e r e r e n o p p t r a p p i n g a v o p p t a k e t f r a 1 9 9 8 . B å d e U n i v e r s i t e t e n e i O s l o o g T r o m s ø ø n s k e r o g a r b e i d e r f o r å ø k e k a p a s i t e t e n , o g S t a v a n g e r h a r g j o r t v e d t a k o m f o r d o b l i n g m e n

v e n t e r m e d å i v e r k s e t t e . U n i v e r s i t e t e t i B e r g e n h a r i k k e k o n k r e t e p l a n e r o m ø k n i n g . H ø g s k o l e n i A g d e r h a r f å t t g o d k j e n n i n g f o r e t t i l b u d o m p å b y g g i n g t i l s i v i l i n g e n i ø r i d a t a / t e l e m a t i k k m e d e t

o p p t a k p å 2 5 i f ø r s t e o m g a n g . N T N U e r t i l d e l t 3 0 n y e s t u d i e p l a s s e r s p e s i e l t f o r k v i n n e r .

D e n n e o v e r s i k t e n v i s e r a t d e r s o m d e u l i k e p l a n e n e b l i r r e a l i s e r t , v i l v i f å e n b e t y d e l i g ø k n i n g i u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n , m e n d e t t e v i l i k k e g i e n ø k n i n g i a n t a l l I T - k a n d i d a t e r f ø r e t t e r å r 2 0 0 0 . I t i l l e g g e r d e t m a n g e m o m e n t e r s o m g j ø r d e t m e r e n n u s i k k e r t o m d e n n e

u t v i d e l s e n v i r k e l i g l a r s e g g j e n n o m f ø r e . D e u t d a n n i n g s s t e d e n e v i h a r k o n t a k t e t h e v d e r a t u n d e r v i s n i n g s l o k a l e r i k k e e r n o e n

b e g r e n s e n d e f a k t o r , o g a t d a t a u t s t y r k a n s k a f f e s r a s k t d e r s o m d e t

(10)

b e v i l g e s p e n g e r . D e t e r m a n g e l e n p å u n d e r v i s n i n g s p e r s o n a l e s o m e r k n a p p h e t s f a k t o r e n , i k k e m i n s t f o r d i e t t e r s p ø r s e l e n e t t e r I T - u t d a n n e t p e r s o n e l l e r s å s t o r a t d e t e r v a n s k e l i g å r e k r u t t e r e l æ r e r e . V i e r

k o m m e t i n n i e n o n d s i r k e l . U n i v e r s i t e t e r o g h ø g s k o l e r k a n i k k e k o n k u r r e r e m e d p r i v a t e b e d r i f t e r n å r d e t g j e l d e r l ø n n , m e n d e k a n v æ r e a t t r a k t i v e m e d g o d e a r b e i d s v il k å r , f o r s k n i n g s m u l i g h e t e r o g k o n t a k t e n m e d s t u d e n t e r . O p p b y g g i n g a v s t e r k e f a g m i l j ø e r s o m k a n s t y r k e u t d a n n i n g e n e r e n l a n g s i k t i g a f f æ r e , s o m a l t s å h e m m e s a v u b a l a n s e n i a r b e i d s m a r k e d e t f o r t i d a .

D e n a k u t t e u n d e r d e k n i n g e n a v I T - p e r s o n e l l e r s k a p t a v t r e f a k t o r e r s o m v i r k e r i s a m m e r e t n i n g : m a n g l e n d e v e k s t i

u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n , e n l a n g s i k t i g u t v i k l i n g i r e t n i n g a v a t I T - k o m p e t a n s e b l i r s t a d i g v i k t i g e r e i a r b e i d s l i v e t o g e n h ø y k o n j u n k t u r - s i t u a s j o n . E t t e r a l t å d ø m m e e r d e n n e p r e s s i t u a s j o n e n a v t e m m e l i g n y d a t o , d e n s e r u t t i l å h a o p p s t å t t o g b l i t t f o r s t e r k e t i l ø p e t a v

m i n d r e e n n t o å r . D e t t e u n d e r s t r e k e r a t u t d a n n i n g s s y s t e m e t e g e n t l i g s t å r g a n s k e m a k t e s l ø s t t i l å m ø t e e n s å r a s k t r u l l e n d e

e t t e r s p ø r s e l s b ø l g e . K o m m e n t a r e n e i n n h e n t e t f r a i n s t i t u t t s t y r e r e v e d u t d a n n i n g s i n s t i t u s j o n e n e u n d e r s t r e k e r d e n l a n g s i k t i g e k a r a k t e r e n , o g d e r m e d d e n n ø d v e n d i g e t r e g h e t e n i u t d a n n i n g s s y s t e m e t . V i v i l i g j e n u n d e r s t r e k e a t d e t s k j e r r a s k e e n d r i n g e r , o g a t e t t e r s p ø r s e l e n i

p r i n s i p p e t k a n g å n e d i g j e n l i k e r a s k t s o m d e n ø k t e . E n g j ø r i m i d l e r t i d k l o k e s t i å g å u t f r a a t v i f o r t s a t t i n o e n å r v i l h a e n b e t y d e l i g u n d e r k a p a s i t e t .

D e t e r i k k e N I F U s o p p g a v e å u t a r b e i d e k o n k r e t e l ø s n i n g e r p å d e t p r o b l e m e t v i h a r s k i s s e r t . M e n n å r m a n i k k e k a n r e g n e m e d n o e n ø y e b l i k k e l i g h j e l p f r a u t d a n n i n g s s y s t e m e t t i l t r o s s f o r a t d e s e r

b e h o v e n e , b e t y r d e t a t m a n p å e n o g s a m m e t i d m å g j e n n o m f ø r e e n l a n g s i k t i g b a l a n s e r t s a t s i n g p å k o m p e t a n s e h e v i n g g j e n n o m u t d a n - n i n g a v s i v i l i n g e n i ø r e r , c a n d .s c i e n t e r o g d o k t o r g r a d s k a n d i d a t e r , o g d e s s u t e n s e s e g o m e t t e r a n d r e m å t e r å l ø s e d e a k u t t e p r o b l e m e n e p å . E n a k t u e l l m u l i g h e t e r å i m p o r t e r e h ø y t k o m p e t e n t e p e r s o n e r f r a u t l a n d e t . B r u k a v u t e n l a n d s k v i t e n s k a p e l i g p e r s o n e l l t i l

u t d a n n i n g s i n s t i t u s j o n e n e e l l e r i e n k e l t e s p i s s p o s i s j o n e r i n æ r i n g s l i v e t b ø r f o r s ø k e s , m e n i m p o r t a v u t l e n d i n g e r k a n n e p p e f å e t s å s t o r t o m f a n g a t d e t p å k o r t s i k t k a n f y l l e o p p g a p e t . E n ø k n i n g i o p p t a k e t a v n y e s t u d e n t e r v i l i k k e f å e f f e k t p å a n t a l l k a n d i d a t e r f ø r o m 5 - 6 å r . E n r a s k e r e m å t e å ø k e k a n d i d a t t a l l e t p å e r å f å f l e r e m e d e n u t d a n n i n g p å h ø g s k o l e n i v å t i l å b y g g e d e n n e k o m p e t a n s e n u t t i l e n h ø y e r e g r a d . D e t t e f o r s ø k e s n å : N T N U p l a n l e g g e r å t a i n n f l e r e

