for
Ask Rådgivning AS august 11
Kilde Akustikk AS
Rapport 5816 - 1
Vindkraftverk på Bremangerlandet
Støyfagleg utgreiing
Visualisering av Karihaugen rett vest for planområdet. Kjelde: Ask Rådgivning AS
Voss Versjon Vår ref
Utarbeidet av Internkontroll (Faglig gjennomgang. Metodikk og forutsetninger. Språk og presentasjon)
Inge Hommedal og Sigurd Solberg
E-post: [email protected] Tlf.: 909 32 527
Sigurd Solberg
Sign. Sign.
Rapportorginal med signaturer er arkivert hos Kilde Akustikk AS Denne rapporten skal kopieres komplett
Utdrag kan benyttes etter skriftlig samtykke
Kilde Akustikk AS - Voss Tvildesvegen 16D www.kilde.no
Telefon 47 47 85 00 5700 Voss [email protected]
Kilde Akustikk AS Bergen - Voss 2011-08-15 1 14104/20003757/D1103264.doc
Deres dato Arkiv Deres ref
Inge Hommedal 2011-02-14 111034
TIL KOPI TIL
Ask Rådgivning AS Arbins gate 4 0253 OSLO Att.: Elise Førde
Tittel
Vindkraftverk på Bremangerlandet
Støyfagleg utgreiing
Samandrag
Det er rekna og vurdert støy frå Bremangerlandet vindkraftverk i eitt alternativ. Arbeidet er gjort i tråd med gjeldande retningsline frå Miljøverndepartementet, T-1442. Det er føresett vindturbinar med 3 MW installert effekt, navhøgd 80 m og støyutstråling LWA = 108 dB.
Ved utbygging etter synt alternativ med 26 turbinar vil eitt sel hamna på yttergrensa for raud støysone (årsmidla støy, Lden = 55 dB) etter T-1442. Vidare hamnar eitt våningshus, fem einebustader og tre fritidsbygg innanfor gul støysone (45 dB < Lden < 55 dB). Støykonsekvensen vert vurdert til å vera moderat.
I eit stort influensområde, større enn det synte området for Lden = 40 dB, vil folk i periodar kunne høyra turbinane tydeleg. I størstedelen av driftstida vil støyen ikkje vera tydeleg eller vera overdøyvd av vindsus frå lokal vegetasjon eller av havbylgjer.
Om utbyggjinga vert gjort med ein annan turbintype enn føresett her bør ein vurdera eventuelle fylgjer for støyutbreiinga.
INNHALD
1. INNLEIING ... 4
2. FAGUTTRYKK ... 4
3. GENERELT OM STØY FRÅ VINDTURBINAR ... 5
3.1 Korleis høyrest støyen frå vindturbinane ut? ... 5
3.2 Vindturbinstøy og vindsus ... 5
3.3 Når kjem eg til å høyra støyen frå vindturbinane? ... 5
3.4 Kven kan verta plaga av støyen? ... 7
3.5 Nyare kunnskap om støy frå vindkraftverk ... 8
4. STØYKRITERIER ... 8
5. FØRESETNADER OG METODE ... 9
6. UTREKNA OG VURDERT STØY ... 10
7. UVISSER I UTREKNINGANE ... 10
8. KONFLIKTVURDERING, AKTUELLE AVBØTANDE TILTAK OG VIDARE ARBEID . 11 Konfliktvurdering ... 11
Aktuelle avbøtande tiltak ... 11
Vidare arbeid ... 11
9. ANDRE TILHØVE ... 11
REFERANSAR ... 12
VEDLEGG ... 13
A. Visualiseringar av vindkraftverket ... 14
B. Støysonekart ... 15
1. INNLEIING
Kilde Akustikk har fått i oppdrag fra Ask Rådgivning AS å greia ut støy frå Bremangerlandet vindkraftverk i Bremanger kommune til omliggjande faste bustader, fritidsbustader og naturområde.
Vindkraftverket er her utgreidd i eitt alternativ, med 26 vindturbinar.
Støyutgreiinga baserer seg på kart og driftsopplysningar tilsende frå oppdragsgjevar, samt skjønsmessige anslag over støyfaglege driftsføresetnader.
