1 Naustdal kommune
Ved rådmann Øyvind Bang Olsen Tunavegen 6
Postboks 43 6803 Naustdal
FYLKESMANNEN
I SOGN OG FJORDANE
TILSYNSRAPPORT
Hendingsbasert tilsyn med
kommunen sitt ansvar og Naustdal barne- og ungdomsskule sitt arbeid med spesialundervisning og elevane sitt psykososiale miljø
Naustdal kommune – Naustdal barne- og ungdomsskule 2014
Sak: 2014/529 Dato: 27.06.2014
2 Innhald
Samandrag ... 4
Bakgrunn for tilsynet ... 4
Kommunen si tilbakemelding på førebels rapport ... 4
Våre konklusjonar ... 4
Status på rapporten og vegen vidare ... 5
1. INNLEIING ... 7
2. OM TILSYNET MED NAUSTDAL KOMMUNE OG NAUSTDAL BARNE- OG UNGDOMSSKULE... 7
2.1 Fylkesmannen fører tilsyn med offentlege skular ... 7
2.2 Tema for tilsynet ... 7
2.3 Om gjennomføringa av tilsynet ... 8
2.4 Om tilsynsrapporten ... 8
3. KRAV TIL FORSVARLEG SYSTEM ... 9
3.1 Skulefagleg kompetanse... 9
3.1.1 Rettslege krav ... 9
3.1.2 Fylkesmannens undersøkingar ... 10
3.1.3 Fylkesmannens vurderingar ... 11
3.1.4 Fylkesmannens konklusjon ... 11
3.2 Vedtakskompetanse og klage på spesialundervisning ... 11
3.2.1 Rettslege krav ... 11
3.2.2 Fylkesmannens undersøkingar ... 12
3.2.3 Fylkesmannens vurderingar ... 13
3.2.4 Fylkesmannens konklusjon ... 14
4. SPESIALUNDERVISNING - SAKSBEHANDLING ... 14
4.1. Rettslege krav ... 14
4.2. Fylkesmannens undersøkingar ... 16
4.3 Fylkesmannens vurderingar ... 22
4.4 Fylkesmannens konklusjon ... 22
5. ELEVANE SITT PSYKOSOSIALE MILJØ, INTERNKONTROLL OG DET INDIVIDRETTA ARBEIDET ... 22
5.1 Rettslege krav ... 22
5.2 Fylkesmannens undersøkingar ... 26
5.3 Fylkesmannens vurderingar ... 28
5.4 Fylkesmannens konklusjon ... 28
6. VARSEL OM PÅLEGG OM RETTING ... 29
3 Vedlegg 1 Dokument ... 31 Vedlegg 2 Oversikt over deltakarar i tilsynet ... 34
4 Samandrag
Bakgrunn for tilsynet
Barneombodet oppmoda Fylkesmannen i brev av 13. januar 2014 om å føre tilsyn med Naustdal kommune og Naustdal barne- og ungdomsskule. Innhaldet i brevet gav grunnlag for å undersøkje forhold i kommunen knytt til opplæringslova kap. 5 og opplæringslova kap. 9a. Fylkesmannen bestemte seg på bakgrunn av oppmodinga for å gjennomføre eit hendingsbasert tilsyn.
Hovudpunkta i tilsynet har vore:
Ansvaret til kommunen, jf. opplæringslova §§ 13-1, 5-3, 13-10.
Naustdal barne- og ungdomsskule sitt arbeid med spesialundervisning, jf. opplæringslova §§
5-1, 5-3, 5-4, 15-2 og forvaltningslova §§ 2, (jf. kap. IV og V), 2b, 18,19, 24, 25, 27-32 og opplæringslova § 15-2.
Naustdal barne- og ungdomsskule sitt arbeid med elevane sitt psykososiale miljø, jf.
opplæringslova §§ 9a-1, 9a-3 og forvaltningslova §§ 24, 25, 27- 32 og opplæringslova § 15-2.
Tilsynet er gjennomført i perioden 17.02.2014 til dags dato.
Vi har innhenta rådmannen og seksjonsleiar/rektor si eigenvurdering i samband med utvalde kontrollspørsmål. Kommunen har sendt inn dokumentasjon som understøttar eigenvurderinga og vi har gjennomført intervju med representantar for foreldregruppa, leiinga i kommunen, leiinga og tilsette ved Naustdal barne- og ungdomsskule.
Kommunen si tilbakemelding på førebels rapport
Vi presenterte førebels rapport for kommunen i sluttmøte den 20.05.14. Etter dette har kommunen kome med sine merknader og utarbeidd enkelte nye rutinar og malar. Vi har vurdert kommunen sine tilbakemeldingar i denne rapporten.
Kommunen etterlyste i si tilbakemelding grenseoppgangen mellom «merknader» og «lovbrot». Når det tidlegare vart gjennomført tilsyn etter opplæringslova, nytta ein omgrepa «pålegg» eller
«merknad». Merknad var forhold som var nær opp til lovbrot eller som kunne føre til lovbrot.
Denne praksisen er no avvikla. Dei siste åra har Utdanningsdirektoratet utarbeidd ny metode og praksis for tilsyn etter barnehagelova og opplæringslova. Den siste revisjonen gjeld frå 01.01.2014 og inneber at kommunen no vil få ein lengre frist til å rette varsla pålegg enn tidlegare, jf. krava i
forvaltningslova § 16 og kommunelova § 60 d.
Faktum som kjem fram under tilsynet, vert halde opp mot fleire kontrollspørsmål. Alle
kontrollspørsmåla vi har med i tilsynet skal svarast på med anten ja eller nei. Kva og korleis vi har vurdert funn opp mot dei rettslege krava (minimumskrava) vil gå fram under kvart kontrollspørsmål.
Dersom vi svarar nei på kontrollspørsmål, vil dette vere eit lovbrot som kommunen vil kunne rette opp før ev. pålegg.
I rapporten er det også peika på forhold som kommunen bør vidareutvikle eller kan forbetrast utan at dette har resultert i varsel om pålegg.
Våre konklusjonar
Fylkesmannen har avdekt lovbrot innafor alle dei tre hovudområda og vi tek med våre konklusjonar.
5 Ansvaret til kommunen
Skulefagleg kompetanse
Det er tilsett person i stillinga som oppvekstutviklar som gjer at kommunen frå 1. august 2014 vil ha skulefagleg kompetanse i kommuneadministrasjonen. Sjølv om kommunen vil ha skulefagleg kompetanse frå 1. august, syner funna i tilsynet at kommunen i sterkare grad må risikovurdere og sikre systema ut mot skulane.
Fylkesmannen varslar ikkje pålegg om retting.
Vedtakskompetanse og klage på spesialundervisning
Gjennom tilsynet fann vi at kommunen ikkje har sikra at rektor har den nødvendige kompetansen til å gjere enkeltvedtak. Kommunen har nyleg utarbeidd ein rutine for saksgang for spesialundervisning, der det går fram at administrasjonen og undervisningspersonell skal gjevast opplæring i rutinar for spesialundervisning og forvaltningslov/opplæringslov ved oppstart av nytt skuleår. Implementeringa og gjennomføringa av denne rutinen står att.
Når det gjeld klagebehandling, manglar kommunen rutinar som skal sikre at klager på spesialundervisning vert behandla av kommuneleddet.
Fylkesmannen varslar pålegg om retting.
Spesialundervisning - saksbehandling
Fylkesmannen finn at Naustdal kommune og Naustdal barne- og ungdomsskule ikkje har eit forsvarleg system for å sikre at saksbehandlinga av spesialundervisning er i samsvar med lovkrava.
Fylkesmannen varslar pålegg om retting.
Elevane sitt psykososiale miljø, internkontroll og det individretta arbeidet
Naustdal kommune – Naustdal barne- og ungdomsskule har ikkje godtgjort at dei har eit forsvarleg system for å sikre elevane sine rettar til eit godt psykososialt miljø.
Fylkesmannen varslar pålegg om retting.
Status på rapporten og vegen vidare
Tilsynsrapporten er å sjå på som eit førehandsvarsel etter forvaltningslova § 16.
Rapporten inneheld varsel om pålegg om retting av lovbrot som er avdekte under tilsynet.
Kommunen har frist til 29. september 2014. Fristen gjeld både rettinga av lovbrota og tilbakemelding til Fylkesmannen.
6 Det er eit minimum at kommunen skal kunne gje ei erklæring til Fylkesmannen som syner at
lovbrota er retta og gjere greie for korleis dei er retta.
Med bakgrunn i kommunens tilbakemelding og ev. anna informasjon vil Fylkesmannen vurdere om tilsynet kan avsluttast, eller om vi må fatte vedtak om pålegg om retting.
7 1. INNLEIING
Fylkesmannen har i perioden frå 17.02.2014 til dags dato gjennomført tilsyn med Naustdal kommune sitt ansvar og Naustdal barne- og ungdomsskule sitt arbeid med spesialundervisning og elevane sitt psykososiale miljø.
Tilsynsrapporten er å sjå på som eit førehandsvarsel etter forvaltningslova § 16. Rapporten inneheld varsel om pålegg om retting av lovbrot som er avdekte under tilsynet.
Naustdal kommune har frist til 29.09.2014 for å rette dei ulovlege forholda før Fylkesmannen eventuelt vedtek pålegg om retting.
2. OM TILSYNET MED NAUSTDAL KOMMUNE OG NAUSTDAL BARNE- OG UNGDOMSSKULE 2.1 Fylkesmannen fører tilsyn med offentlege skular
Fylkesmannen fører tilsyn med kommunen som eigar av offentlege skolar, jf. opplæringslova § 14-1 første ledd. Fylkesmannens tilsyn på opplæringsområdet er tilsyn med det lovpålagde, jf.
kommunelova § 60 b.