(11)

i n g e n i ø r e r i 3 . å r s k u r s , A g d e r h a r f å t t g o d k j e n t e t n y t t

s i v i l i n g e n i ø r s t u d i u m f o r i n g e n i ø r e r o g U n i v e r s i t e t e t i O s l o f o r s ø k e r å g j ø r e o v e r g a n g e n t i l i n f o r m a t i k k h o v e d f a g l e t t e r e i p r a k s i s f o r h ø g s k o l e k a n d i d a t e r o g i n g e n i ø r e r . O g s å p e r s o n e r s o m h a r v æ r t u t e i a r b e i d s l i v e t n o e n å r e r a k t u e l l e f o r e n s l i k k o m p e t a n s e u t v i d e l s e , m e n d e t s p ø r s o m u t d a n n i n g e r a t t r a k t i v t n o k f o r d e n n e g r u p p e n h v i s j o b b m a r k e d e t e r g o d t . I t i l l e g g b ø r d e t s a t s e s p å e t t e r u t d a n n i n g a v p e r s o n a l e i d e f l e s t e t y p e r v i r k s o m h e t e r f o r å ø k e

b r u k e r k o m p e t a n s e . D e n n e f o r m e n f o r k o m p e t a n s e h e v i n g b ø r s k j e i e t n æ r t s a m a r b e i d m e l l o m u t d a n n i n g s i n s t i t u s j o n e r o g n æ r i n g s l i v e t , v e d f .e k s . o p p r e t t e l s e a v b e s t e m t e k o m p e t a n s e s e n t r e . H e r l i g g e r F o r n e b u p r o s j e k t e t s o m e n i n t e r e s s a n t u t v i k l i n g s m u l i g h e t .

E t t e r a t f ø r s t e v e r s j o n a v d e n n e r a p p o r t e n b l e s k r e v e t , h a r R e g j e r i n g e n i j u l i o p p r e t t e t 4 0 n y e s t u d i e p l a s s e r i n n e n I T f o r

c a n d .s c i e n t - o g s i v i l i n g e n i ø r g r a d e n . D e b l e f o r d e l t m e d 1 5 p l a s s e r t i l U n i v e r s i t e t e t i O s l o , 1 0 t i l U n i v e r s i t e t e t i B e r g e n o g 1 5 t i l N T N U .

(12)

1 Innledning

D e n n e r a p p o r t e n e r u t a r b e i d e t p å o p p d r a g f r a T e l e n o r f o r å b e l y s e b e h o v e t f o r I T - k o m p e t a n s e . O p p r i n n e l i g v a r a m b i s j o n e n e a t

p r o s j e k t e t s k u l l e p r e s e n t e r e o g d r ø f t e d e p r o g n o s e r s o m m å t t e v æ r e l a g e t f o r d e t t e k o m p e t a n s e o m r å d e t . F ø r s t e f a s e a v p r o s j e k t e t b e s t o a v e n k a r t l e g g i n g a v m u l i g e p r o g n o s e r . N I F U v a r i d e n n e f a s e n i k o n t a k t m e d b l a n t a n n e t N T N U , I T - f o r e n i n g e n i n n e n T B L , D e n n o r s k e d a t a f o r e n i n g o g K U F . R e s u l t a t e t a v d e n n e g j e n n o m g a n g e n v a r m a g e r t : u t o v e r e n b e r e g n i n g u t f ø r t v e d N T N U a v p r o f e s s o r C o n r a d i f o r e l i g g e r i n g e n p r o g n o s e r . V i v i l i r a p p o r t e n d r ø f t e d e b e g r e n s n i n g e n e d e t e r v e d å s k u l l e l a g e p r o g n o s e r f o r e t s l i k t o m r å d e .

P r o s j e k t e t h a r e l l e r s h a t t s o m m å l s e t t i n g å k a r t l e g g e

u t d a n n i n g s t i l b u d e t p r i m æ r t p å h ø y e r e g r a d s n i v å ( s i v i l i n g e n i ø r o g c a n d .s c i e n t ) , o g d e s s u t e n s k a f f e o v e r s i k t o v e r u t b y g g i n g s p l a n e n e . E n d e l i g s k u l l e v i f o r s ø k e å d a n n e o s s e t b i l d e a v h v a s o m k a n h i n d r e e n u t b y g g i n g a v d e n n ø d v e n d i g e u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n . G j e n n o m g a n g a v t i l g j e n g e l i g s t a t i s t i k k f r a S t a t i s t i s k s e n t r a l b y r å v i s e r a t d e t f i n n e s e t s t o r t o g m a n g f o l d i g u t d a n n i n g s t i l b u d , f r a e t t å r i g e k u r s , t o e l l e r t r e å r i g e s t u d i e r , e t t å r i g e p å b y g n i n g s k u r s , s a m t s t u d i e n e f r a m t i l c a n d .s c i e n t o g s i v i l i n g e n i ø r . D e t e r v i d e r e s t o r e o g ø k e n d e m u l i g h e t e r f o r å b y g g e o p p k o m p e t a n s e v e d å k o m b i n e r e u l i k e u t d a n n i n g e r f o r d e n e n k e l t e . M a n g e r e k r u t t e r e s v i a e n

i n g e n i ø r u t d a n n i n g t i l s i v i l i n g e n i ø r u t d a n n i n g , e l l e r b r u k e r a n d r e h ø g s k o l e s t u d i e r s o m b y g g e s t e i n e r i e n c a n d .s c i e n t g r a d .

U t r e d n i n g e n s m a n d a t , s a m t d e n k n a p p e t i d s r a m m e n v i h a r h a t t , t i l s i e r a t v i k o n s e n t r e r e r o p p m e r k s o m h e t e n o m h ø y e r e g r a d s n i v å , m e n s a m t i d i g u t e n å g l e m m e d e s u b s t i t u s j o n s m u l i g h e t e n e s o m

s a n n s y n l i g v i s f i n n e s m e l l o m k a n d i d a t e r m e d u l i k u t d a n n i n g . F o r å s i n o e m e r o m d e t t e m å t t e m a n f o r e t a e n o m f a t t e n d e k a r t l e g g i n g a v h v a s l a g s j o b b e r p e r s o n e r m e d u l i k e t y p e r I T - k o m p e t a n s e h a r , o g h v o r v a n n t e t t e s k o t t d e t e r m e l l o m d e u l i k e k o m p e t a n s e t y p e n e . D e t m a t e r i a l e t d e n n e u t r e d n i n g e n s t ø t t e r s e g p å e r : N I F U s K a n d i d a t u n d e r s ø k e l s e r , s p e s i a l t a b e l l e r b e s t i l t f r a S S B s a m t t a l l i n n h e n t e t d i r e k t e f r a l æ r e s t e d e n e , b e r e g n i n g e r f o r

u t d a n n i n g s b e h o v e t u t f ø r t v e d N T N U o g d i v e r s e d o k u m e n t e r . D e t h a r v æ r t e n r e l a t i v t o m f a t t e n d e o p p g a v e å i d e n t i f i s e r e I T - u t d a n n e d e

(13)

s p e s i e l t o g k u n n e s k i l l e d e m f r a a n d r e k a n d i d a t e r m e d g r a d i u t d a n n i n g s s t a t i s t i k k e n . D e n s t a t i s t i s k e o v e r s i k t e n b e g r e n s e r s e g d e r f o r t i l 1 9 9 0 - t a l l e t . I t i l l e g g h a r v i g j e n n o m f ø r t i n t e r v j u e r m e d s t y r e r e f o r d e i n s t i t u t t e n e s o m u t d a n n e r k a n d i d a t e r p å h ø y e r e g r a d s n i v å . E l l e r s h a r v i t r u k k e t v e k s l e r p å N I F U s g e n e r e l l e k o m p e t a n s e o m p r o g n o s e r o g a r b e i d s m a r k e d e t f o r h ø y e r e u t d a n n e d e .