Støyutgreiinga er tufta på NVE sitt utgreiingsprogram av 2. juli 20091. Sitat om fagfeltet støy:
«Det skal vurderes hvordan støy fra vindturbinene kan påvirke bomiljø og friluftsliv, herunder hvorvidt vindskygge kan forventes å påvirke støyutbredelsen. Det skal vurderes om støynivået kan forandre seg over tid.
Det skal utarbeides støysonekart for vindkraftverket som viser utbredelsen av støy med medvind fra alle retninger. Bebyggelse med beregnet støynivå over Lden = 40 dB skal angis på kartet. Det skal gjøres en kort vurdering av hvordan fremherskende vindretning vil påvirke støyutbredelsen.»
Vedlegg A presenterer støysonekart for situasjonen. Dette vedlegget er også lagt ved rapporten som frittståande og høgoppløyst PDF-fil for t.d. forstørring på dataskjerm eller utskrift i større format.
Eit tidlegare utkast til denne støyfaglege rapporten var basert på eit litt annleis utlegg av dei 26 turbinane. Ved utarbeiding av det utkastet låg det ikkje føre gode data for lydavstråling frå aktuell turbin. I denne endelege rapportutgåva er nytt utlegg og oppdaterte lyddata tekne med. Støybiletet frå dette tidlegare utlegget er ikkje monaleg endra som fylgje av utleggsendringa, men oppdaterte lyddata medfører monaleg større støysoner.
2. FAGUTTRYKK
I rapporten vert det brukt fire faglege omgrep for støy:
Referansestøynivå Lref er støyen fra ein vindturbin ved vindfart 8 m/s i høgd 10 m over terrenget. Denne referansen vart i si tid vald internasjonalt, fordi han inneber ein driftssituasjon der naboene vanlegvis høyrer vindturbinstøyen best. Ved lågare vindfart støyer turbinane mindre. Ved høgare vindfart vert vanlegvis vindturbinstøyen overdøyvd av vindsuset frå lokal vegetasjon.
Døgnekvivalent støynivå (LA,ekv,24h ) er A-vekta støynivå midla over eit døgn.
Ekvivalent støynivå Lden, er årsmiddelstøy der støybidraga i kveldsperioden (19-23) er gjevne eit tillegg på 5 dB og støybidraga i nattperioden (23-07) er gjevne eit tillegg på 10 dB.
Lden er introdusert gjennom Miljøverndepartementet si planretningsline T-14421. For vindturbinar seier T-1442 at Lden skal finnast frå Lref, og at ein skal rekna støyen over eit år og ta omsyn til at turbinane er i drift ca 7000 timar (80 % av timane i året) om ikkje anna er oppgjeve. Om ein ikkje tek omsyn til meteorologien betyr dette at Lden vil liggja ca 5 dB høgare enn Lref. Om ein tek omsyn til meteorologien på staden, kan differansen mellom Lden og Lref verta mindre, gjerne i storleiksorden 2-4 dB mindre.
Lydeffektnivå, LW, er eit mål på totalt avstrålt lydenergi frå ei kjelde. Når lydeffektnivået er kjent, kan ein rekna ut støyen i ein viss avstand, t.d. ved ein bustad 1 km frå ein vindturbin.
3. GENERELT OM STØY FRÅ VINDTURBINAR 3.1 Korleis høyrest støyen frå vindturbinane ut?
Gjentekne svisj eller jamn lyd
Svisj, svisj, svisj. Ein gjenteken lydmed gjentaking kvart 1-1,5 sekund. Du kan høyre éin turbin tydelegere enn andre, eller du kan høyre mange samstundes, som eit nesten jamnt sus. Den mekaniske støyen er som regel berre merkbar i nokon hundre meters avstand frå turbinen, og kan høyrast som svak uling.
For nokre tiår sidan kunne vindturbinar gje ein tydeleg lågfrekvent lyd (basstone). No er turbinane konstrueret annleis, og gjev ikkje slik lågfrekvent lyd av nokon relevans (sjå vidare omtale nedanfor).
Varierande styrke
Støy frå vindturbinar kan variera mykje i styrke frå time til time og frå dag til dag. Ved lite vind stoggar turbinane og støyen heilt. Om turbinane står i stor avstand frå den som opplever lyden, kan skifte frå medvind til motvind gje stor reduksjon i styrken til lyden.