Fylkesmannens tilsyn med offentlege skolar er utøving av myndigheit og skjer i samsvar med reglane for dette i forvaltningsretten. Tilsynet skal vere prega av openheit, likebehandling og at det er etterprøvbart og effektivt.
I dei tilfella der Fylkesmannen konkluderer med at eit rettsleg krav ikkje er oppfylt, blir dette sett på som lovbrot, uavhengig av om det er forvaltningslova, opplæringslova eller forskrifter fastsett i medhald av denne lova som er brotne.
2.2 Tema for tilsynet
Naustdal kommune og Naustdal barne- og ungdomsskule er vald ut med bakgrunn i Barneombodet si oppmoding til Fylkesmannen i brev av 13. januar 2014. Innhaldet i brevet gav grunnlag for å
undersøkje forhold i kommunen knytt til opplæringslova kap. 5 og opplæringslova kap. 9a.
Fylkesmannen bestemte seg på bakgrunn av dette for å gjennomføre eit hendingsbasert tilsyn med Naustdal kommune og Naustdal barne- og ungdomsskule.
Hovudpunkta i tilsynet har vore:
Ansvaret til kommunen, jf. opplæringslova §§ 13-1, 5-3, 13-10.
Naustdal barne- og ungdomsskule sitt arbeid med spesialundervisning, jf. opplæringslova §§
5-1, 5-3, 5-4, 15-2 og forvaltningslova §§ 2, (jf. kap. IV og V), 2b, 18,19, 24, 25, 27-32 og opplæringslova § 15-2.
Naustdal barne- og ungdomsskule sitt arbeid med elevane sitt psykososiale miljø, jf.
opplæringslova §§ 9a-1, 9a-3 og forvaltningslova §§ 24, 25, 27- 32 og opplæringslova § 15-2.
Det overordna målet med tilsynet er å sikre at kommunen og skulen oppfyller sine plikter slik at elevane sine rettar til spesialundervisning og eit godt psykososialt miljø blir ivaretatt. Gjennom kontroll med oppfølginga av dei rettslege krava frå skuleeigaren og skulen si side, skal eventuell lovstridig praksis avdekkjast og rettast opp.
8 2.3 Om gjennomføringa av tilsynet
Tilsyn med Naustdal kommune vart opna gjennom brev 17.02.2014. Kommunen blei pålagd å leggje fram dokumentasjon for Fylkesmannen med heimel i kommunelova § 60 c.
Gangen i tilsynet
Varsel med pålegg med innsending av utgreiing og dokumentasjon til kommunen og skulen 17.02.2014
Mottak av dokumentasjon og utgreiing frå kommunen og skulen 17.03.2014
Opningsmøte 26.03.2014
Det vart gjennomført intervju 31.03.2014 og 01.04.2014
Varsel om vedtak og førebels rapport: 05.05.2014
Sluttmøte 20.05.2014
Frist for tilbakemelding om varsel om vedtak og førebels rapport 04.06.2014
Kommunen fekk tilsendt eit eigenvurderingsskjema med 22 kontrollspørsmål inndelt i tre
hovudtema. Både rådmann og rektor fekk i oppgåve å gjere ei eigenvurdering med utgangspunkt i kontrollspørsmåla og understøtte vurderingane med dokumentasjon.
Fylkesmannens vurderingar og konklusjonar er i tillegg baserte på skriftleg dokumentasjon og opplysningar frå intervju.
Følgjande dokument inngår i dokumentasjonsgrunnlaget for tilsynet: Sjå vedlegg1.
Det vart gjennomført intervju med: Sjå vedlegg 2.
2.4 Om tilsynsrapporten
Denne tilsynsrapporten er eit førehandsvarsel om enkeltvedtak, jf. forvaltningslova § 16. Rapporten inneheld varsel om pålegg om retting av lovbrot som er avdekte under tilsynet.
Kommunen har fått frist til 29. september 2014 til å rette ulovlege forhold. Dersom forholda ikkje er retta innan rettefristen fastsett i den endelege tilsynsrapporten, vil Fylkesmannen vedta pålegg om retting.
9 3. KRAV TIL FORSVARLEG SYSTEM
Opplæringslova § 13-10 andre ledd slår fast at skuleigar skal ha eit forsvarleg system for å vurdere om og følgje opp om kommunen etterlever opplæringslovverket.
Av forarbeida til regelen går det fram at eit forsvarleg system er eit system som er eigna til å avdekkje eventuelle forhold som er i strid med lov og forskrift, og som sikrar at det blir sett i verk adekvate tiltak der det er naudsynt, mellom anna opprettar lovleg tilstand i dei tilfella rettsstridige forhold vert avdekka. Eit forsvarleg system føreset jamleg resultatoppfølging og vurdering av om lovverket blir følgt. Kommunen står fritt til å forme ut sine eigne system, tilpassa lokale forhold.
Det er ikkje lagt føringar for korleis systemet skal vere, ut over at det er eit krav at systemet for vurdering og resultatoppfølging skal vere forsvarleg.
Element som må inngå i systemet til kommunen for at det skal vere forsvarleg:
Ansvarslinjene og fordeling av mynde mellom dei ulike ansvarsnivåa må vere klargjorte. Det må vere klårt kven som skal gjere kva.
Det må ligge føre rutinar for å sikre kompetanse til å vurdere regelverket og til å ivareta oppgåver den enkelte er gitt i systemet. Dersom til dømes mynde til å fatte enkeltvedtak vert delegert, må det bli gitt naudsynt opplæring.
Kommunen må sikre at dei som er gitt oppgåver har oversikt over relevant regelverk, inkludert at det er rutinar for å setje seg inn i endringar av regelverket.
Kommunen må ha rutinar for aktivt å hente inn og analysere informasjon frå aktuelle einingar.
Kommunen må vidare ha rutinar for å vurdere denne informasjonen opp mot lovkrav.
Kommunen må ha rutinar for å rette opp eventuelle lovstridige tilhøve.
Kommunen sitt system må kunne dokumenterast skriftleg for å sikre at systemet er robust mot personelle og organisatoriske endringar i organisasjonen.
Systemet, slik det går fram skriftleg, må dessutan vere implementert i organisasjonen.
Krav til eit forsvarleg system etter opplæringslova § 13-10 andre ledd vil vere sentralt når vi skal vurdere dei ulike lovkrava under hovudområda for tilsynet:
Krav om skulefageleg kompetanse
Naustdal barne- og ungdomsskule sitt arbeid med spesialundervisning
Naustdal barne- og ungdomsskule sitt arbeid med elevane sitt psykososiale miljø
3.1 Skulefagleg kompetanse 3.1.1 Rettslege krav
Kommunen skal ha skulefagleg kompetanse i kommuneadministrasjonen, jf. oppll. § 13-1 fjerde ledd.
Føresegna gir rom for skjønn, men det er krav til realkompetanse når det gjeld pedagogikk og
10 gjeldande regelverk for skulen, dvs. lover, forskrifter, læreplanverket og avtaleverket, jf. Ot.prp.nr. 59 (1992-93) (s.49). Det er ein viss kommunal fridom når det gjeld korleis den einskilde kommune syter for å sikre denne kompetansen.
Motivasjonen bak kravet til skulefagleg kompetanse i kommuneadministrasjonen er å setje kommunen i stand til å ivareta sine plikter etter opplæringslova på ein forsvarleg måte og sikre at elevane får det opplæringstilbodet dei har krav på.
Kravet til skulefagleg kompetanse er nært kytt til kravet om eit forsvarleg system, jf. § 13-10 i opplæringslova.
3.1.2 Fylkesmannens undersøkingar
Har kommunen skulefagleg kompetanse i kommuneadministrasjonen?
Kommunalsjef for oppvekst og kultursektoren i Naustdal kommune har sagt opp stillinga si og det vart lyst ut ei ny stilling som oppvekstutviklar med frist 4. april 2014.
Kommunalsjefen har vore sjukmeld i lengre periodar og kommunen har difor lagt ein del av dei skulefaglege oppgåvene til ein sakshandsamar i kommuneadministrasjonen. Femti prosent av denne stillinga er i dag knytt til skule. Denne ordninga vart oppretta før jul 2013.
Men det er ikkje lagt personalansvar til sakshandsamarstillinga.
Rådmannen har utført ein del skulefaglege oppgåver i kommunalsjefen sitt fråvær. Det har vore ei deling når det gjeld kven som deltek på fagmøter, men rådmannen har utøvd personalansvaret.
Naustdal kommune har eit eige internkontrollsystem for Naustdalskulane datert 09.09.2010.
Det går fram av internkontrollsystemet at kommunen skal gjennomføre tilsyn/skulebesøk ved den einskilde skule minimum ein gong per år, til vanleg lagt til våren. Skuleeigar skal etter intensjonane varsle skriftleg i førekant av tilsynet og etterspørje dokumentasjon, rutinar og praksis ved skulane. Resultat frå nasjonale prøver, kartleggingsprøver og
elevundersøkinga skal drøftast med leiar, tilsette og elevrådet under tilsynet. Foreldregruppa er ikkje nemnt i opplegget for tilsynet.
Det kjem fram i intervju at kommunen i 2013 ikkje har hatt kapasitet til å gjennomføre tilsyn/skulebesøk etter intensjonane i internkontrollsystemet. Kommunen meiner at systemet er for omfattande og har no ambisjonar om å gjere det enklare.
Kommunestyret har i K-sak 20/10 delegert til rådmannen å treffe avgjerd i alle einskildsaker eller alle typar saker som ikkje er av prinsipiell betyding.
Det går ikkje fram i dokumentet Administrativt delegasjonsreglement at mynde til å behandle klage på vedtak er delegert frå rådmannen. Mynde til å behandle klager er såleis lagt til rådmannen, dvs. kommuneadministrasjonen.
Det kjem fram i intervju at klagesaker vert behandla av seksjonsleiar på skulen og at klagesakene deretter vert sendt ut av kommunen. Det er skulen som er faginstansen, men kommunenivået har ikkje hatt kapasitet til å vurdere klagesakene som skulen har sendt over.