I k a p i t t e l 2 g i r C l a r a Å s e A r n e s e n n o e n v u r d e r i n g e r a v u t v i k l i n g e n p å a r b e i d s m a r k e d e t o g b e h o v e t f o r I T - p e r s o n e l l . I k a p i t t e l 3 v i s e r G r e t h e H o v l a n d h v o r d a n u t d a n n i n g s p r o d u k s j o n e n a v I T - k a n d i d a t e r f r a u n i v e r s i t e t e r o g h ø g s k o l e r h a r u t v i k l e t s e g p å 9 0 - t a l l e t . I k a p i t t e l 4 f o r m i d l e r E l l e n B r a n d t h v i l k e m u l i g h e t e r r e p r e s e n t a n t e r f o r

u t d a n n i n g s i n s t i t u s j o n e n e m e n e r d e h a r f o r å ø k e u t d a n n i n g s t i l b u d e t i I T - f a g .

(14)

2 Behovet for IT-personell

I d e t t e k a p i t l e t s k a l v i d i s k u t e r e u t v i k l i n g e n i e t t e r s p ø r s e l e n e t t e r p e r s o n e l l m e d u t d a n n i n g i i n f o r m a t i k k / d a t a f a g p å h o v e d f a g s n i v å d e s i s t e å r e n e s a m t d i s k u t e r e p e r s p e k t i v e r f o r d e n f r e m t i d i g e

e t t e r s p ø r s e l e t t e r p e r s o n e l l m e d s l i k k o m p e t a n s e f o r d e r v e d å k u n n e d r ø f t e f o r s l a g e t t i l ø k t s t u d i e k a p a s i t e t i i n f o r m a t i k k o g d a t a f a g p å h o v e d f a g s n i v å . F ø r v i s t a r t e r d e n n e d r ø f t i n g e n v i l v i g i e n k o r t r e d e g j ø r e l s e f o r h v o r d a n I T - n æ r i n g e n a v g r e n s e s o g h v i l k e n r o l l e d e n h a r i d e t n o r s k e s a m f u n n e t .

2.1 Hvordan avgrense IT-næringen og hvor viktig er den?

I T - n æ r i n g e n e r e n n æ r i n g s o m d e t e r v a n s k e l i g å d e f i n e r e , b l a n t a n n e t f o r d i i n f o r m a s j o n s t e k n o l o g i ( I T ) s t a d i g f å r n y e a n v e n d e l s e r o g b l i r e n d e l a v i n n h o l d e t a v s t a d i g f l e r e p r o d u k t e r . U t f r a o f f i s i e l l n o r s k o g i n t e r n a s j o n a l s t a t i s t i k k e r d e t v a n l i g å d e f i n e r e I T - n æ r i n g e n s o m f ø l g e n d e t r e n æ r i n g s g r u p p e r :

- P r o d u k s j o n a v k o n t o r o g d a t a m a s k i n e r . - P r o d u k s j o n a v r a d i o - , f j e r n s y n - o g a n n e t

k o m m u n i k a s j o n s u t s t y r .

- D a t a b e h a n d l i n g s v i r k s o m h e t , s o m o m f a t t e r b l a n t a n n e t

k o n s u l e n t v i r k s o m h e t , d a t a b e h a n d l i n g o g d r i f t a v d a t a b a s e r . N o e a v a k t i v i t e t e n i d i s s e g r u p p e n e e r i m i d l e r t i d p å g r e n s e n a v h v a d e t e r r i m e l i g å b e t r a k t e s o m I T . P å d e n a n n e n s i d e e r d e t e n d e l e n g r o s h a n d e l b e d r i f t e r s o m o g s å d r i v e r e n v i s s e g e n p r o d u k s j o n a v p r o g r a m v a r e , s y s t e m u t v i k l i n g o g k o n s u l e n t b i s t a n d , o g s o m f a l l e r u t e n f o r d e n n e d e f i n i s j o n e n ( S t . m e l d . n r . 4 1 9 9 6 - 9 7 : L a n g t i d s - p r o g r a m m e t ) .

I T - n æ r i n g e n e r a l l e r e d e e n b e t y d e l ig n æ r i n g i n o r s k s a m m e n h e n g . N o r g e e r b l a n t d e l a n d s o m h a r d e h ø y e s t e i n v e s t e r i n g e r i I T - o g t e l e u t s t y r , e n t e n d e t m å l e s p r . i n n b y g g e r e l l e r i f o r h o l d t i l

b r u t t o n a s j o n a l p r o d u k t e t . E t t e r e t t i l b a k e s l a g i b e g y n n e l s e n a v 1 9 9 0 - å r e n e h a r I T - n æ r i n g e n f r a 1 9 9 3 v æ r t i k r a f t i g v e k s t . I n f o r m a s j o n s - o g k o m m u n i k a s j o n s t e k n o l o g i f o r v e n t e s å v æ r e a v s t o r b e t y d n i n g i å r e n e f r a m o v e r . E t v i k t i g k j e n n e t e g n f o r m a n g e a v d e n y e I T -

b a s e r t e v i r k s o m h e t e n e e r a t d e e r k u n n s k a p s i n t e n s i v e o g k r e v e r h ø y k o m p e t a n s e h o s a r b e i d s t a k e r n e .

(15)

S T E P - g r u p p e n h a r , b a s e r t p å e n s a m l e t v u r d e r i n g a v u l i k e

d a t a k i l d e r , a n s l å t t b r u t t o p r o d u k s j o n s v e r d i e n a v I T - p r o d u k t e r i 1 9 9 4 t i l 2 0 - 2 5 m i l l i a r d e r k r o n e r , h v o r a v t r e f i r e d e l e r v a r t j e n e s t e r .

T e l e k o m m u n i k a s j o n s t j e n e s t e r e r d a h o l d t u t e n f o r . O m l a g 2 0

p r o s e n t a v d e n s a m l e d e p r o d u k s j o n e n v a r f o r e k s p o r t . R u n d t 2 0 0 0 0 p e r s o n e r v a r s y s s e l s a t t m e d p r o d u k s j o n a v I T - v a r e r o g t j e n e s t e r ( S t . m e l d . n r . 4 1 9 9 6 - 9 7 , L a n g t i d s p r o g r a m m e t ) .