3.2 Vindturbinstøy og vindsus
Vinden – som får vindturbinar til å gå rundt og laga støy – lagar også støy andre stader. Det vert mykje vindsus i tre og litt vindsus i bygningar og luftleidningar. Dette vindsuset høyrest omtrent ut som vindturbinstøy, og vil ofte gjera det vanskeleg å høyra vindturbinstøyen tydeleg. Vanlegvis er vindturbinstøy berre eit problem når det blæs mykje der turbinane står og det samstundes blæs lite der mottakaren er. Sjø som bryt og bygjeslag mot kysten kan også gjera at vindturbinstøyen vert overdøyvd, slik at ein berre høyrer sjøen / havet.
3.3 Når kjem eg til å høyra støyen frå vindturbinane?
Tre tilhøve avgjer om støyen frå vindturbinane vert høyrbar:
Støyen frå moderne vindturbinar er i all hovudsak såkalla aerodynamisk lyd, og kjem frå spissen og bakre kant av vengjene. Når vengjene går rundt, «skjer» dei gjennom lufta og lagar luftkvervlar, som gjev lyd i heile det høyrbare toneområdet, frå djup bass og opp til høg diskant.
Sjølve aggregatet, med tannhjul, generator, styreanlegg, mv. lagar mekanisk støy. På moderne turbinar er denne støyen vanlegvis lite høyrbar.
Vindturbinstøy
Vindsus
Vengjekant Aggregat
Vengjespiss
- Kor mykje lyd lagar turbinen?
- Kor godt ber lyden?
- Kan lokal støy overdøyva vindturbinstøyen?
Turbinen lagar lyd
Dei fleste vindturbinar lagar meir lyd dess meir det blæs. Nokre lagar mest støy ved moderat vind – og støyer litt mindre når det blæs mykje. Variasjonane er likevel ikkje veldig store – turbinen lagar støy når han går og lager ikkje støy når han står.
Lyden ber godt eller dårleg
Dei fleste vindturbinar er svært høge (tårnhøgd 80-100 m). I kort avstand frå slike turbinar er det lite som hindrar lyden i å breia seg ut. Når avstanden til turbinane er meir enn 1-2 km, kan det vera større variasjon. I motvind kan støyen verta avbøygd oppover – og nesten verta borte. I spesielle medvindssituasjonar til havs kan lyden bera langt.
Lokal vindsus kan overdøyva
Kor godt du høyrer vindturbinar er avhengig av kor mykje annen støy det er der du er.
Er det mykje vind også hjå deg (ikkje berre ved turbinen), kan støyen frå vinden lokalt overdøyva støyen frå turbinen. Er det mykje vegetasjon (tre med bladverk eller nåler), kan den lokale vindstøyen verta ganske kraftig. Denne støyen er også ganske lik vindturbinstøyen – slik at det kan vera vanskeleg å høyra kva som er kva.
Annan støy, t.d. jamn vegtrafikkstøy eller lyd frå bylgjer på sjøen, kan også overdøyva vindturbinstøyen.
Dersom terrenget er slik at turbinane står høgt - og i vinden, medan du bur i lé for vinden, kan du høyre vindturbinstøyen tydelegare enn elles.
Under helt spesielle tilhøve kan det vera råd å høyra (svært svakt) vindturbinar som står lenger borte enn 10 km. Omvendt er det sjelden å høyra tydeleg lyd frå vindturbinar som står til havs meir enn ca 2 km ute. I slike situasjonar vil bylgjer mot stranda og vind i vegetasjon som oftast overdøyva vindturbinstøyen.
Illustrasjon: høyrbarheit av støyen
Figuren nedanfor er eit såkalla lydbilete, som syner lyd over nokre minutt frå 1) vindkraftverk eit stykke borte og 2) vindsus frå vegetasjon nær mottakar.
Turbinane står høgt i terrenget, og det er ingen fjell som hindrar utbreiinga av støy frå turbinane. Avstanden til næraste turbin er så liten at det ikkje spelar nokon rolle om lyden går i med- eller motvind.
Til venstre ligg mottakaren i ope lende for vinden. Vindsus i trea er like kraftig som støyen frå turbinane. Støyen frå turbinane kan ikkje skiljast frå vindsusen.