Kommunen har tidlegare år vurdert det materielle innhaldet i nokre klager.
11 Kommunens tilbakemelding etter førebels rapport
Det går fram av kommunen har i si tilbakemelding av 03.06.2014 om delegasjon til rektor og om klage:
(…) Det er no tilsett oppvekstutviklar som tek til 1. august. Kapasiteten på skuleeigarnivået er betre. Vi vil derfor ikkje endre organisasjonsleddet som handsamar klagesaker.
3.1.3 Fylkesmannens vurderingar
Kommunen har det siste året hatt behov for å finne midlertidige løysingar når det gjeld å innfri kravet til skulefagleg kompetanse i kommuneadministrasjonen. Oppgåvene er i dag midlertidig plassert på ein saksbehandlar som elles arbeider med planarbeid i kommunen. Rådmannen har i denne
mellomfasen vore meir aktiv på fagfeltet samstundes som at sektorleiar har representert kommunen på enkelte møte.
Det er likevel slik at nokre oppgåver har blitt nedprioriterte, og at manglar ved systemarbeidet ikkje har blitt fanga opp, t.d. manglar ved klagehandsaminga. Det siste året har kommunen ikkje hatt kapasitet til å prioritere tilsyn/skulebesøk, jf. kommunen sitt internkontrollsystem. Mynde til å behandle klager er lagt til rådmannen, men kommuneleddet har ikkje hatt kapasitet til å ivareta denne oppgåva.
Dersom vi vurderer situasjonen som har oppstått i samband med eit såpass langt fråvær av skulefageleg kompetanse opp mot krava som ligg i opplæringslova § 13-10 andre ledd, meiner vi at dette kan ha vore medverkande til at kommunen ikkje har hatt kapasitet til aktivt å hente inn og analysere informasjon frå aktuelle einingar og å rette opp eventuelle lovstridige tilhøve. Konkret har ein ikkje hatt kapasitet til å vurdere t.d. det materielle innhaldet i klager på vedtak om spesialundervisning.
Vi kan også stille spørsmål om kommunen sitt internkontrollsystem er robust nok når det gjeld personell og organisatoriske endringar i organisasjonen. Kommunen meiner m.a. at kommunens vedteke internkontrollsystem er for omfattande og har no ambisjonar om å gjera det enklare.
3.1.4 Fylkesmannens konklusjon
Det er tilsett person i stillinga som oppvekstutviklar som gjer at kommunen frå 1. august 2014 vil ha skulefagleg kompetanse i kommuneadministrasjonen. Sjølv om kommunen vil ha skulefagleg kompetanse frå 1. august, syner funna i tilsynet at kommunen i sterkare grad må risikovurdere og sikre systema ut mot skulane.
Fylkesmannen varslar ikkje pålegg under dette punktet.
3.2 Vedtakskompetanse og klage på spesialundervisning 3.2.1 Rettslege krav
Som hovudregel kan det delegerast internt så lenge saksbehandlinga er fagleg forsvarleg.
Utdanningsdirektoratet har understreka at den som tildeler kompetanse (rådmannen) verken gjev frå seg sin eigen kompetanse eller ansvaret for utøvinga av den delegerte kompetansen. Rådmannen må syte for at den enkelte rektor har den naudsynte kompetansen og kapasiteten til å fatte
12 enkeltvedtak. Det er vidare slått fast av Utdanningsdirektoratet, på bakgrunn av rundskriv H-17/96 frå Kommunaldepartementet, at rådmannen si delegering må klargjere underinstansen sine oppgåver, t.d. å behandle klagesaker.
For at kommunens system skal vere forsvarleg, jf. oppll. § 13-10 andre ledd, må kommunen ha klare ansvarslinjer mellom ulike ansvarsnivå. Kommunen må også ha rutinar for å sikre kompetanse til å vurdere regelverket og ivareta oppgåver. Dersom til dømes mynde til å fatte enkeltvedtak vert delegert, må kommunen syte for naudsynt opplæring av den som har fått oppgåva delegert.
3.2.2 Fylkesmannens undersøkingar
Er det delegert vedtakskompetanse i spesialundervisningssaker?
Seksjonsleiar for Naustdal barne- og ungdomsskule har i eige brev (22.10.2013) fått delegert myndet etter opplæringslova § 5-1, dvs. retten til spesialundervisning. I det administrative delegasjonsreglementet er det forklart kva som er delegeringsprinsippa og at overordna vedtaksorgan har omgjeringsrett.
Det går ikkje fram av sjølve delegasjonsbrevet til seksjonsleiaren for Naustdal barne- og ungdomsskule at mynde til å behandle klager er delegert. I sluttmøtet klargjorde kommunen at mynde til å behandle klager ikkje er delegert vidare frå kommunenivået.
Har kommunen rutinar for å sikre at den som er delegert oppgåva har den nødvendige kompetansen, får nødvendig opplæring og vedlikehald/vidareutvikling av kompetansen?
11.02.2011 vart det gjennomført eit arbeidsseminar for skulane i Naustdal kommune, tilrettelagt av PwC. Ei av oppgåvene til deltakarane var å analysere sterke og svake punkt ved kompetansen. Det kom fram at kommunen mangla kompetanseplan for både leiarar og tilsette i skulane i kommunen.
Kommunen har eit dokument som syner kva som har vore opplæringsaktivitetar i 2013. Det vart gjennomført eit dagskurs i forvaltningslova, offentlegheitslova, informasjonstryggleik, sakshandsaming og politiske prosessar den 4. februar. Seksjonsleiarane og alle med saksbehandlaransvar var målgruppe denne dagen.
Kommunen har ein mal for den årlege utviklingssamtalen mellom rådmannen og
sektorleiarane. Kompetanse, fagleg og personleg utvikling er faste tema i denne samtalen.
Vi ser og at kommunen sette forvaltningslova, kommunelova og offentlegheitslova opp som tema den 9. januar i møte mellom rådmannen og utvida seksjonsleiargruppe. Bakgrunnen for at temaet kom opp var at kommunen blei utfordra på medverknad og offentlegheit og difor trengde å styrke seg på desse forvaltningsområda.
Det kjem fram i intervju at det som har vore av opplæring i lovverk har vore av generell karakter og ikkje har omfatta sektorlovgiving.
13
Rådmannen stadfestar i intervju at kommunen ikkje har eit system for kompetanseutvikling for nytilsette seksjonsleiarar.
Det kjem fram i intervju at seksjonsleiaren ved Naustdal barne- og ungdomsskule ikkje hadde formell saksbehandlarkompetanse då vedkommande vart tilsett i stillinga, men at denne meiner å har tileigna seg noko kompetanse etter kvart. Det er likevel ønskje om opplæring i regelverk på skulenivå.
Seksjonsleiaren ved Naustdal barne- og ungdomsskule tok til i stillinga våren 2013 og har det siste skuleåret delteke på rektorskulen. Kommunen vurderte i etterkant av tilsetjinga at dette var eit dekkande kompetanseutviklingstiltak.
Det kjem og fram i intervju at ein annan i skuleleiinga på Naustdal barne- og ungdomsskule også har vore involvert i saksbehandlingsprosessane, dvs. kvalitetssikra enkeltvedtak og gjeve råd om korleis vedtaka skulle utformast. Vedkommande har heller ikkje fått tilbod om
opplæring i saksbehandling frå arbeidsgjevar.
Rådmannen har hatt ein gjennomgang av kommunen sitt totale internkontrollsystem med alle sektorleiarane i januar og i mars 2014. Under gjennomgangen kom det fram at rektorane ønskte oppfølging og opplæring i forvaltningslova og opplæringslova. Skulane ønskte også ei betre oppfølging og gjennomføring av utviklingsprosjektet Betre læringsmiljø. Kommunen vurderer å endre det kommunale systemet og gjere dette i eit samarbeid med Førde kommune.
Kommunens tilbakemelding etter førebels rapport
Det går fram av kommunen si tilbakemelding av 03.06.2014 om delegasjon til rektor og om klage:
«Naustdal kommune deleger vedtak om spesialundervisning til rektor. Delegasjon av mynde omfattar berre spesialundervisningsvedtak og ikkje handsaming av klage. På grunn av manglande kapasitet vart klagesaker vidresendt frå skulen til fylkesmann etter at dei hadde vore innom administrasjonen.
3.2.3 Fylkesmannens vurderingar
Skuleeigaren har ansvar for å sikre at rektor har den nødvendige kompetansen til å fatte
enkeltvedtak. Nødvendig kompetanse kan til dømes vere at rektor har fått opplæring/kjennskap til det aktuelle området i opplæringslova og reglane i forvaltningslova.
Det går fram at tilsette har etterlyst kompetanse om opplæringslova og forvaltningslova. Nokre tiltak har blitt sett i verk i form av intern skulering og vidareutdanning ved at rektor på Naustdal barne- og ungdomsskule har delteke på rektorskolen. Dette har vore opplæringstiltak av meir generell karakter og ikkje direkte knytt til regelverket i opplæringslova.
Kommunen har ikkje dokumentert eit system som skal sikre at rektor har den nødvendige kompetansen til å fatte enkeltvedtak.
Kommunens tilbakemelding etter førebels rapport
14 I kommunen si nye rutineskildring for spesialundervisning går det fram at skuleigar ved skulestart vil lære administrasjon og undervisningspersonell opp i rutinar og gi dei innsikt i forvaltningslov og opplæringslov.
Kommunen skriv også i si tilbakemelding at på grunn av kapasitetsproblem har kommunen vidaresendt klagesaker utan realitetsbehandling. Kommunen skriv at dei med nytilsett oppvekstutviklar frå 1. august vil ha betre kapasitet på skuleeigarnivå.