I T - n æ r i n g e n s f o r e n i n g ( I T F ) a n s l å r a t I T - b r a n s j e n i 1 9 9 6 o m s a t t e f o r v e l 1 0 0 m i l l i a r d e r k r o n e r . P r o f e s s o r C o n r a d i a n s l å r a t I T -

b r a n s j e n u t g j ø r 1 0 p r o s e n t a v B N P o g a t b r a n s j e n v o k s e r m e d 1 0 - 1 5 p r o s e n t p r . å r ( V e d l e g g 1 i “ N o t a t e r f r a m ø t e i R e f e r a n s e g r u p p e f o r U n d e r v i s n i n g f o r F o r n e b u p r o s j e k t e t 2 4 .0 2 .9 7 ) . V i d e r e a n s l å r

C o n r a d i ( e t t e r b e r e g n i n g e r f r a P R O F F , P r o g r a m v a r e i n d u s t r i e n s f a g f o r u m ) a t d e t e r o v e r 6 0 0 0 0 h e l t i d s s y s t e m / p r o g r a m u t v i k l e r e i N o r g e , d e f l e s t e u t e n f o r m e l l u t d a n n i n g .

2.2 Utviklingen på arbeidsmarkedet for nyutdannede IT-kandidater i perioden fra 1987 til 1996.

D e t e r e n u t b r e d t o p p f a t n i n g a t m a n v e d å s a t s e p å e n I T - u t d a n n i n g e r s i k r e t e n i n t e r e s s a n t o g g o d t b e t a l t j o b b i h e l e y r k e s k a r r i e r e n . R e s u l t a t e n e f r a N I F U s K a n d i d a t u n d e r s ø k e l s e r1 v i s e r a t

a r b e i d s m a r k e d e t f o r n y u t d a n n e d e I T - k a n d i d a t e r h a r v a r i e r t e n g o d d e l d e s i s t e 1 0 å r e n e . T a b e l l 2 .1 v i s e r a t i 1 9 8 7 v a r d e t p r a k t i s k t a l t i n g e n a r b e i d s l e d i g h e t b l a n t n y u t d a n n e d e c a n d .s c i e n t e r i i n f o r m a t i k k e l l e r b l a n t h ø g s k o l e k a n d i d a t e n e i I T - f a g .

Tabell 2.1 Arbeidsledighet (arbeidsledige i prosent av arbeidsstyrken) blant nyutdannede kandidater 1/2 år etter eksamen. Vårkullene 1987-1996.

K a n d i d a t e r 1 9 8 7 1 9 8 9 1 9 9 1 1 9 9 3 1 9 9 5 1 9 9 6

1N I F U s K a n d i d a t u n d e r s ø k e l s e r k a r t l e g g e r

a r b e i d s m a r k e d s s i t u a s j o n e n t i l n y u t d a n n e d e k a n d i d a t e r , o g e r s å l e d e s g o d t e g n e t s o m “ t e m p e r a t u r m å l e r ” f o r d e n g e n e r e l l e u t v i k l i n g e n p å a r b e i d s m a r k e d e t f o r a k a d e m i k e r e . U n d e r s ø k e l s e n e o m f a t t e r v å r k u l l d e e n k e l t e å r e n e . D e t t e b e t y r a t f l e r t a l l e t a v k a n d i d a t e n e s o m

u t e k s a m i n e r e s v e d N T N U f a l l e r u t e n f o r u n d e r s ø k e l s e n , m e n v i r e g n e r l i k e v e l m e d a t t a l l e n e f o r s i v i l i n g e n i ø r e r g i r e t r e l a t i v t r i k t i g b i l d e a v u t v i k l i n g e n p å a r b e i d s m a r k e d e t .

(16)

IT-kandidater:

C a n d .s c i e n t i i n f o r m a t i k k 0 ,0 1 0 ,0 7 ,5 8 ,1 7 ,8 2 ,4 S i v i l i n g e n i ø r e r i d a t a t e k n i k k : : 3 ,3 3 ,3 6 ,6 1 ,6

I n g e n i ø r e r i d a t a t e k n i k k : : 1 3 ,6 : 2 7 ,9 :

H ø g s k o l e k a n d i d a t e r i d a t a f a g

0 ,0 1 1 ,8 : 1 2 ,2 : :

H ø y e r e g r a d s k a n d i d a t e r i a l l e f a g

3 ,2 5 ,7 6 ,8 9 ,2 1 2 ,4 1 0 ,3

K i l d e : N I F U , K a n d i d a t u n d e r s ø k e l s e n e : K a n d i d a t e r i k k e m e d i u n d e r s ø k e l s e n d e t t e å r .

P r o b l e m e n e p å a r b e i d s m a r k e d e t f o r I T - k a n d i d a t e n e m e l d t e s e g i m i d l e r t i d p å s l u t t e n a v 1 9 8 0 - t a l l e t . I p e r i o d e n f r a 1 9 8 9 t i l 1 9 9 5 h a d d e n y u t d a n n e d e c a n d . s c i e n t e r i i n f o r m a t i k k e n l e d i g h e t s o m v a r i e r t e m e l l o m 1 0 o g 7 ,5 p r o s e n t ( a r b e i d s l e d i g e i p r o s e n t a v a r b e i d s s t y r k e n ) . F o r å r e n e 1 9 8 9 o g 1 9 9 1 i n n e b a r d e t t e e n l e d i g h e t s o m v a r n o e h ø y e r e e n n g j e n n o m s n i t t e t f o r a l l e h ø y e r e g r a d s

k a n d i d a t e r v e d u n i v e r s i t e t e n e . D e t t e h a r s a n n s y n l i g v i s s a m m e n h e n g m e d a t u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n ø k t e i d e n n e p e r i o d e n k o m b i n e r t m e d b l . a . m e d m e g e t v a n s k e l i g e t i d e r i d a t a b r a n s j e n ( n e d l e g g e l s e a v

N o r s k D a t a m .m ) . S i v i l i n g e n i ø r e n e i d a t a t e k n i k k h a d d e i m i d l e r t i d i h e l e p e r i o d e n l a v e r e l e d i g h e t e n n c a n d . s c i e n t e n e i i n f o r m a t i k k o g g j e n n o m s n i t t e t f o r h ø y e r e g r a d s k a n d i d a t e n e . S å s e i n t s o m h ø s t e n 1 9 9 5 v a r h e l e 2 8 p r o s e n t a v d e n y u t d a n n e d e i n g e n i ø r e n e i

d a t a t e k n i k k a r b e i d s l e d i g e e t h a l v t å r e t t e r e k s a m e n . D e s s v e r r e v a r i k k e i n g e n i ø r e n e m e d i K a n d i d a t u n d e r s ø k e l s e n i 1 9 9 6 , m e n v i s e r a t d e t b å d e b l a n t c a n d . s c i e n t e n e i i n f o r m a t i k k o g s i v i l i n g e n i ø r e n e i d a t a t e k n i k k v a r e n k l a r n e d g a n g i a r b e i d s l e d i g h e t e n f r a 1 9 9 5 t i l 1 9 9 6 . A r b e i d s l e d i g h e t e n b l a n t I T - k a n d i d a t e r p å h o v e d f a g s n i v å v a r i 1 9 9 6 s å g o d t s o m i k k e - e k s i s t e r e n d e . D e t t e t y d e r p å h ø y e t t e r s p ø r s e l e t t e r k a n d i d a t e r m e d d e n n e t y p e n k o m p e t a n s e .