Lyden ber dårleg (vert bøygd av oppover)
Vindsus overdøyver Vindturbinen
sender ut lyd
Lyden ber godt (vert bøygd av nedover)
Til høgre ligg mottakaren skjerma for vinden, men ikkje frå turbinstøyen – fordi turbinane er så høge. Vindsuset i trea er mykje svakere enn i ope lende. Støyen frå turbinane kan høyrast godt.
20 30 40 50 60 70 80
I landskap utan tre vil vindsuset verta svakare. Det vil kunne vera vindsus i bygningar, luftleidningar, mv., men dette gjev svakare lyd enn vindsus i tre. I slike tilfelle kan situasjonen likna litt på situasjonen med mottakaren vindskjerma – og vindturbinane vert lettare høyrbare.
3.4 Kven kan verta plaga av støyen?
Å kunne høyra støyen er éin ting, å verta plaga er nokon anna.
Å vera plaga av støy vil seia å få ei oppleving av å ikkje ha det bra, å kjenna seg irritert av lyden, å kjenna seg forulempa, å kjenna seg pressa.
Det er gjort store undersøkjingar i Sverige av korleis folk som burr innanfor 1 km frå vindturbinar er plaga av vindturbinstøyen2. Undersøkjingane vert føresette å vera representative for norske tilhøve. Det er stor forskjell i reaksjonen frå person til person.
Mange tilhøve avgjer om du opplever å vera plaga, m.a.:
Kor kraftig støyen er
Om du ser vindturbinane eller ikkje
Om du er støyfølsam eller ikkje
Kva slags haldning du har til vindkraftverket
Mykje vind.
Mykje vindsus
Lite vind.
Lite vindsus
Vindsus frå tre i uskjerma vind
Vindsus frå tre som er skjerma for vinden Støy fra
vindmøllepark ca 1000 m borte Støy frå vindkraftverk Støy i
augne blinke n (dBA)
Tid
Dersom du ikkje kan sjå vindturbinane, eller bur lenger frå dei næraste vindturbinane enn ca 1 km er det avgrensa risiko for at du vil oppleva å vera plaga (sjølv om du kan høyra støyen / leggja merke til han).
3.5 Nyare kunnskap om støy frå vindkraftverk
Dei to siste åra er det kome fleire nye internasjonale tilskot til kunnskap om støy frå vindkraftverk. Her vert referert eit samla internasjonalt tilskot3 og to danske arbeid45. Støyplaga frå vindkraftverk er i all hovudsak bestemt av støy med midlare frekvens (200-2000 Hz), og støyen kan høyrast ut som «svisj» frå roterande turbinvengjer. For nokre få vindkraftverk opptrer eit fenomen (amplitudemodulasjon) der dette «svisjet»
periodevis høyrest meir ut som eit skarpare «dunk». Ein tek til å skjøna dette fenomenet, og ein har voner om at det kan unngåast etterkvart. Støyproblemet med eit moderne og typisk vindkraftverk er for det meste sjenanse på dagtid. Støyen er då ikkje kraftig nok til å utløysa vekkjing om nettene, men ein person som er vaken av andre grunnar kan verta plaga av sjenanse om natta. Lågfrekvent støy (20-160 Hz) frå vindkraftverk er litt tydelegare for store vindturbinar (større enn 2 MW) enn for små, men denne lågfrekvente støyen er ikkje eit monaleg problem for vanlege avstandar mellom turbin og mottakar (t.d. ein person i ein bustad). Infralyd (1-20 Hz) ligg langt under vanleg høyreterskel, og er ikkje eit problem ved vindkraftverk.
4. STØYKRITERIER
Gjeldande retningsline for behandling av støy i arealplanleggjing, T-14424 rår til at det vert synte to støysoner rundt viktige støykjelder, ei gul vurderingssone og ei raud restriktiv sone. Støygrensene for vindturbinar etter T-1442 er synte i tabell 1.
Føremålet med støysonene er å gje signal til utbyggjarar om at støy skal vera eige plantema ved planleggjing av støyømfintlege føremål som ligg i sona.
Tabell 1: Kriterier for soneinndeling. Sonene er definerte for sju ulike typar støy, men her er berre vindturbinstøy synt. Alle tall er frittfeltverdiar.