3.2.4 Fylkesmannens konklusjon
Gjennom tilsynet fann vi at kommunen ikkje har sikra at rektor har den nødvendige kompetansen til å gjere enkeltvedtak. Kommunen har nyleg utarbeidd ein rutine for saksgang for spesialundervisning, der det går fram at administrasjonen og undervisningspersonell skal gjevast opplæring i rutinar for spesialundervisning og forvaltningslov/opplæringslov ved oppstart av nytt skuleår. Implementeringa og gjennomføringa av denne rutinen står att.
Når det gjeld klagebehandling, manglar kommunen rutinar som skal sikre at klager på spesialundervisning vert behandla av kommuneleddet.
Fylkesmannen varslar pålegg under dette punktet.
4. SPESIALUNDERVISNING - SAKSBEHANDLING 4.1. Rettslege krav
Nedanfor har vi sett opp generelle saksbehandlingsreglar for enkeltvedtak. Vi viser kva paragraf i opplæringslova og/eller forvaltningslova krava er knytt til. Etter dette går vi inn på særlege krav knytt til enkeltvedtak om spesialundervisning.
Elevar og foreldre skal varslast før det vert fatta enkeltvedtak om avvik frå ordinært opplæringstilbod.
Dersom foreldre eller elevar ikkje allereie har uttalt seg i saka, skal dei varslast før vedtak vert fatta og ha høve til å uttale seg innan ein nærare gjeven frist, jf. forvaltningsloven § 16. Førehandsvarslet skal vere skriftleg.
Varselet til foreldre gjeld for elevar under 18 år. Når eleven er over 15 år, skal eleven varslast sjølv om eleven er representert av foreldre. Varslet kan utelatast når eleven eller foreldre har:
- søkt eller oppmoda om vedtaket
- har hatt høve til kome med sine merknader i saka
- på annan måte har fått kjennskap til at vedtak skal fattast og har hatt rimelig høve til å uttale seg
Førehandsvarselet skal gjere greie for kva saka gjeld og gje opplysningar om rettsleg og faktisk grunnlag for det varsla enkeltvedtaket.
Førehandsvarslet skal gjere greie for kva saka gjeld og skal elles innehalde det som er naudsynt for at elevar og foreldre kan ivareta sine interesser på ein forsvarleg måte, jf. forvaltningslova § 16. Dette tyder at varslet må innehalde dei faktiske forholda, kva det varsla vedtaket vil medføre for eleven og kva type avvik frå ordinær opplæring det dreier seg om. Førehandsvarslet må også vise til aktuelle paragrafar i opplæringslova med forskrift som enkeltvedtaket byggjer på.
15 Enkeltvedtaket skal innehalde grunngjeving for vedtaket der ein viser til heimel, faktiske forhold som er lagt til grunn og kva omsyn som er vektlagt.
Innhaldet i varslinga om enkeltvedtak skal gjerast skriftleg og skal omfatte ei grunngjeving, jf.
forvaltningslova §§ 24 og 27. Eleven eller foreldra har rett til å klage på enkeltvedtaket. For at eleven eller foreldra reelt skal kunne argumentere for sitt syn, må vedtaket grunngjevast. Grunngjevinga skal vise til dei reglar og faktiske forhold vedtaket byggjer på og bør også nemne dei viktigaste omsyna som er vektlagde i vedtaket, jf. forvaltningslova § 25. Grunngjevinga kan utelatast dersom vedtaket stettar ein søknad, og det ikkje er grunn til å tru at elev og foreldre vil være misnøgde med vedtaket.
Enkeltvedtaket skal innehalde informasjon om å kunne klage, klagefrist, klageinstans og framgangsmåte ved klage.
Det er eit krav at varsel om enkeltvedtak skal innehalde informasjon om rett til å klage, klagefrist, klageinstans og nærare framgangsmåte ved klage, jf. forvaltningslova § 27. I forvaltningslova § 27-32 står det nærare reglar for saksbehandling ved klage. Klagefristen er tre veker frå parten
(eleven/foreldra) fekk vedtaket. Klagen skal sendast til den som har gjort enkeltvedtaket. Reglar om klageinstans går fram av forvaltningslova § 28 og opplæringslova § 15-2.
Enkeltvedtaket skal innehalde informasjon om retten til å sjå dokumenta i saka.
Foreldra og elevane har rett til å gjere seg kjende med dokumenta som inngår i saka, med mindre det er grunnar for å gjere unnatak, jf. forvaltningslova § 27. Varsel om enkeltvedtak skal innehalde informasjon om denne retten. Nærare om innsynsretten, og kva som kan takast unna innsyn, går fram av forvaltningslova §§ 18 og 19.
Nedanfor har vi omtalt dei rettslege krava i tilsynet som gjeld for enkeltvedtak om
spesialundervisning. Krava kjem i tillegg til dei generelle saksbehandlingsreglane som er omtalt over.
Foreldra/elevane skal gje samtykke før det vert sett i gang utgreiing av behovet for spesialundervisning.
Det må hentast inn samtykke frå eleven eller frå foreldra til eleven før det blir gjort ei sakkunnig vurdering av behovet for spesialundervisning, jf. opplæringslova § 5-4. Det er foreldra som har hovudansvaret for barna, jf. barnelova § 30, og dette foreldreansvaret varer heilt til barnet er 18 år.
Elevar som har fylt 15 år, kan likevel sjølv gje samtykke i saker om spesialundervisning. Dersom foreldra/eleven sjølv har bedt om spesialundervisning, treng dei ikkje å gje samtykke til ei sakkunnig vurdering. Samtykket vil då ligge implisitt i søknaden.
Foreldra/eleven skal få uttale seg om innhaldet i sakkunnig vurdering før enkeltvedtaket blir fatta.
Foreldra har rett til å gjere seg kjende med innhaldet i den sakkunnige vurderinga og til å uttale seg før det blir fatta enkeltvedtak, jf. opplæringslova § 5-4. Denne retten kan bli avgrensa av reglane om teieplikt og unntak i forvaltningslova § 19. Skulen og PPT har ansvar for at samarbeidet med eleven og foreldra blir ivaretatt på ein god måte på dei ulike trinna i prosessen, slik at ein kan komme fram til eit forsvarleg opplæringstilbod for eleven. Foreldra må få sjå/ få kopi av den sakkunnige
vurderinga og få rimelig tid til å uttale seg om innhaldet.
Elevar som etter sakkunnig vurdering har behov for spesialundervisning, skal ha eit enkeltvedtak.
16 Det må fattast eit enkeltvedtak om spesialundervisning, også der vedtaket avvik frå den sakkunnige vurderinga, jf. opplæringslova § 5-3. Det tyder at etter den sakkunnige vurderinga må det fattast vedtak både dersom eleven får stetta sitt ønskje om spesialundervisning eller ikkje. Ei avgjerd om spesialundervisning gjeld rettar for ein bestemt person og vil difor vere eit enkeltvedtak, jf.
forvaltningslova § 2 og kapittel IV og V.
Avvik frå sakkunnig vurdering skal grunngjevast i enkeltvedtaket.
Dersom vedtaket avvik frå den sakkunnige vurderinga, skal grunngjevinga for vedtaket blant anna vise kvifor eleven likevel får eit opplæringstilbod som oppfyller eleven sine rettar, jf. opplæringslova
§ 5-3. Grunngjevinga må vere slik at foreldra forstår kva vurderingar som ligg til grunn for at
tilrådinga i den sakkunnige vurderinga ikkje blir følgt. Det må gå klart fram kva avviket består i og det må vere tydeleg kva heile opplæringstilbodet inneber for eleven.
I enkeltvedtaket skal det gå fram kva omfang, innhald og organisering spesialundervisninga skal ha og krav til personalet sin kompetanse.
Opplæringstilbodet skal ha eit slikt innhald at det samla tilbodet kan gje eleven eit forsvarlig utbytte av opplæringa i forhold til realistiske opplæringsmål, jf. opplæringslova § 5-1. Det skal leggjast særleg vekt på utviklingsutsiktene til eleven. Elevar som får spesialundervisning skal ha det same totale undervisningstimetalet som gjeld for andre elevar. Reglane om innhaldet i opplæringa gjeld for spesialundervisninga så langt dei passar, jf. opplæringslova § 5-5. Før vedtak om spesialundervisning, skal det liggje føre ei sakkunnig vurdering av eleven sine behov, jf. opplæringslova § 5-3. Den
sakkunnige vurderinga skal blant anna ta stilling til realistiske opplæringsmål for eleven og kva opplæring som gjev eit forsvarleg opplæringstilbod. Vedtaket om spesialundervisning skal byggje på den sakkunnige vurderinga, og eventuelle avvik må grunngjevast. Enkeltvedtaket om
spesialundervisning skal gje rammer slik at det kan lagast ein individuell opplæringsplan (IOP).
Enkeltvedtaket må difor vise klart og tydeleg kva slags opplæringstilbod eleven skal ha og innhaldet i dette. Det tyder at enkeltvedtaket må vise omfang på tilbodet, innhaldet i tilbodet, korleis
opplæringa skal organiserast og kva kompetanse personalet skal ha.
4.2. Fylkesmannens undersøkingar
Har skulen implementert rutine for å
a) vurdere om elevane har behov for spesialundervisning?
b) at lærar melder behov for spesialundervisning til rektor?
Det går fram av rektor si utgreiing til Fylkesmannen at både lærarar og føresette melder ifrå til skulen dersom dei ønskjer ei utgreiing av eleven sitt behov for spesialundervisning. Elevar kan testast av spesialpedagog ved skulen dersom reelle testar for vanskane er tilgjengelege.
Skulen nyttar både obligatoriske og frivillige kartleggingsprøver i faga norsk, matematikk og engelsk på alle klassetrinn. Resultat av kartleggingane skal til vanleg registrerast i systemet Vokal. Resultat av dei kartleggingane som ikkje vert registrert her skal leverast til skulen sin
17 spes.ped. koordinator. Resultat frå elevar som har skåra på lågare nivå i testar, t.d. nasjonale prøver, skal og leverast. Resultat frå dei obligatoriske testane skal sendast til føresette, jf.
plan for kartleggingar 1-10 klasse ved NBU .