S e r v i p å l ø n n s u t v i k l i n g e n f o r n y u t d a n n e d e I T - k a n d i d a t e r f i n n e r v i a t b å d e c a n d . s c i e n t e n e o g s i v i l i n g e n i ø r e n e i i n f o r m a t i k k o g

d a t a t e k n i k k i h e l e p e r i o d e n h a r h a t t e t l ø n n s n i v å s o m h a r l i g g e t o v e r g j e n n o m s n i t t e t f o r h ø y e r e g r a d s k a n d i d a t e r ( t a b e l l 2 .2 ) .

Tabell 2.2 Gjennomsnittlig månedslønn for heltidsarbeidende nyutdannede kandidater 1/2 år etter eksamen.

Vårkullene 1987-1996.

(17)

K a n d i d a t e r 1 9 8 7 1 9 8 9 1 9 9 1 1 9 9 3 1 9 9 5 1 9 9 6 IT-kandidater:

C a n d .s c i e n t i i n f o r m a t i k k 1 5 0 0 0

1 6 4 0 0

1 8 1 0 0

1 9 0 0 0

1 9 8 0 0

2 1 8 0 0 S i v i l i n g e n i ø r i

d a t a t e k n i k k

: : 1 8

0 0 0

1 8 5 0 0

1 9 2 0 0

2 0 9 0 0 I n g e n i ø r e r i d a t a t e k n i k k : : 1 3

7 0 0

: 1 6

7 0 0 :

H ø g s k o l e k a n d i d a t e r i d a t a f a g

1 3 3 0 0

1 3 5 0 0

: 1 5

6 0 0

: :

H ø y e r e g r a d s k a n d . i a l l e f a g

1 4 3 0 0

1 5 2 0 0

1 6 9 0 0

1 7 6 0 0

1 8 4 0 0

1 9 1 0 0

K i l d e : N I F U , K a n d i d a t u n d e r s ø k e l s e n e : K a n d i d a t e r i k k e m e d i u n d e r s ø k e l s e n d e t t e å r .

V i s e r o g s å a t l ø n n s v e k s t e n f r a 1 9 9 5 t i l 1 9 9 6 e r s æ r d e l e s s t e r k f o r d i s s e g r u p p e n e . D e t t e f o r s t e r k e r y t t e r l i g e r e i n n t r y k k e t a v a t

e t t e r s p ø r s e l e n e t t e r k a n d i d a t e r m e d u t d a n n i n g i i n f o r m a t i k k o g d a t a t e k n i k k e r m e g e t h ø y . M e n s l ø n n s u t v i k l i n g e n f o r n y u t d a n n e d e I T - k a n d i d a t e r i p e r i o d e n f r a 1 9 8 7 t i l 1 9 9 5 i h o v e d s a k f u l g t e p r i s - u t v i k l i n g e n , v a r l ø n n s ø k n i n g e n b e t y d e l i g s t e r k e r e e n n p r i s ø k n i n g e n f r a 1 9 9 5 t i l 1 9 9 6 . L ø n n s ø k n i n g e n f o r d e n y u t d a n n e d e c a n d .s c i e n t e r o g s i v i l i n g e n i ø r e r i i n f o r m a t i k k o g d a t a t e k n i k k ( 9 - 1 0 p r o s e n t ) v a r o g s å b e t y d e l i g s t e r k e r e e n n l ø n n s ø k n i n g e n f o r h ø y e r e g r a d s

k a n d i d a t e r ( 4 p r o s e n t ) . H ø s t e n 1 9 9 6 h a d d e n y u t d a n n e d e

c a n d .s c i e n t e r o g s i v i l i n g e n i ø r e r i i n f o r m a t i k k o g d a t a t e k n i k k e n g j e n n o m s n i t t l i g å r s l ø n n p å h e n h o l d s v i s c a . 2 6 0 0 0 0 o g 2 5 0 0 0 0 k r o n e r .

2.3 Framtidig behov for cand. scienter og sivilingeniører i informatikk og datateknikk

D e n r a s k e t e k n o l o g i s k e u t v i k l i n g e n o g t i d l i g e r e f e i l s l å t t e p r o g n o s e r g j ø r a t d e t e r s v æ r t s p e d t m e d p r o g n o s e r n å r d e t g j e l d e r d e t

f r e m t i d i g e b e h o v e t f o r a r b e i d s k r a f t m e d u t d a n n i n g i i n f o r m a t i k k o g d a t a t e k n i k k p å h o v e d f a g s n i v å . Å h a e n g e n e r e l l s k e p s i s t i l p r o g n o s e r e r s u n t , o g n å r d e t g j e l d e r e n n æ r i n g s o m e r i s t a d i g e n d r i n g s o m I T - n æ r i n g e n , e r d e t m e g e t f o r s t å e l i g a t d e t u t v i s e s s æ r d e l e s f o r s i k t i g h e t m e d h e n s y n t i l p r o g n o s e r . I d e t t e a v s n i t t e t k a n v i d e r f o r i k k e

p r e s e n t e r e n o e n k o n k r e t e p r o g n o s e r f o r d e t f r e m t i d i g e b e h o v e t f o r u n i v e r s i t e t s u t d a n n e d e I T - k a n d i d a t e r , m e n v i l p r e s e n t e r e d e

(18)

p r o g n o s e n e s o m S t a t i s t i s k S e n t r a l b y r å ( S S B ) i s a m a r b e i d m e d A r b e i d s d i r e k t o r a t e t u t a r b e i d e r o m d e n f r e m t i d i g e u t v i k l i n g p å

a r b e i d s m a r k e d e t . D e r n e s t v i l v i g å g j e n n o m d e n a r g u m e n t a s j o n s o m p r o f e s s o r R e i d a r C o n r a d i p r e s e n t e r e r f o r å ø k e s t u d i e k a p a s i t e t e n i i n f o r m a t i k k o g d a t a t e k n i k k p å h o v e d f a g s n i v å . T i l s l u t t v i l v i r e f e r e r e e n d e l s y n s p u n k t e r v i h a r f å t t f r a i n s t i t u t t s t y r e r e v e d l a n d e t s f i r e u n i v e r s i t e t e r s a m t H ø g s k o l e n i A g d e r o g H ø g s k o l e n i S t a v a n g e r . S t a t i s t i s k S e n t r a l b y r å p r e s e n t e r e r i Ø k o n o m i s k u t s y n o v e r å r e t 1 9 9 6 d e s i s t e b e r e g n i n g e n e s o m e r g j o r t f o r d e n f r a m t i d i g e u t v i k l i n g e n p å a r b e i d s m a r k e d e t . D i s s e b e r e g n i n g e n e b y g g e r p å m a k r o ø k o n o m i s k e f r a m s k r i v n i n g e r f o r p e r i o d e n 1 9 9 5 t i l 2 0 0 5 . F r a m s k r i v n i n g e n e

i n d i k e r e r a v t a k e n d e v e k s t i n o r s k ø k o n o m i , o g d e t t e v i l g i s e g u t s l a g i k l a r t s v a k e r e s y s s e l s e t t i n g s v e k s t e n n d e t v i h a r o p p l e v d d e s i s t e å r e n e . A r b e i d s l e d i g h e t e n e r a n s l å t t t i l 4 p r o s e n t a v a r b e i d s s t y r k e n i å r 2 0 0 0 . P å e t m e r u s i k k e r t g r u n n l a g e r l e d i g h e t e n a n s l å t t t i l å h o l d e s e g r u n d t d e t t e n i v å e t e t t e r å r h u n d r e s k i f t e t .