Støykjelde Gul støysone Raud støysone
Utandørs støynivå
Utandørs støynivå i nattperioden kl. 23-07
Utandørs støynivå
Utandørs støynivå i nattperioden kl. 23-07
Vindturbinar Lden = 45 dB - Lden = 55 dB -
T-1442 har også tilrådd støygrense for etablering av ny støykjelde eller ny støyømfintlege bygg. Den tilrådde grensa for vindturbinstøy utanfor bustader, institusjonar, fritidsbustader, mv. er identisk med nedre grenseverdi for gul sone, Lden = 45 dB. Det er denne tilrådde støygrensa som utgjer det formelle kravet til støy frå vindkraftverk ved bustader og fritidsbustader. Ingen slike støyømfintlege einingar bør ha støy over tilrådd grense, og avbøtande tiltak i form av innløysing eller endra plassering av enkeltturbinar bør vera handlinga der grensa vert overskriden. Kravet om kartfesting av alle (støyømfintlege) bygningar med støy over Lden = 40 dB gjev NVE/Klif ei oversikt over omfanget av lågare støybelastningar. Me veit ikkje korleis denne informasjonen vert brukt.
I eit høyringsutkast for revisjon av T-1442 er tidlegare vilkår om høgare grense, Lden = 50 dB, for bygningar som ligg sjeldan i vindskugge, vorte fjerna.
Lden er ei gjennomsnittleg støynivå – og ikkje eit støynivå som kan opplevast eller målast ein viss augneblink. Ved grensa Lden = 45 dB kan støyen ein augneblink typisk vera Lden = 40 dB. Sammenlikning mellom eit slikt støynivå – som kan opplevast og
som er typisk for støygrensa – og vanleg førekomande lydar ute i naturen, er synt i kaptittel 3.
Støygrensa for vindturbinar er som andre støygrenser sett som kompromiss mellom ynskjet om å ta støyomsyn og ynskjet om å tillata utbyggjing. Tilrådd støygrense for dei vanlegaste støytypane (vegtrafikkstøy, jernbanestøy, flystøy) er sett der ca 25 % av ein befolkning er plaga av støyen6. Dei svenske undersøkjingane av plage frå vindturbinstøy syner at den tilrådde støygrensa i T-1442 for slik støy også ligg der ca 25 % av befolkningen er plaga. Kompromisset mellom støyvern og økonomi er såleis omtrent like strengt for transportstøy og vindturbinstøy.
5. FØRESETNADER OG METODE
Utgreiinga fylgjer metoden og føresetnadane som er skildra i gjeldande regelverk frå statlege miljøvernstyresmakter7, 8. Der vert det m.a. slått fast at støyen skal skildrast i høgd 4 m over lokalt terreng. Dette svarar omtrent til vindaugshøgd i 2. etasje i bustadhus og gjev også eit konservativt bilete, dvs. støyutbreiinga vert ikkje undervurdert (lenger ned mot bakken vert støyen gjerne svakere, pga. auka terrengskjerming).
Plassering av vindturbinane er illustrert i støysonekartet i vedlegg B.
Grunnlagskart
Grunnlagskart for høgdekotar, bygningsflater (med koding av bygningstypar) og turbinplasseringar er mottekne frå oppdragsgjevar. I denne rapporten er det lagt til grunn kart med 20 m ekvidistanse i størstedelen av området der vindkraftverket er tenkt plassert, medan det for lågareliggjande område (t.d. der bygga er plasserte) er lagt til grunn kart med 5 m ekvidistanse. Opplysningane om bygningstypane stammar frå oppdragsgjevar og er ikkje kontrollerte mot andre kjelder.
Utstrålt støy
Type vindturbin er oppgitt av oppdragsgjevar som Siemens SWT 3.0-101. Denne turbintypen har ein maksimal elektrisk effekt på 3 MW. Garantert lydeffekt for denne turbintypen er oppgjeven av produsentet til å vera LWA = 108 dB9.
Vind
Støy frå vindturbinar vert skildra for medvind frå turbin til mottakar (den vêrsituasjonen som gir minst dempning av støyen) etter gjeldande nordiske metode for ekstern industristøy10. Me vurderer det slik at det er spinkelt fagleg grunnlag for å rekna verknader av reell vind på støyutbreiinga frå vindkraftverk. Fordi korreksjonen frå årsmidla vind uansett vert liten, rår me til å berre bruka denne korreksjonen som ein tryggleiksfaktor i utrekningane, og altså ikkje laga eigne støysoner for årsmidla vind.