Skulen nyttar og kartleggingsverktyet Logos ved behov. Det er skulen sin spes.ped.
koordinator eller ev. lærar med sertifisering som gjennomfører testen og som skal prøve ut tiltak i lag med eleven og kontaktlæraren. Elevar som ligg under kritisk grense skal meldast opp for nærare utgreiing. Elevar som ligg i ei gråsone skal få tilrettelagde tiltak i klasse eller gruppe.
Det vert stadfesta i intervju med dei tilsette at dersom dei er urolege for læringsutbyttet til ein elev, tek dei saka opp med skulen sin spes.ped. koordinator.
I intervju med dei tilsette kjem det fram at dei ikkje er kjende med om skulen har skriftlege rutinar for vurdering av behov for spesialundervisning og melding til rektor.
Det går fram av rektor si utgreiing at saker av tydeleg spesialpedagogisk art vert meldt direkte til PPT.
Skulen nyttar eit eige skjema for tilmelding av elevar til PPT for Indre Sunnfjord. Føresette skal skrive under på skjemaet i lag med skulen før det vert sendt til den sakkunnige faginstansen. Det vert stadfesta i intervju med dei tilsette at bruken av skjemaet er godt kjent på skulen.
Kommunen har oppretta eit tverrfagelg team der skulelege, PPT, NAV barnevern, helsesøster, aktuelle tilsette og leiinga ved skulane i kommunen deltek. Dersom det er samansette elevsaker, kan desse meldast for diskusjon i tverrfagleg team. Sakene vert diskutert anonymt eller ope. Skulen nyttar eit eige skjema for informert samtykke, der føresette stadfestar at offentlege instansar skal kunne samarbeide ved å utveksle opplysningar som er teiepliktige, dvs. saka vert då diskutert ope. Føremålet med å løfte sakene til tverrfagleg team er å få plassert problemstillingar hos den rette faginstansen som ev. tek på seg vidare utgreiing. Det vert stadfesta i intervju at dei tilsette kjenner til at saker kan meldast både til PPT og til tverrfagleg team.
Kommunens tilbakemelding etter førebels rapport
I kommunen si nye rutineskildring for spesialundervisning går det fram at undervisningspersonalet skal melde ifrå til rektor dersom elevar ikkje har tilfredsstillande utbytte av opplæringa. Det går vidare fram av denne rutinen at dei tilsette skal gjere slike vurderingar fortløpande gjennom heile skuleåret.
Innhentar skulen samtykke frå foreldra/elevane før det vert sett i gang ei utgreiing av behovet for spesialundervisning?
Skulen har skjema til bruk for tilmelding til PPT der føresette skal signere.
Det vart stadfesta i intervju at tilsette er kjende med bruken av skjemaet.
18 Gjev skulen foreldra/elevane moglegheit til å uttale seg om innhaldet i sakkunnig vurdering før det vert gjort enkeltvedtak?
Det går fram av rektor si utgreiing at PPT alltid gjennomfører tilbakemeldingsmøte med føresette og skulen for å gå gjennom den sakkunnige vurderinga før den er endeleg. Dei føresette får då stille spørsmål og gjere avklaringar.
Det er dokumentert at det er gjennomført tilbakemeldingsmøte ved skulen med PPT i november 2013.
Det vart stadfesta av PPT Indre Sunnfjord at det til vanleg vert henta inn informasjon frå elev, foreldre og skule i arbeidet med sakkunnig vurdering. Dei meiner at innhaldet i den
sakkunnige uttalen på denne måten er drøfta på førehand. Det vert vidare stadfesta at det ikkje er norma for PPT-kontoret å gjennomføre tilbakemeldingsmøte med skulen etter at sakkunnig uttale er skriven. Foreldra tek imot sakkunnig vurdering som kopi ved utsending til kommunen.
Kommunens tilbakemelding etter førebels rapport
I kommunen si nye rutineskildring for spesialundervisning går det fram at foreldra sin rett til å gjere seg kjende med innhaldet i den sakkunnige vurderinga blir ivareteke gjennom tilbakemeldingsmøte.
Det er uklårt for Fylkesmannen om rutinen også gjeld ved fornying av sakkunnig tilråding. Kommunen skriv i si tilbakemelding at dette er ein rutine som ein har hatt tidlegare, men at den ikkje har vore skriftleg.
Ligg sakkunnig vurdering til grunn for vedtak om spesialundervisning?
Fylkesmannen har vurdert skulen sine enkeltvedtak om spesialundervisning for seks elevar. I alle sakene er det innhenta sakkunnig vurdering før det er gjort vedtak om
spesialundervisning. Det er likevel uklårt i kva grad skulen legg vekt på dei sakkunnige vurderingane ved utforming av vedtak. Nedanfor er døme frå åtte vedtak som viser dette:
- Sak a) PPT har laga ny tilråding i saka, men skulen skriv at dei opprettheld tidlegare tilråding. Den siste tilrådinga er altså ikkje lagt til grunn for vedtaket, og det er ikkje gitt noko grunngiving for avviket frå tilrådinga.
- Sak b) Skulen tek inn utdrag frå sakkunnig vurdering i vedtaka sine, men gjer vedtak som ikkje er i tråd med sakkunnig vurdering utan å grunngi avviket og vise korleis eleven likevel får eit forsvarleg utbytte av opplæringa.
- Sak c) Etter at Fylkesmannen oppheva vedtaket og forklarte kva som mangla har skulen gjort eit nytt vedtak der dei har teke med eit avsnitt om kvifor dei ikkje følgjer sakkunnig tilråding.
- Sak d) Skulen skriv i vedtaket at dei følgjer opp tilrådinga frå PPT, men gjer ikkje dette fullt ut. Avviket er ikkje grunngitt.
- Sak e) Avvik frå sakkunnig tilråding er ikkje grunngitt.
19 - Sak f) Etter at Fylkesmannen oppheva vedtaket, har skulen gitt noko meir grunngiving i
eit nytt dokument. Det går ikkje fram av vedtaket at dette er eit nytt vedtak etter at førre vedtak vart oppheva.
- Sak g) Etter brev frå Fylkesmannen der skulen vart bedt om å behandle klagen på vedtaket kjem eit nytt vedtak. Det går ikkje fram om dette er eit nytt vedtak eller ei behandling av klagen på vedtak, og om skulen opprettheld vedtaket sitt eller har gitt medhald. På grunn av at timar til årstrinnet er auka og timar tildelt er endra er det uklart kva som er tilbodet totalt sett, om dei har gitt medhald eller tilbodet reelt sett er det same.
- Sak h) Skulen skriv at dei følgjer PPT si tilråding, men gjer det ikkje.
Fleire av skulens vedtak om spesialundervisning er uklare. Ei formulering som er brukt i fleire vedtak er at «X sine tiltak skal organiserast innan den totale klasseressursen», samstundes er det vedtatt eit bestemt tal timar til eleven. Det er difor uklart om eleven har fått tildelt ein individuell rett med ressursar knytt til seg eller om tilbodet er lagt til rette ut frå ressursane som allereie er i klassen.
Vert det alltid gjort vedtak om spesialundervisning etter sakkunnig vurdering?
Det er opplyst i intervju at skulen alltid gjer vedtak om spesialundervisning dersom PPT konkluderer med at eleven har behov for spesialundervisning.
Det vert stadfesta i intervju at dersom PPT etter sakkunnig vurdering konkluderer med at eleven ikkje har behov for spesialundervisning, gjer ikkje skulen enkeltvedtak.
Har skulen rutinar for å sikre at vedtak om spesialundervisning blir utforma i samarbeid med eleven og foreldra?
I samband med gjennomgang av kommunen sitt internkontrollsystem den 14. mars 2014 vart det konkludert med at skulane skal betre rutinane sine når det gjeld vedtak om
spesialundervisning.
Det kjem fram i intervju at skulen til no ikkje har hatt rutinar eller tradisjon for å drøfte utforminga av enkeltvedtak om spesialundervisning i lag med eleven og føresette.
Gjennom intervju kjem det fram at skulen no vil endre rutinane sine slik at føresette skal høyrast før enkeltvedtaket vert utforma.
Kommunens tilbakemelding etter førebels rapport
I kommunen si nye rutineskildring for etablering av spesialundervisning går det fram at foreldre skal få orientering om deira rett til å delta i utforming av vedtak om spesialundervisning før vedtak vert fatta. Det er uklårt for Fylkesmannen om denne rutinen også gjeld i saker som gjeld vidareføring av spesialundervisning.
20 Inneheld enkeltvedtak om spesialundervisning ei grunngiving der det vert vist til:
a) heimelen for vedtaket?
b) dei faktiske forholda som er lagt til grunn?
c) kva omsyn som er vektlagde?
Alle enkeltvedtaka som vi såg på inneheldt heimel for vedtaket, dvs. § 5-1 i opplæringslova.
Det er teke inn utdrag frå sakkunnig vurdering i saksframstillinga i vedtaket, men det vert i liten grad vist til kva skulen legg vekt på når dei gjer avvik frå sakkunnig vurdering.
Det går ikkje fram kva omsyn som er lagt vekt på, og avvik frå sakkunnig vurdering er sjeldan grunngitt.
Inneheld vedtaket:
a) omfanget av spesialundervisninga (og samsvarer timetalet med LK06)?
b) innhaldet (kva fag/områder med evt. avvik frå LK06)?
c) organisering?
d) kompetanse?
Vedtaket inneheld omfang av tildelte timar, men i ein del av vedtaka er det likevel uklårt kva omfang som faktisk er tildelt. Det vert mellom anna vist til at tilbodet vert dekka innan klassens ressurs.