I b e r e g n i n g s o p p l e g g e t e r a r b e i d s k r a f t e n d e l t i n n e t t e r u t d a n n i n g e n s l e n g d e o g f a g f e l t . B e r e g n i n g e n e e r g j o r t f o r r e l a t i v t g r o v e

u t d a n n i n g s g r u p p e r i n g e r . D e t e r i k k e g j o r t e g n e b e r e g n i n g e r f o r b e h o v e t f o r p e r s o n e l l m e d I T - k o m p e t a n s e , m e n v i r e s u l t a t e n e f o r s i v i l i n g e n i ø r e r o g i n g e n i ø r e r k a n l i k e v e l v æ r e a v e n v i s s i n t e r e s s e . B e r e g n i n g e n e v i s e r a t t i l g a n g e n s e r u t t i l å v o k s e s t e r k e r e e n n e t t e r s p ø r s e l e n f o r i n g e n i ø r e r o g i e n d a s t ø r r e g r a d f o r

s i v i l i n g e n i ø r e r . E n f o r v e n t e t s v a k e r e u t v i k l i n g i d e l e r a v i n d u s t r i e n o g i n g e n y t t e r l i g e r e v e k s t i o l j e v i r k s o m h e t e n e r m e d v i r k e n d e å r s a k e r t i l d e t t e . D e t a n t y d e s m e d a n d r e o r d a t t i l b u d e t o v e r s t i g e r

e t t e r s p ø r s e l e n e t t e r d i s s e u t d a n n i n g s g r u p p e n e . I d e n n e f o r b i n d e l s e n b ø r e n i m i d l e r t i d m e r k e s e g a t s i v i l i n g e n i ø r e r o g i n g e n i ø r e r i n n e n f o r I T - f a g e r s y s s e l s a t t i e t b r e d e r e s p e k t e r a v n æ r i n g e r e n n

s i v i l i n g e n i ø r e r o g i n g e n i ø r e r g e n e r e l t , o g v i l d e r v e d s a n n s y n l i g v i s i k k e v æ r e l i k e u t s a t t v e d e n d r i n g e r i e t t e r s p ø r s e l i i n d u s t r i e n o g o l j e v i r k s o m h e t e n .

D e t e r g r u n n t i l å u n d e r s t r e k e u s i k k e r h e t e n s o m k n y t t e r s e g t i l b e r e g n i n g e n e , m e n d e i l l u s t r e r e r e t p o e n g s o m d e t e r v i k t i g å h a i m e n t e n å r v i s k a l d i s k u t e r e d e t f r e m t i d i g e b e h o v e t f o r I T -

k o m p e t a n s e : v i e r n å i n n e i e n h ø y k o n j u n k t u r o g d e n ø k o n o m i s k e u t v i k l i n g e n d e k o m m e n d e å r e n e v il n e p p e v æ r e l i k e g u n s t i g s o m d e n h a r v æ r t d e s i s t e 1 - 2 å r e n e . A t d e n s t e r k e v e k s t e n v i n å s e r i e t t e r s p ø r s e l e n e t t e r I T - k o m p e t a n s e d e l v i s e r e t r e s u l t a t a v

(19)

ø k o n o m i s k e k o n j u n k t u r e r e r e t s y n s p u n k t s o m d e l e s a v b r a n s j e f o r e n i n g e n I T F ( I n f o r m a s j o n s t e k n o l o g i - n æ r i n g e n s F o r e n i n g ) . D e t e r s e l v s a g t v a n s k e l i g å t a l l f e s t e h v o r s t o r d e l a v v e k s t e n s o m s k y l d e s g o d e ø k o n o m i s k e k o n j u n k t u r e r o g h v o r m y e s o m s k y l d e s m e r l a n g s i k t i g e s t r u k t u r e l l e e n d r i n g e r . I T F a n t y d e r a t e n f o r d e l i n g a v v e k s t e n p å 1 / 3 k o n j u n k t u r o g 2 / 3 s t r u k t u r k a n v æ r e e n r i m e l i g a n t a g e l s e .

D e t n æ r m e s t e v i h a r k o m m e t e n p r o g n o s e f o r f r e m t i d i g b e h o v f o r k a n d i d a t e r m e d i n f o r m a t i k k o g d a t a t e k n i k k p å h o v e d f a g s n i v å e r p r o f e s s o r R e i d a r C o n r a d i s u t s p i l l ( b l a n t a n n e t i D a g e n s N æ r i n g s l i v 1 7 . m a r s i å r ) o m u t v i d e l s e a v s t u d i e k a p a s i t e t e n f r a c a . 3 5 0 t i l 7 5 0 p r . å r p å h o v e d f a g s n i v å i i n f o r m a t i k k o g d a t a t e k n i k k . H a n h a r t o h o v e d b e g r u n n e l s e r f o r d e t t e ø n s k e t . F o r d e t f ø r s t e p å p e k e r h a n a t d e t p r . i d a g e r s t o r m a n g e l p å a r b e i d s k r a f t m e d I T - f a g l i g

k o m p e t a n s e p å h o v e d f a g s n i v å . B l a n t a n n e t e n t e l l i n g a v s t i l l i n g l e d i g - a n n o n s e r f r a A f t e n p o s t e n u n d e r b y g g e r d e t t e a r g u m e n t e t . P å b e d r i f t s m ø t e r a r r a n g e r t a v s t u d e n t f o r e n i n g e n v e d N T N U r a p p o r - t e r e s d e t o m s t o r i n t e r e s s e f o r n y u t d a n n e d e I T - k a n d i d a t e r o g d e t e t t e r s p ø r r e s a t s k i l l i g f l e r e I T - k a n d id a t e r e n n d e t u t e k s a m i n e r e s . F o r d e t a n d r e p å p e k e r h a n a t m a n g e l p å d a t a e k s p e r t i s e e r e t n a s j o n a l t p r o b l e m v e d a t d e t h i n d r e r v e k s t i I T - i n d u s t r i o g i a n d r e s e k t o r e r , ø k e r n a s j o n a l e k o s t n a d e r , g i r d å r l i g e t j e n e s t e r t i l b r u k e r e o g m i s l y k t e s t o r e I T - p r o s j e k t e r ( f . e k s . T R E S S - 9 0 ) o g d e t b l i r e n u s u n n

l ø n n s u t v i k l i n g f o r p e r s o n e r m e d h ø y d a t a f a g l i g k o m p e t a n s e . D e t t e s i s t e e r e t s t o r t p r o b l e m f o r l æ r e s t e d e n e s o m h a r s t o r e p r o b l e m e r m e d å r e k r u t t e r e d y k t i g p e r s o n a l e t i l r e l a t i v t l a v e l ø n n i n g e r .