Standpunktet er formidla til NVE gjennom eit referanseprosjekt for Statkraft (med 6 rådgjevarmiljø i 2007). Det er sidan den tid ikkje motteke signal frå NVE om at dette standpunktet ikkje vert godteke.
Skildringa tek utgangspunkt i støy ved referansevind 8 m/s i høgd 10 m over terreng (Lref , jfr. definisjon under støy-omgrep). Støyen er rekna ut v.h.a.
verktøyet NoMeS 4.511 i eit rutenett med 25 m oppløysing. Støyen er rekna ut under føresetnad om akustisk hard mark ved vindturbinane, akustisk mellomhard mark i mellomområdet og akustisk mellomhard mark i rutenettspunkta i støysonekartet. I utrekningar ved einskildbygg er det føresett akustisk mjuk mark.
I samsvar med T-1442/TA-2115 er det rekna ut støykotar for Lden = 40 dB, 45 dB (ytterkant gul sone), 50 dB og 55 dB (ytterkant raud sone). Støyen er rekna ut i 4 m høgd over terrenget.
6. UTREKNA OG VURDERT STØY
Støysonekart med yttergrenser Lden = 40, 45, 50 og 55 dB er synt i vedlegg B. Ver merksam på at sona Lden = 45-55 dB, som i T-1442 heiter «Gul sone» i denne rapporten er vist i ein ljosegul ytre del og ein gul indre del. Sona Lden = 40-45 dB, som altså ligg utanfor «Gul sone» er vist med grøn farge.
Med normalt vedlikehald vil ikkje støynivået frå turbinane endra seg over tid.
Med føresetnader som skildra ovanfor hamnar eitt sel på yttergrensa for raud støysone etter T-1442. Vidare hamnar eitt våningshus, fem einebustader og tre fritidsbygg innanfor gul støysone. Plassering av bygningar med 45 dB < Lden < 56 dB er synte i tabell 2. Støykonsekvensen vert vurdert til å vera moderat.
Tabell 2: Einingar med 45 dB < Lden < 56 dB.
Støynivå
Byggkategori Næraste stadnamn H.o.h. [m] Lden [dB]
Sel Varpestølen 480 55
Fritidsbygg Konsdalsvtn./Oldeidstunnelen 150 48
Fritidsbygg Konsdalsvatnet 115 48
Fritidsbygg Hellerane/ ovanfor Fåvatnet 500 48
Våningshus Oldeide 15 46
Einebustad Oldeide 10 45
Einebustad Oldeide 5 45
Einebustad Oldeide 10 45
Einebustad Oldeidsneset 5 45
Einebustad Oldeidsneset 15 45
NB! For utrekning av støy ved einskildbygg er det brukt akustisk mjuk mark, som vil vera rett marktype ved bygga. Ved utrekning av støysoner er det brukt akustisk mellommjuk mark. Det kan difor vera avvik mellom bygget si plassering i støysonene (synt i vedlegg B) og utrekna støy ved bygget (synt i tabell 2). Lokale avvik kan også skuldast rutenettsoppløysinga på 25 m.
7. UVISSER I UTREKNINGANE
Uvissa i sjølve utrekningsmetode let seg ikkje skildra på vanleg måte. Berre dataene for utstrålt støy frå vindturbinane stammar frå målingar, og kan skildrast på vanleg måte med standardavvik, σ, frå desse målingane. Ved normalfordelte tilhøve vil ca 67 % av alle resultat liggja innanfor ± 1σ. Som ein rein illustrasjon er uvissa av dei ulike valde parametrane likevel gjevne på same måte som for måleresultat.
Utrekna støy er basert på føresetnader om utstrålt støy, driftsmåte, driftsomfang og lydutbreiingstilhøve.
Utstrålt støy ved gjeven drift er bestemt (av turbinleverandøren) med ei viss uvisse, her stipulert til σ e=2 dB. Uvissa var større før12, men ein ny testmetode4 gjev resultat med mindre uvisse.
Driftsmåten er i vårt tilfelle definert til éin fast tilstand, referansedrift med 8 m/s i 10 m høgd.
Driftsomfanget er stipulert til ca 80 % av året – eller 7000 timar, med ein estimert variasjon i ±10 prosentpoeng eller ca 0,5 dB i støyproduksjonen frå år til år.