I nokre av vedtaka står det kva fag timane skal brukast til, men ikkje i alle. Det står ikkje noko om avvik frå LK06. Kommunen har opplyst at dersom det blir gjort avvik frå LK06 vil dette stå i vedtaket.
Organisering av timane er som oftast omtalt i vedtaka, men i nokre tilfelle er t.d. organisering av timar til trinnet og timar til den konkrete eleven omtala samla, slik at det er uklårt korleis elevens individuelt tildelte timar skal organiserast. I nokre vedtak er det tildelt timar i gruppe, utan at det står kor stor gruppa er. Ei formulering om at eleven får «nytte 10 assistenttimar pr. veke saman med andre elevar i klassen» er lite konkret når det gjeld organiseringa av opplæringstilbodet til den bestemte eleven.
Det er oppgitt i vedtaka kva kompetanse som skal brukast, og dette varierer stort sett mellom pedagog og assistent.
21 Inneheld enkeltvedtaket informasjon om:
a) klageretten?
b klagefrist?
c) klageinstans?
d) framgangsmåten ved klage?
Det står «sjå vedlegg» i enkeltvedtaka – det vil seie at skulen er avhengig av at vedlegget blir lagt med kvar gong. Vedlegget inneheld informasjon om klagerett, frist, instans og
framgangsmåten ved klage.
Vert ev. avvik frå sakkunnig vurdering grunngitt i vedtaket?
Nei, Fylkesmannen finn at skulen i liten grad grunngjev avvik frå sakkunnig vurdering.
Vert det fatta vedtak utan ugrunna opphald?
Det vert opplyst i intervju at det kan gå om lag tre månader frå ein elev er tilmeldt PPT til sakkunnig tilråding er klar. Skulen brukar då til vanleg tre veker på å gjere eit enkeltvedtak om spesialundervisning. Vedtaket går til føresette med kopi til kommunen v/rådmannen.
Det vert opplyst i intervju at det har skjedd ein gong dette skuleåret at foreldre meiner ikkje å ha motteke eit vedtak om spesialundervisning. Skulen meiner at vedtaket var sendt, men at det ikkje nådde heimen via postgang.
Skulen opplyser i intervju at dei frå i år vil gjere alle vedtak om spesialundervisning ferdig innan 1. juni, slik at alt skal vere klart til skulestart.
Kommunens tilbakemelding etter førebels rapport
Det går fram av kommunen si tilbakemelding av 03.06.2014 at dei har utforma eit nytt kvalitetssystem for spesialundervisning:
Vi har forma ut nytt kvalitetssystem for spesialundervisning, har jobba med nye malar og nye rutinar (ref. ny nye rutinar for spesialundervisning og nye malar for vedtak etter psykososialt miljø). I prosessen omkring forbetring har vi denne våren nytta jurist og ekstern konsulent saman med leiinga ved skulane. Vi har vurdere praksis, arbeidsmåtar og gått gjennom formelle krav. Vi har såleis samstundes med rutineutvikling fokusert på praksisforbetring innan forvaltningsområde i opplæringslova/forvaltningslova. Nye rutinar legg også opp til opplæringstiltak kvar haust av alle for å betre kunnskapen om rettar og plikter som fylgjer av opplæringslova og forvaltningslova. (…)
I dykkar rapport kjem de fram at vi ikkje har nedskrivne rutine for korleis lærar skal gje melding til rektor om elevar som ikkje har utbytte av ordinær undervisning. I nytt system som vi oversender er dette oppdatert. Vi har dessutan gått gjennom rutinar for foreldre
22 sin medverknad. I tilbakemeldingsmøte om kva tiltak PPT tilrår er det høve for foreldre til å uttale seg. Dette er ein rutine som vi tidlegare har hatt og der vi skriv referat. Vi har også teke i bruk nytt samtykkeskjema og presiser no foreldre delta i utforming av vedtak.
4.3 Fylkesmannens vurderingar
Skulen har årshjul for bruk av kartleggingsprøvar frå 1.-10. klasse, og har nyleg utarbeidd skriftlege rutinar for melding av behov for spesialundervisning til rektor.
Etter å ha lese eit utval av sakene til elevar med enkeltvedtak om spesialundervisning ved skulen finn Fylkesmannen at skulen i liten grad legg til grunn dei faglege tilrådingane i utforminga av vedtak om spesialundervisning. Vedtaka er ofte uklåre når det gjeld kva tilbod som faktisk er tildelt av omfang og organisering, og avvik frå sakkunnig vurdering er sjeldan grunngitt. Det går ikkje fram av vedtaka kva omsyn som er vektlagde. Skulen skriv heller ikkje korleis dei meiner eleven likevel får eit
forsvarleg opplæringstilbod når dei gjer avvik frå sakkunnig vurdering. Ved klagebehandling av vedtak ved skulen går det ikkje fram om klagar er gitt medhald eller om skulen opprettheld tidlegare vedtak.
Skulen gjer berre enkeltvedtak dersom PPT konkluderer med at eleven har behov for
spesialundervisning. Skulen skal likevel alltid gjere enkeltvedtak der dei tek stilling til om eleven har eit forsvarleg opplæringstilbod etter at PPT har kome med ei sakkunnig tilråding. Også i dei tilfella der PPT konkluderer med at behovet for spesialundervisning ikkje er til stades.
Det er eit krav i opplæringslova at foreldra skal ha høve til å gjere seg kjende med innhaldet i sakkunnig vurdering og uttale seg før det blir gjort vedtak. Kommunen har laga nye rutinar som skal sikre dette, men slik rutinen er formulert i dag er det uklårt om denne retten vert ivareteke ved innhenting av ny sakkunnig vurdering.
4.4 Fylkesmannens konklusjon
Fylkesmannen finn at Naustdal kommune og Naustdal barne- og ungdomsskule ikkje har eit forsvarleg system for å sikre at saksbehandlinga av spesialundervisning er i samsvar med lovkrava.
Fylkesmannen varslar pålegg under dette punktet.
5. ELEVANE SITT PSYKOSOSIALE MILJØ, INTERNKONTROLL OG DET INDIVIDRETTA ARBEIDET
5.1 Rettslege krav
Skuleeigar, skulen, rektor og alle tilsette pliktar å sikre elevane sine individuelle rettar etter § 9a-1 gjennom individuelt retta arbeid.
23 Etter opplæringslova § 9a-4 er det krav om at skulane skal drive eit aktivt, systematisk og
kontinuerleg arbeid for å fremje helsa, miljøet og tryggleiken til elevane.
Skulen må oppfylle kravet til internkontroll gjennom å:
setje seg konkrete mål for skulemiljøet og skulemiljøarbeidet.
arbeide systematisk og planmessig for å nå måla og førebyggje problem.
ha rutinar for å følgje med på skulemiljøet og den enkelte eleven si oppleving av det, medrekna rutinar for å avdekkje og handtere problem når dei dukkar opp og kontrollere at rutinane blir følgde.
Skulen må kunne dokumentere at dei har eit system for internkontroll. Internkontroll inneber å overføre krava i lov og forskrift til konkrete mål for skulemiljøet, kartleggje utfordringar, planleggje og setje i verk tiltak for å nå måla. Skulen må dokumentere at dette er etablert, og at det faktisk blir følgt opp.
I tillegg til det som blir dokumentert skriftleg, må skulen kunne vise at:
internkontrollen dekkjer alle reglane i kapittel 9a
kvar tilsett utfører pliktene dei har etter lova og kjenner til interne mål, rutinar/planar
dei tilsette har tilstrekkeleg kompetanse om skulemiljøarbeid og handtering av utfordringar og hendingar som gjeld skulemiljøet
skulen har tiltak for å fremje skulemiljøet og førebyggje, avdekkje og handtere krenkingar
tiltaka blir sette i verk og planar og rutinar blir følgde i praksis
leiinga er aktivt med i arbeidet med internkontroll/skulemiljø
Det individretta arbeidet ved skulen er regulert i § 9a-3 andre og tredje ledd i opplæringslova.
• Handlingsplikta etter § 9a-3 andre ledd
• Plikta til å behandle oppmodingar om tiltak frå elevar/foreldre som enkeltvedtak etter § 9a-3 tredje ledd
Dei tilsette si handlingsplikt er konkretisert i opplæringslova § 9a-3 andre ledd:
«Dersom nokon som er tilsett ved skolen, får kunnskap eller mistanke om at ein elev blir utsett for krenkjande ord eller handlingar som mobbing, diskriminering, vald eller rasisme, skal vedkommande snarast undersøkje saka og varsle skuleleiinga, og dersom det er nødvendig og mogleg, sjølv gripe direkte inn».
Regelen slår fast at alle som er tilsette ved skulen, har ei handlingsplikt som inneber - plikt til å gjere undersøkingar,
- plikt til å varsle rektor og
- plikt til å gripe inn når det er naudsynt og mogleg.
24 Handlingsplikta gjeld for alle som er tilsette ved skulen ved at dei har eit tilsetjingsforhold/ein
arbeidsavtale med skuleeigar. I førearbeida til lova er det sagt at ”tilsette” i praksis ofte vil vere lærarar og miljøarbeidarar, men at plikta også gjeld anna personale. I tillegg til
undervisningspersonalet på skulen kan dette til dømes vere vaktmeister, assistentar, kontor- og reingjeringspersonale.
Den tilsette si handlingsplikt tek til å gjelde når ho/han får kunnskap eller mistanke om at ein elev blir utsett for krenkjande ord eller handlingar. ”Kunnskap om” vil seie at den tilsette faktisk veit at ein elev blir utsett for uakseptabel åtferd frå elevar, lærarar eller andre ved skulen. Dette kan vere hendingar som den tilsette sjølv er vitne til eller blir fortald om. Ein del av handlingsplikta er plikta til å undersøkje om eleven faktisk har blitt utsett for krenkjande ord eller handlingar, og få klargjort kva som faktisk har skjedd. Handlingsplikta gjeld også dersom den tilsette får ein mistanke om at ein elev er utsett for ord og handlingar. Det er altså ikkje naudsynt med faktisk kunnskap for at
handlingsplikta gjeld.