I i n t e r v j u e n e m e d i n s t i t u t t s t y r e r n e b l e d e t s t i l t s p ø r s m å l o m u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n i i n f o r m a t i k k o g d a t a t e k n i k k p å

h o v e d f a g s n i v å b ø r ø k e s s l i k f a g r å d e t f o r i n f o r m a t i k k h a r f o r e s l å t t , o g o m i n s t i t u t t e t f å r h e n v e n d e l s e r f r a a r b e i d s l i v e t o m å u t d a n n e f l e r e k a n d i d a t e r . V i d e r e b l e d e t s t i l t s p ø r s m å l o m i n s t i t u t t s t y r e r n e k j e n t e t i l p r o g n o s e r / u t r e d n i n g e r o m b e h o v e t f o r i n f o r m a t i k k -

k a n d i d a t e r o g o m d e h a d d e s y n s p u n k t e r p å h v o r m u l i g d e t e r å l a g e g o d e p r o g n o s e r f o r n å v æ r e n d e o g f r e m t i d i g b e h o v f o r I T -

k a n d i d a t e r i a r b e i d s l i v e t . S v a r e n e p å s p ø r s m å l e n e k a n k o r t o p p s u m m e r e s s l i k ( s e f o r ø v r i g k a p i t t e l 4 .2 m e d b l .a .

I n s t i t u t t s t y r e r e s s y n p å I T - p r o g n o s e r , s .2 7 ) :

- V e d a l l e l æ r e s t e d e n e h a r d e t v æ r t h e n v e n d e l s e r f r a a r b e i d s l i v e t a n g å e n d e n y u t d a n n e d e k a n d i d a t e r . I d e n s i s t e t i d e n h a r

(20)

e t t e r s p ø r s e l e n e t t e r f e r d i g e k a n d i d a t e r k l a r t o v e r s k r e d e t k a n d i d a t p r o d u k s j o n e n .

- N å r d e t g j e l d e r s p ø r s m å l e t o m å ø k e u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n s y n e s d e t å v æ r e e n i g h e t o m a t u t d a n n i n g s k a p a s i t e t e n n å b ø r u t b y g g e s . V e d e n k e l t e a v l æ r e s t e d e n e e r m a n n o e u s i k k e r p å o m d e n n e ø k n i n g e n b ø r v æ r e p e r m a n e n t . F r a f l e r e a v

i n s t i t u t t s t y r e r n e p å p e k e s d e t a t e t t e r s p ø r s e l e n e t t e r

i n f o r m a t i k e r e e r b e d r e f u n d a m e n t e r t n å e n n p å m i d t e n a v 1 9 8 0 - t a l l e t , m e n a t d e t e r e n e k s t r a b o o m n å o g a t b e h o v e t k a n

s v i n g e . I n s t i t u t t s t y r e r e n v e d U n i v e r s i t e t e t i O s l o p å p e k e r a t a l l e v e t a t d e t e r f o r f å I T - k a n d i d a t e r , s å b e d r i f t e n e a n s e t t e r h e l l e r e n f o r m y e n å e n n i k k e å f å n o e n t i l n e s t e å r .

- N å r d e t g j e l d e r p r o g n o s e r e r d e t i n g e n s o m k j e n n e r t i l n o e n p r o g n o s e r f o r d e t f r a m t i d i g e b e h o v e t f o r i n f o r m a t i k e r e p å h o v e d f a g s n i v å . F r a d e f l e s t e l æ r e s t e d e n e ( m e d u n n t a k a v N T N U ) u t t a l e s d e t s k e p s i s t i l d e t å l a g e p r o g n o s e r . T i d l i g e r e f e i l s l å t t e p r o g n o s e r s a m t n y e b r u k s o m r å d e r f o r I T e r v i k t i g e å r s a k e r t i l d e t t e .

(21)

3 Kandidater i

informasjonsteknologi på 90-tallet

I d e t t e k a p i t l e t s k a l v i s e h v o r s t o r p r o d u k s j o n e n a v I T - u t d a n n e d e h a r v æ r t p å 9 0 - t a l l e t . V i h a r h o v e d s a k e l i g f o k u s e r t p å d e

u n i v e r s i t e t s u t d a n n e d e i d e n n e r a p p o r t e n . D e t s k a l v i f o r t s e t t e m e d s e l v o m v i i d e t t e k a p i t l e t o g s å s k a l t a f o r o s s h ø g s k o l e i n g e n i ø r e r o g h ø g s k o l e k a n d i d a t e r i I T - f a g . G r u n n e n t i l d e t e r a t v i f o r v e n t e r a t d i s s e k a n d i d a t e n e i n o e n g r a d g å r i n n i d e t s a m m e y r k e s f e l t e t s o m u n i v e r s i t e t s k a n d i d a t e n e . D e s s u t e n v i l e n d e l a v i n g e n i ø r e n e o g h ø g - s k o l e k a n d i d a t e n e v i d e r e u t d a n n e s e g t i l s i v i l i n g e n i ø r e l l e r t i l

c a n d .s c i e n t .

I n n e n f o r h ø y e r e u t d a n n i n g e r t i l b u d e t a v u t d a n n i n g i I T - f a g

m a n g f o l d i g . D e t g i s u t d a n n i n g i a l t f r a k u r s p å n o e n f å v e k t t a l l v e d u n i v e r s i t e t e n e t i l s i v i l i n g e n i ø r ( i n n t i l n y l i g v æ r t n o r m e r t t i l f i r e o g e t t h a l v t å r ) , c a n d .s c i e n t s t u d i e t ( n o r m e r t t i l f e m å r ) o g d r .g r a d s s t u d i e r . V e d d e r e g i o n a l e h ø g s k o l e n e g i s d e t e t t - , t o - o g t r e å r i g t i l b u d i

i n f o r m a t i k k e l l e r t r e å r i g i n g e n i ø r u t d a n n i n g . D e t g i s o g s å v i d e r e - u t d a n n i n g s t i l b u d f o r h ø g s k o l e i n g e n i ø r e r o g h ø g s k o l e k a n d i d a t e r i d e t r e g i o n a l e s y s t e m e t .

H v a s o m s k a l r e g n e s s o m I T - f a g e r i k k e h e l t e n t y d i g . D e t t e d i s k u t e r e s i e n r a p p o r t o m “ I T - u t d a n n i n g e r i N o r g e ” f r a D e n n o r s k e d a t a f o r e n i n g ( A d o l f s e n o g C h r i s t e n s e n 1 9 9 4 ) . K o n k l u - s j o n e n e f r a d e n n e e r l a g t t i l g r u n n n å r v i h a r i n n h e n t e t v å r e d a t a f r a S t a t i s t i s k s e n t r a l b y r å , N I F U s A k a d e m i k e r r e g i s t e r o g l æ r e s t e d e n e d i r e k t e . T r e å r i g h ø g s k o l e u t d a n n i n g i i n f o r m a t i k k o g ø k o n o m i h a r v i r e g n e t s o m I T - u t d a n n i n g , s l i k a t k a n d i d a t e r h e r f r a e r i n k l u d e r t i t a l l e n e o v e r h ø g s k o l e k a n d i d a t e r . P r i v a t e h ø g s k o l e r e r i n k l u d e r t s l i k s o m N H I - D a t a h ø g s k o l e n s o m u t d a n n e r t o å r i g e I T - k a n d i d a t e r o g d e n P o l y t e k n i s k e h ø g s k o l e n ( t i d l i g e r e N K I ) s o m u t d a n n e r b å d e I T - k a n d i d a t e r o g i n g e n i ø r e r i E D B - t e k n i k k .