Marktype er valt etter flyfoto frå området som hard akustisk flate ved turbin og akustisk mellomhard mark i rutenettspunkta for støysonekartet. Ved utrekningar for einskildbygg er det føresett akustisk mjuk mark ved bygget. Det vert her føresett at valet introduserer ei uvisse i forhold til faktisk markdempning på ca σ m=1 dB.
Lydutbreiingstilhøva varierer sterkt frå time til time, med opptil 30 dB mellom ein bestemt vindturbin og ein bestemt mottakerstad nokre kilometer borte.
For vår utrekning etter T-1442, med medvind i alle retningar, ligg utrekna støy tilsikta høgt. Men sjølv ved medvindstilhøve kan lydutbreiinga variera tydeleg frå time til time (på grunn av fokusering, spreiing og varierande atmosfærisk lydabsorbsjon).
Fordi den utrekna støyverdien Lden i eit visst mottakarpunkt er midla frå alle driftstimar og alle 26 vindturbinene, vert der føresett at uvissa i utrekna støy vert lita – truleg med variasjon i Lden i storleiksorden 1-2 dB frå år til år.
Medvindsutrekning har verdiar som ein kan estimera ligg høgt i høve til verdiar frå ein langvarig måleserie (under føresetnad om den definerte drifta som utgangspunkt).
Omfanget av støyproblemet, er dermed høgt estimert– og altså ikkje undervurdert.
8. KONFLIKTVURDERING, AKTUELLE AVBØTANDE TILTAK OG VIDARE ARBEID
Konfliktvurdering
Ved utbygging etter synt alternativ med 26 turbinar vil eitt sel hamna på yttergrensa for raud støysone (årsmidla støy, Lden = 55 dB) etter T-1442. Vidare hamnar eitt våningshus, fem einebustader og tre fritidsbygg innanfor gul støysone (45 dB < Lden < 55 dB). Støykonsekvensen vert vurdert til å vera moderat.
I eit stort influensområde, større enn det viste området for Lden = 40 dB, vil folk i periodar kunne høyra turbinane tydeleg. I størstedelen av driftstida vil støyen ikkje vera tydeleg eller vera overdøyvd av vindsus frå lokal vegetasjon eller frå havbylgjer.
Aktuelle avbøtande tiltak
Aktuelle støyavbøtande tiltak for Bremangerlandet vindkraftverk kan vera å:
Velgja ein mindre støyande turbintype for utbyggjinga enn den som er føresett her, sjå nedanfor.
Køyra støy-problematiske turbinar i ein modus som lagar mindre støy
Endra plassering av støy-problematiske turbinar eller å utelata slike turbinar heilt.
Vidare arbeid
Om utbyggjinga vert gjort med ein annan turbintype enn føresett her bør ein vurdera eventuelle fylgjer for støyutbreiinga. Dette gjeld særskilt dersom ein vel ein meir støyande turbintype.
9. ANDRE TILHØVE
Anleggsstøy ved byggjing av vegar i vindkraftverket kan vera godt høyrbar, men vil neppe representera noko formelt eller praktisk problem jfr. tilrådde grenser i T-1442. Dersom ein berre unngår å driva støyande anleggsarbeid (boring/pigging/buksering av stein) i nattperioden (23-07), vil dei store avstandane avgrensa støyen godt nok.
REFERANSAR
1 «Bremangerlandet Vindpark AS – Bremangerlandet vindkraftverk, Bremanger kommune. Fastsetting av utredningsprogram», brev med NVE-referanse NVE 200708328 – 54 ke/sbja, dagsett 2.7.2009.
2 Human respons to wind turbine noise. Perception, annoyance and moderating factors. Eja Pedersen, Dr.avhandling, Gõteborgs universitet, Occupational and Environmental Medicine, 2007
3 Wind Turbine Noise 2011, Proceedings, CNR, Roma 11. – 14. 4.2011.
4 «Lavfrekvent støj fra store vindmøller», Aalborg universitet, 11.6.2010.
5 «Low frequency Noise from Large Wind Turbine», Delta, AV 1272/410, 21.11.2010.