Den tilsette må, når ho/han får kunnskap eller mistanke om krenkjande åtferd, vurdere kva som blir neste steg. Skuleleiinga skal varslast, og i nokre tilfelle har den tilsette plikt til å gripe inn. Dette må vurderast konkret i den enkelte situasjonen. I akutte situasjonar, til dømes når elevar slåss eller ein overhøyrer krenkjande ord til ein elev, er det naturleg å gripe inn straks og undersøkje nærare i etterkant kva som faktisk skjedde.
Det følgjer av oppll. § 9a-3 andre ledd at etter at den tilsette har undersøkt saka og kome til at dette er forhold som bør følgjast opp, skal skuleleiinga informerast. Skuleleiinga pliktar å sikre at alle saker dei blir varsla om òg blir følgde opp. Tilsette som varslar etter § 9a-3 andre ledd skal takast på alvor.
Skulen, ved rektor, pliktar å undersøkje saka ytterlegare dersom det er behov for dette, og setje i verk eigne tiltak.
Skulen med alle sine tilsette må ha ei felles forståing av når det skal varslast, og korleis varslinga skal skje. På same måte må alle ved skulen ha eit avklart forhold til terskelen for å gripe inn. Desse avklaringane og rutinane for dette må innarbeidast i internkontrollen etter oppll. § 9a-4.
Det er ikkje noko krav i § 9a-3 andre ledd om at skulen skal gjere eit enkeltvedtak når det blir sett i verk tiltak etter eige initiativ. Dette skil seg frå når ein elev eller forelder ber om tiltak, jf. oppll. § 9a-3 tredje ledd. At det ikkje må gjerast enkeltvedtak tek likevel ikkje frå skulen ansvaret for å følgje opp saka på føremålstenleg vis.
I nokre tilfelle vil tiltaka skulen set i verk, likevel krevje at det blir gjort enkeltvedtak. For enkelte tiltak er det fastsett eksplisitt i opplæringslova eller forskrift til opplæringslova at avgjerda er eit
enkeltvedtak. Døme på dette er bortvising etter opplæringslova § 2-10 og skulebyte etter
opplæringslova § 8-1 tredje ledd. Elles er det definisjonen av enkeltvedtak i forvaltningslova § 2 sett opp imot karakteren av tiltaket som er avgjerande for om reglane om enkeltvedtak skal brukast.
Samstundes har skulen eit visst handlingsrom knytt til ordensmessige og opplæringsmessige tiltak.
Dette er mindre inngripande tiltak som blir gjorde for å gjennomføre opplæringa.
Det skriftlege, som enkeltvedtaksforma gjev, er viktig for skulen si dokumentering av at dei har gripe inn og prøvd å sikra eleven sin rett etter oppll. § 9a-1.
25 Plikta til å behandle oppmodingar om tiltak frå elevar/foreldre
Oppll. § 9a-3 tredje ledd – Eleven/foreldra sin rett til å be om tiltak og saksbehandlinga ved skulen.
Dersom ein elev eller foreldre ber om tiltak som vedkjem det psykososiale miljøet, deriblant tiltak mot krenkjande åtferd som mobbing, diskriminering, vald eller rasisme, skal skulen snarast mogleg behandle saka etter reglane om enkeltvedtak i forvaltningslova. Om skulen ikkje innan rimeleg tid har teke stilling til saka, vil det likevel kunne klagast etter føresegnene i forvaltningslova som om det var gjort enkeltvedtak.
Skulen er pålagd gjennom oppll. § 9a-3 tredje ledd å behandle oppmodingar frå elevar eller foreldre som gjeld det psykososiale miljøet etter reglane om enkeltvedtak i forvaltningslova. Dersom det ligg føre ei slik oppmoding, må skulen snarast råd ta stilling til om eleven sin rett er oppfylt, og eventuelt kva tiltak som skal setjast i verk. Det blir streka under at skulen alltid skal gjere eit enkeltvedtak når elevar/foreldre oppmodar om tiltak som gjeld det psykososiale miljøet. Skulen har altså ei
vedtaksplikt. Dersom skulen ikkje oppfyller plikta til å gjere enkeltvedtak i saka, kan foreldra/eleven likevel klage som om det var gjort enkeltvedtak.
Oppmodingar frå elevar og foreldre treng ikkje vere skriftlege. Skulen må også ta stilling til munnlege førespurnader. Skulen kan ikkje avvise ei oppmoding fordi ho ikkje er skriftleg eller unnlèt å oppgje kva tiltak eleven/foreldra ønskjer. Skulen kan heller ikkje krevje at eleven/foreldra må levere ei skriftleg oppmoding. Dersom skulen er i tvil om ei oppmoding frå eleven/foreldra er ei oppmoding etter oppll. § 9a-3 tredje ledd, må skulen avklare dette. Skulen har ei rettleiingsplikt etter
forvaltningslova § 11. Ein del av dette vil vere å informere eleven/foreldra om rettane etter oppll.
kapittel 9a og klarleggje om ei oppmoding frå ein elev eller foreldre om det psykososiale miljøet er ei oppmoding om tiltak. Den som tek imot førespurnaden, pliktar også å informere om retten til å be om tiltak og klageretten etter § 9a-3 tredje ledd. Alle oppmodingar, også munnlege, skal takast på alvor og utgreiast. Dette er ein del av skulen si utgreiingsplikt etter forvaltningslova § 17.
Oppmodinga skal normalt rettast til skuleleiinga ved rektor, men oppmodingar kan også rettast til lærarar og andre tilsette. Dersom oppmodinga blir retta til ein lærar, må han/ho vurdere kva
oppmodinga gjeld og om dette er noko som kan og bør løysast innanfor klassen. Læraren si vurdering vil vere viktig når det skal avgjerast kva tiltak som eventuelt skal inn i enkeltvedtaket.
Uansett om oppmodinga kan løysast innanfor klassen, skal denne bringast vidare til skuleleiinga. Ei oppmoding frå elevar/foreldre skal aldri stoppast på klassenivå. Dette har samanheng med kravet i oppll. § 9a-3 tredje ledd første punktum om at alle tilfelle der det blir bede om tiltak som gjeld det psykososiale miljøet, skal behandlast som enkeltvedtak etter forvaltningslova. Regelen slår også fast at saka skal behandlast ”snarast mogleg”, og dersom det ikkje er gjort eit enkeltvedtak etter
forvaltningslova ”innan rimeleg tid”, kan eleven/foreldra klage som om skulen hadde gjort eit enkeltvedtak etter forvaltningslova. Ei klage skal alltid sendast til det forvaltningsorganet som har eller skulle ha gjort enkeltvedtak i saka i første instans. Det vil seie at klaga skal sendast til skulen.
Fylkesmannen er klageinstans, men før klageinstansen kan ta saka til behandling, må skulen eller skuleeigar sjå på saka på nytt, og eventuelt førebu saka for Fylkesmannen, jf. forvaltningslova § 33.
Elles inneheld ikkje opplæringslova kapittel 9a krav til saksbehandlinga. Saksbehandlingsreglane i forvaltningslova gjeld for saker etter oppll. § 9a-3. Dersom skulen ikkje behandlar noko som var
26 meint som ei oppmoding, er dette alvorleg og kan få konsekvensar, m.a. anna etter strafferegelen i oppll. §9a-7.
5.2 Fylkesmannens undersøkingar
Har skulen rutinar for å fatte enkeltvedtak om elevane sitt psykososiale miljø, jf. § 9a-3?
Skulen har ei rutinehandbok, der det går fram kva som er personalet si plikt etter oppll. § 9a- 3 andre ledd og skulen si vedtaksplikt etter § 9a-3 tredje ledd. Det vert stadfesta i intervju at personalet har arbeidd med innhaldet i rutinehandboka på personalmøte.
Inneverande skuleår har Naustdal barne- og ungdomsskule fatta 12 enkeltvedtak etter oppll.
§ 9a-3.
Gjer skulen enkeltvedtak ved alle oppmodingar om tiltak frå foreldre, jf. § 9a-3 tredje ledd?
Referat frå foreldremøte datert 24.09.2013 syner at lærarane og inspektør ved skulen melder om store utfordringar med elevmiljøet i ein klasse. Det går vidare fram av referatet at skulen meiner at foreldregruppa i større grad må ta ansvar for elevane sitt psykososiale miljø.
I brev datert 16.03.2014 til rektor ved Naustdal barne- og ungdomsskule går det fram at foreldra til den same elevgruppa ber om tiltak for eit betre psykososialt miljø. Vi har bedt om å få tilsendt alle vedtak skulen har gjort for skuleåra 2012-2014, men kan ikkje sjå at det er gjort vedtak i forhold til denne oppmodinga.
Skulen har fatta 12 enkeltvedtak etter oppll. § 9a-3 inneverande skuleår. Dei fleste av vedtaka ser ikkje ut til å vere gjort på bakgrunn av oppmoding om tiltak frå elev eller foreldre, men på skulens eige initiativ etter å ha oppdaga hendingar sjølve.
Det blir opplyst i intervju at dersom føresette har bedt om tiltak, då har skulen gjort vedtak.
I ei av sakene vi har motteke gjorde ikkje skulen enkeltvedtak etter oppll. § 9a-3 tredje ledd før Fylkesmannen bad skulen om å gjere dette. Dette tyder på at oppmodingar om tiltak ikkje alltid blir behandla i samsvar med lova.
I ei anna sak har vi fått kopi av brev som er sendt til rektor. I brevet kom foreldre med oppmoding om tiltak og forslag til tiltak for å betre det psykososiale miljøet i klassen, men vi kan heller ikkje her sjå at det er gjort enkeltvedtak.