U t d a n n i n g e r s o m i k k e e r i n k l u d e r t i t a b e l l e n e e r I T - d a n n i n g e r a v k o r t e r e v a r i g h e t e n n t o å r , s l i k s o m v e k t a l l s k u r s p å u n i v e r s i t e t e t e l l e r 1 - å r i g p å b y g g i n g f o r i n g e n i ø r e r . H e l l e r i k k e c a n d .m a g m e d

m e l l o m f a g i i n f o r m a t i k k ( e t o g e t h a l v t å r s s t u d i e r i i n f o r m a t i k k ) e r m e d i s t a t i s t i k k e n . I t a b e l l e n e e r u n i v e r s i t e t s k a n d i d a t e r e l l e r a n d r e

(22)

u t d a n n i n g e r p å h ø y e r e g r a d s n i v å m e d r e l a t i v t s t o r t I T - i n n s l a g s o m s p e s i a l i s e r i n g h e l l e r i k k e i n k l u d e r t . D e t t e g j e l d e r n o e n k a n d i d a t e r i n n e n h u m a n i o r a , i n d u s t r i e l l ø k o n o m i , l a n d b r u k s f a g , s i v i l ø k o n o m e r e l l e r h o v e d f a g f o r l æ r e r e i ø k o n o m i s k / a d m i n i s t r a t i v e f a g . H e l l e r i k k e m a s t e r g r a d s u t d a n n i n g f o r u t l e n d i n g e r v e d n o r s k e u n i v e r s i t e t e r e r m e d i s t a t i s t i k k e n . O g n o r s k e u t e n l a n d s s t u d e n t e r i I T - u t d a n n i n g r e g i s t r e r e s i k k e a v S t a t i s t i s k s e n t r a l b y r å , s l i k a t v i i k k e v e t h v o r m a n g e d e t t e k a n d r e i e s e g o m .

3.1 IT-kandidater fra universiteter og høgskoler på 90-tallet

I f ø l g e d e s p e s i a l b e s t i l t e t a b e l l e n e f r a S t a t i s t i s k s e n t r a l b y r å ( S S B ) , b l e d e t u t d a n n e t 5 .0 1 0 k a n d i d a t e r i I T - f a g ( t o å r s h ø y e r e u t d a n n i n g e l l e r m e r ) f r a u n i v e r s i t e t e r o g h ø g s k o l e r i p e r i o d e n f r a k u l l e t 1 9 8 9 / 9 0 t i l 1 9 9 4 / 9 5 .

I f o r h o l d t i l v å r e d e f i n i s j o n e r a v h v i l k e u t d a n n i n g e r v i r e g n e r s o m I T - f a g , h a r v i h a t t v i s s e p r o b l e m e r n å r v i b e n y t t e r S S B s

u t d a n n i n g s s t a t i s t i k k . E t p r o b l e m e r a t a n t a l l I T - k a n d i d a t e r e r n o e u n d e r r a p p o r t e r t i d e n n e s t a t i s t i k k e n 2. D e t s e r v i f o r d i v i h a r n o e n l u n d e s a m m e n l i g n b a r e t a l l f o r u n i v e r s i t e t s k a n d i d a t e n e f r a a n d r e r e g i s t r e ( N I F U s A k a d e m i k e r r e g i s t e r o g d e r e s p e k t i v e

l æ r e s t e d e n e s e g n e r e g i s t r e ) . D i s s e t a l l e n e f o r u n i v e r s i t e t s k a n d i d a t e n e s k a l v i t a f o r o s s l i t t s e n e r e . F o r u n i v e r s i t e t s - k a n d i d a t e n e l i g g e r u n d e r r a p p o r t e r i n g e n i t a b e l l e n e f r a S S B p å o m k r i n g 8 p r o s e n t . E t a n n e t p r o b l e m m e d å b e n y t t e S S B s r e g i s t r e f o r v å r t f o r m å l , e r a t k a n d i d a t e n e e r k o d e t s l i k a t m a n i k k e k a n s k i l l e m e l l o m

s i v i l i n g e n i ø r e r f r a l i n j e n e i d a t a t e k n i k k / t e l e m a t i k k , s o m r e g n e s s o m I T - f a g , o g t e k n i s k k y b e r n e t i k k s o m i k k e e r e t s å u t p r e g e t I T - f a g i f ø l g e u t r e d n i n g e n e f r a D e n n o r s k e d a t a f o r e n i n g ( 1 9 9 4 ) o g C o n r a d i

2D e t k a n v æ r e m i n s t t o g r u n n e r t i l d e n n e u n d e r r a p p o r t e r i n g e n . F o r d e t f ø r s t e k a n d e t v æ r e l æ r e s t e d e r s o m i k k e h a r i n n r a p p o r t e r t t i l s t r e k k e l i g a n t a l l k a n d i d a t e r . F o r d e t a n d r e h a r e n k e l t e k a n d i d a t e r f å t t e n k o d e h o s S S B , s o m g j ø r a t v i i k k e k a n i d e n t i f i s e r e

k a n d i d a t e n e s o m I T - k a n d i d a t e r . I T - u t d a n n i n g e n t e l e m a t i k k l å u n d e r e l e k t r o l i n j e n t i d l i g p å 9 0 - t a l l e t , s l i k a t d i s s e I T - k a n d i d a t e n e e r k o d e t p å e l e k t r o i 8 9 / 9 0 o g 9 0 / 9 1 . D e k a n i k k e k a n s k i l l e s f r a d e a n d r e e l e k t r o k a n d i d a t e r o g e r i k k e k o m m e t m e d . M e n d e t e r o g s å e n u n d e r r a p p o r t e r i n g a v c a n d .s c i e n t e r f r a U n i v e r s i t e t e t i O s l o , o g å r s a k e n t i l d e t v e t v i i k k e .

Referanser

RELATERTE DOKUMENTER

nisert poliklinisk arbeid ikke går inn i psykologens arbeidsbyrde ved klinikk eller sykehus slik forholdene er i dag. Vi forutsetter 42 poliklinikker og

"overtallige" etter all sannsynlighet funnet meningsfull sysselsetting inntil det virkelig ble behov for dem. Vår situasjonsbeskrivelse blir uvegerlig noe preget av at

(Sosiologi og statsvitenskap er i sin nåværende form nye studier - opprettet etter krigen). Prognosen må betegnes som meget usikker. Behovet for de

IKT-utdannede skilte seg ut med høy ledighet i 2017 sammenliknet med andre grupper et halvt år etter fullført utdanning, men i 2019 var arbeidsledigheten ikke

4. Jeg har kjennskap til Regnskogfondet. Kjenner du til at det ligger en regnskog i Amazonas? ja/nei) 7.. Kjenner du til at det ligger en

trekke flere fagpedagoger. Alternativ II forutsetter derfor at l prosent av lærerne vil være fagpedagoger. Tabell l5 Anslått behov for fagpedagoger i ungdomsskole

Imidlertid var det flere som mente det ikke er behov for noen elektroniske hjelpemidler (8) enn som så behovet for elektronisk vekt- (4) eller sorteringssystem (1).. Noen

Innberetning vedk. ved Den ekstraordinære herredsrett ved Lofotfisket 1974 49 Lofotfiskernes selvhj elpskasse. Samlet fangstmengde, fangstmåte, anvendelse og samlet