6 Truls Gjestland: Dose-respons-sammenhenger i støyregelverket. Sintef Tele og data. STF40 A02052, 2002.
7 Retningslinje for behandling av støy i arealplanlegging, T-1442, Miljøverndepartementet, 26.1.05.
8 Rettleiar til Miljøverndep. retningslinje for behandling av støy i arealplanlegging. SFT, TA-2115/2005.
9 «SWT-3.0-101, hub height 80 m Acoustic Emmission», dokument ID: E R WP SP EN-10-0000-0001-00, Siemens Wind Power A/S, 30.9.2009.
10 Environmental noise from industrial plants, General prediction method, report nr 32, Lydteknisk Lab. Lyngby, 1982.
11 Versjon 4.5, underversjon dagsett 10.12.2010.
12 Støy fra vindkraft. Rapport 1700/2000, SFT, 2000.
VEDLEGG
A. Visualiseringar av vindkraftverket
Visualisering av vindkraftverket og ny veg sett frå Svora, rett aust for Oldeide. Kjelde: Ask Rådgivning AS.
Visualisering av vindkraftverket sett frå Varpe, ved Dalevatnet. Kjelde: Ask Rådgivning AS.
B. Støysonekart
161 163
172
172
172
163
163
163
163
161
161
161
172
172
161 171
171 171
171171 171
171
171 171
171
171 171
171
171
111
111 111
111 111
111
111
121
111 121
111
111 111
111
111 111 113
111
111 111
111
111 111 111
111
113 113
113
113
113
113
111 113
113
113
113 113
113
111
113 113
113
113
113
111 113
113
113
111
113 113
113
113
111
113 111
113
111 113
123 111
113
111 113
111
111
111 111
111111
111 111
111
111111
111
111
111
111 111
111
111
113 113 121
111
113
113
111
111
113 111
113
2 1 3
4
5 6
7
8 9
10 11
12
13 14
15 16
17
18
19 20 21
22 23
24
25 26
111
111
111
111 111
113
111
113
113
111
113
113
113
111
111 111
111 111
111 111
111 121 111 121
111
111 111
111
111 111 113
111
111 111
111
111 111 111
111
113 113
113 113 113
113 111 113 113
113
113 113
113
111
113 113
113
113 113
111 113
113
113
111
113 113
113
113
111
113 111
113
111 113 123 111
113
111113
111
111
111
111 111111
111 111
111 111111111
111 111
111 111
111
111
113 113 121
111
113
113
111
111
113 111
113
111 111
111 111
113
111
113
111
111 113 113 113
113 113
161
161 161
161
161
171 161
172
163
161 161 163
172 172
172
163
163
163 163
161
161
161
172
172
161
171 171
171
171 171
171 171
171 171
161
161 163
163 163 163
163
163
163 163 163
161
163 163
161
161
161 163
163
161
161
161171 161
161
171
6863500 6864000 6864500 6865000 6865500 6866000 6866500 6867000 6867500 6868000 6868500 6869000 6869500 6870000 6870500
6871000 NN
Voss, 1.7.2011, IH Målestokk
0 m 500 m 1000 m Reknemodelloppløysing: 25 m. Støyutbreiinga vil vera marginalt annleis i andre høgder over lokalt terreng.
Kjeldemark: Akustisk hard. Mellommark: Akustisk mellomhard.
Mottakarmark på land: Akustisk mellomhard. Sjø: Akustisk hard.
P.g.a. rutenettsoppløysing og marktype kan det vera avvik mellom tabulerte data for einskildbygg
og bygget si plassering med omsyn til støysoner. Ved eventuelle avvik er det tabulerte byggdata som gjeld.
Kjende (sjå rapporttekst) bygg med L > 45 dB er synte i kartet.
Reknemåte: «Environmentalt noise from industrial plants. General prediction method.»
Report no. 32. Lydteknisk laboratorium, Lyngby, Danmark 1982.
Reknemodell: NoMeS 4.5, underversjon av 10.12.2010.
den
Årsmidla støynivå, L den, 4 m over lokalt terreng
Støysonekart etter T-1 442 for støy frå Bremangerlandet vindkraftverk
den
den den den
Årsmidla støy frå
vindkraftverket
L = 40 dB L = 45 dB L = 50 dB L = 55 dB
Sel
Einebustad
Einebustad Våningshus
Fritidsbygg
Fritidsbygg
_
Fritidsbygg
Sel
Våningshus Våningshus br.
som fritidsb.