27 Vert det fatta vedtak utan ugrunna opphald?
Skulen uttrykker i intervju at dei gjer enkeltvedtak om elevane sitt psykososiale miljø utan ugrunna opphald.
Ein gjennomgang av skulen sine vedtak etter § 9a-3 syner at dei fleste sakene er vedtak skulen har gjort etter å ha oppdaga krenkande hendingar sjølve (i dei fleste vedtaka er det ikkje opplyst om elevar/foreldre har bedt om tiltak).
I ei av sakene vi har motteke vart det ikkje gjort vedtak før Fylkesmannen bad om det. Då det kom klage på skulens vedtak, vart denne ikkje behandla før etter fleire påminningar frå Fylkesmannen. Skulen viser til klagen i eit brev der dei skriv at «Nytt vedtak i høve § 9a vil føreligge så snart skulen har tilsett personale». Nytt vedtak vart gjort ca. 3,5 månader etter klagen.
I sakene der foreldre og foreldregruppe har bedt om tiltak for å betre klassemiljøet, kan vi ikkje sjå at det er gjort vedtak etter oppll. § 9a-3 (3).
Inneheld enkeltvedtaket ei grunngiving der det vert vist til:
a) heimelen for vedtaket?
b) dei faktiske forholda som er lagt til grunn?
c) kva omsyn som er vektlagde?
d) eigna tiltak
Fylkesmannen har kontrollert 17 enkeltvedtak frå dei to siste skuleåra.
Alle vedtaka vi har fått frå skulen omtalar «§9a» i overskrifta. I eitt av vedtaka har skulen vist til § 9a-3 (i ei sak om bortvisning). Det er ikkje vist til § 9a-1 i nokon av vedtaka, og skulen har ikkje tatt eksplisitt stilling til om eleven sin rett til eit godt psykososialt miljø etter oppll. § 9a-1 er oppfylt. Skulen konkluderer likevel i vedtaka med om eleven er utsett for plaging/kva som har skjedd. Heimelen for vedtaka er ikkje korrekt oppgitt, men ved å vise til at det er vedtak etter «§ 9a» er det likevel klart kva vedtak det gjeld. I vedtaka er det ofte vist til at «I miljø- og utviklingsplanen vår … er det sett krav til at elevar skal ha ei åtferd som bidreg til at alle på skulen har eit godt psykososialt miljø etter §9a i Opplæringslova».
Dei faktiske forholda er skildra i vedtaka, og i nokre tilfelle er dette gjort noko kort utan at konkrete episodar er nemnde.
Kva omsyn som er vektlagde er sjeldan vist til i vedtaka.
I fleire av vedtaka er tiltaka upresise, og nokre er ført opp med spørsmålsteikn, døme er: tett oppfølging, orientering til team, «Vidare arbeid med Trygg-modellen?». Dette vurderer vi som lite konkrete tiltak, og tiltak som tvilsamt vil vere tilstrekkelege/eigna til å sikre elevens rett til eit godt psykososialt miljø. Andre tiltak er at elevar som mobbar får «pålegg» om å rette seg etter skulen sitt regelverk og ikkje ha kontakt med eleven han har plaga fysisk og verbalt, «Jamt arbeid med førebygging av mobbing i klassane» og «Sanksjonar mot
mobbarar i høve skulen sin handlingsplan mot mobbing». Mange av tiltaka er generelle, og vi
28 meiner tiltaka burde vore meir konkretisert. Det er viktig at skulen i sine vedtak også klargjer når og korleis evaluering av tiltaka skal skje.
Inneheld enkeltvedtaket informasjon om:
a) klageretten?
b) klagefrist?
c) klageinstans?
d) framgangsmåten ved klage?
I ein del av vedtaka om psykososialt miljø står det «Klagerett – sjå vedlegg». I nokre av vedtaka står det ikkje noko om klagerett og det er ikkje vist til eit slikt vedlegg. Vi forstår det slik at skulen nyttar eit standardskjema med informasjon om klageretten, men det er ikkje vist til dette skjemaet i alle vedtaka, og skjemaet er ikkje lagt ved vedtaka i samband med oversendinga til oss. Dette tyder på at skulen ikkje sikrar at det i samband med alle enkeltvedtak etter oppll. § 9a-3 blir opplyst om klageretten og framgangsmåten for dette.
Har skulen rutinar for saksbehandlingstid ved klage på vedtak om elevane sitt psykososiale miljø?
I skulen si rutinehandbok om elevane sitt psykososiale miljø står det på side 11 at ei sak skal førebuast og avgjerast utan ugrunna opphald og at det snarast mogleg skal gjevast eit førebels svar, jf. forvaltningslova § 11.
5.3 Fylkesmannens vurderingar
Skulen har gjort mange vedtak om elevane sitt psykososiale miljø dei siste to skuleåra. Vi har likevel sett døme på at skulen ikkje alltid gjer vedtak etter oppmoding frå føresette, eller behandlar klage på vedtak før Fylkesmannen har gitt beskjed om dette. Vi meiner at 3,5 månader frå klage på vedtak om psykososialt miljø til klagen er behandla/nytt vedtak er fatta er for lang tid når det heller ikkje er sett inn tiltak for å sikre eleven sin rett til eit godt psykososialt miljø i mellomperioden. Mange av tiltaka i vedtaka som er gjort er svært generelle, og burde vore meir konkretiserte og tilpassa den konkrete situasjonen. Alle vedtak etter § 9a-3 tredje ledd bør innehalde eit punkt om framtidig evaluering av tiltaka, for å sikre at skulen følgjer opp saka etter at vedtak er gjort. Ei sak om ein elev sitt
psykososiale miljø er ikkje avslutta før eleven har eit godt psykososialt miljø. Skulen må sikre at det alltid blir informert om klageretten og framgangsmåten ved klage når dei gjer vedtak etter oppll. § 9a-3.
5.4 Fylkesmannens konklusjon
Naustdal kommune – Naustdal barne- og ungdomsskule har ikkje godtgjort at dei har eit forsvarleg system for å sikre elevane sine rettar til eit godt psykososialt miljø.
Fylkesmannen varslar pålegg om retting under dette punktet.
29 6. VARSEL OM PÅLEGG OM RETTING
Fylkesmannen har i kapitla 3 til og med 5 konstatert lovbrot. Dette er eit førehandsvarsel om vedtak etter forvaltningslova § 16.
Kommunen får frist til 29.09.2014 med å rette det ulovlege forholdet. Fristen gjeld både for rettinga av lovbrota og tilbakemelding til Fylkesmannen.
Dersom forholdet ikkje blir retta, vil Fylkesmannen vedta pålegg om retting.
Varsel om pålegg:
Kommunen sitt ansvar og internkontroll, jf. opplæringslova § 13-10 andre ledd
1. Naustdal kommune må sikre at rektor gjer enkeltvedtak og at kommunen behandlar klager i tråd med opplæringslova kap. 5 og kap. 9a:
a) Syte for at rektor har naudsynt forvaltningsrettsleg kompetanse, i tråd med delegeringa kommunen har gjort, jf. oppll. § 13-10 andre ledd.
b) Sikre at enkeltvedtak er i samsvar med krava i forvaltningslova, jf. oppll. § 13-10 andre ledd, jf. forvaltningslova kapittel V.
c) Sikre forsvarleg behandling av klager, jf. oppll. § 13-10 andre ledd, jf. forvaltningslova kapittel VI.
Spesialundervisning, jf. opplæringslova kap. 5 og forvaltningslova
2. Naustdal kommune må sikre at Naustdal barne- og ungdomsskule gjer vedtak om
spesialundervisning som er i samsvar med krava i opplæringslova og forvaltningslova. Naustdal kommune må sjå til at Naustdal barne- og ungdomsskule:
a) Alltid gjer enkeltvedtak når det ligg føre sakkunnig vurdering, også der PPT ikkje tilrår spesialundervisning, jf. opplæringslova § 5-3.
b) I alle vedtak grunngir ev. avvik frå sakkunnig vurdering, jf. opplæringslova § 5-3 fjerde ledd.
c) Viser tydeleg i alle vedtak kva eleven er tildelt etter opplæringslova § 5-1, både når det gjeld omfang, innhald og organisering.
d) Tydeleggjer rutinar for klagebehandling i tråd med forvaltingslova § 33.
e) Sikrar foreldre sin rett til å uttale seg før det vert gjort vedtak, jf. opplæringslova § 5-4 andre ledd.
30 Elevane sitt psykososiale miljø, det individretta arbeidet, jf. opplæringslova kap. 9a og forvaltningslova
3.Naustdal kommune skal syte for at Naustdal barne- og ungdomsskule handsamar oppmodingar om tiltak ved å fatte enkeltvedtak etter reglane om dette i forvaltningslova. Naustdal kommune må i denne samanhengen sjå til at Naustdal barne- og ungdomsskule:
a) Gjer enkeltvedtak ved alle oppmodingar som gjeld elevane sitt psykososiale miljø, jf.
opplæringslova §9a-3 tredje ledd.
b) Behandlar alle oppmodingar om tiltak og klager på vedtak utan ugrunna opphald jf.
opplæringslova 9a-3 tredje ledd, jf. forvaltningslova § 11a.
c) Sikrar at vedtak og tiltak er eigna til å sikre eleven sin rett til eit godt psykososialt miljø, jf.
opplæringslova 9a-3 tredje ledd, jf. opplæringslova 9a-1.
a) Informerer om klageretten og framgangsmåten ved klage i alle vedtak om psykososialt miljø, jf. opplæringslova 9a-3 tredje ledd og forvaltningslova § 27 tredje ledd.
Kommunen har rett til innsyn i saksdokumenta, jf. forvaltningslova § 18.
Leikanger 25.06.2014
Helge Pedersen Lill Mona Solberg Anne Marte Sæle
(tilsynsleiar)
