7.7 Funksjonsdrøfting
Oppgave 7.70 a)
( )
( ) 2 4 3
'( ) 2 4 2 2
f x x x
f x x x
= − + + ⇒
= − + = − ⋅ −
( )
(2) 22 4 2 3 4 8 3 7
Funksjonen har toppunktet 2,7
Funksjonen er voksende når 2 Funksjonen er minkende når 2
f
x x
= − + ⋅ + = − + + =
<
>
b)
( )
( ) ( )
3
2 2
( ) 3
'( ) 3 3 '( ) 3 1
'( ) 3 1 1
f x x x
f x x f x x
f x x x
= − ⇒
= − ⇔ = ⋅ −
= ⋅ + ⋅ −
–2 –1 0 1 2 x 3
x – 1 x +1
'( ) f x f
–1 0 1 2 3 x –2
x-2 '( ) f x f
- 6 - 5 - 4 - 3 - 2 - 1 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
- 2 - 1 0 1 2 3 4 5 6
x y
- 6 - 5 - 4 - 3 - 2 - 1 0 1 2 3 4 5 6
- 3 - 2 - 1 0 1 2 3
x y
( ) ( )
( )
( )
3
3
( 1) 1 3 1 1 3 2
Funksjonen har toppunktet 1, 2 (1) 1 3 1 1 3 2
Funksjonen har bunnpunktet 1, 2
Funksjonen er voksende når 1 og når 1 Funksjonen er minkende når 1 1
f
f
x x
x
− = − − ⋅ − = − + =
−
= − ⋅ = − = −
−
< − >
− < <
c)
( )
( ) ( )
4 3 2
Nullpunkter 2 og 1
3 2 2
( ) 3 4 12 2
'( ) 12 12 24 12 2
'( ) 12 2 1
x x
f x x x x
f x x x x x x x
f x x x x
= =−
= − − + ⇒
= − − = ⋅ ⋅ − −
⇔ = ⋅ ⋅ − ⋅ +
( ) ( ) ( )
( ) ( )
( )
4 3 2
4 3 2
4 3 2
( 1) 3 1 4 1 12 1 2 3
(2) 3 2 4 2 12 2 2 48 32 48 2 30 Funksjonen har bunnpunktene 1, 3 og 2, 30
(0) 3 0 4 0 12 0 2 2 Funksjonen har toppunktet 0, 2
Funksjonen er voksende når 1 0 og nå f
f
f
x
− = ⋅ − − ⋅ − − ⋅ − + = −
= ⋅ − ⋅ − ⋅ + = − − + = −
− − −
= ⋅ − ⋅ − ⋅ + =
− < < r 2 Funksjonen er minkende når 1 og når 0 2
x
x x
>
< − < <
–2 –1 0 1 2 x 12
x x – 2 x +1
'( ) f x f
- 3 2 - 3 0 - 2 8 - 2 6 - 2 4 - 2 2 - 2 0 - 1 8 - 1 6 - 1 4 - 1 2 - 1 0 - 8 - 6 - 4 - 2 0 2 4 6
- 3 - 2 - 1 0 1 2 3
x y
Oppgave 7.71 a)
( ) ( )
3 2
1 3
Nullpunkter 3 og 1 2
( ) 3 9
'( ) 2 3 3 1
x x
f x x x x
f x x x x x
= =−
= − − + ⇒
=− − = − ⋅ +
( ) ( ) ( )
( )
3 2 32
1
3 3
3 2
1 3
( 1) 1 1 3 1 9
Funksjonen har toppunktet 1,32 3
(3) 3 3 3 3 9 0 Funksjonen har bunnpunktet 3, 0
f
f
− = ⋅ − − − − ⋅ − + =
⎛− ⎞
⎜ ⎟
⎝ ⎠
= ⋅ − − ⋅ + =
b)
- 2 - 1 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 0 1 1 1 2
- 3 - 2 - 1 0 1 2 3 4 5
x y
–2 –1 0 1 2 3
x x - 3
x +1 '( ) f x f
c)
( ) ( )
( ) ( ) ( )
2
3 2 25
1
3 3
Stigningstallet til tangenten: '( 2) 2 2 2 3 5 Da vet vi at tangenten er gitt ved likningen 5
2 ( 2) 2 2 3 2 9 Tangeringspunkt: 2,25
3 Konstantleddet bestemmes ved å
a f
y x b
x y f
b
= − = − − ⋅ − − =
= +
⎛ ⎞
= − ⇒ = − = ⋅ − − − − ⋅ − + = ⎜⎝− ⎟⎠
( )
sette inn koordinatene til tangeringspunktet.
25 25 55
5 2 10
3 3 3
Likninga for tangenten er 5 55 3
b b b
y x
= ⋅ − + ⇔ + = ⇔ =
= +
d)
Lommeregner
2 2
3 2 7
1
3 3
At de to tangentene er parallelle, betyr at de har samme stigningstall.
'( ) 5 2 3 5 2 8 0 2 4
(4) 4 4 3 4 9 Det andre tangeringspunktet er 4,7 3 Konstantleddet bes
f x x x x x x x
f
b
= ⇒ − − = ⇔ − − = ⇔ = − ∨ =
⎛ ⎞
= ⋅ − − ⋅ + = ⎜⎝ ⎟⎠
temmes ved å sette inn koordinatene til tangeringspunktet.
7 7 53
5 4 20
3 3 3
Likninga for den andre tangenten er 5 53 3
b b b
y x
= ⋅ + ⇔ − = ⇔ = −
= −
Oppgave 7.72 a)
( )
Nullpunkt 1 3
2 3
2 3 3
1 2 2 2
( ) 2 2 '( ) 2 2 2
x
f x x x x f x x x
x x x
=
− − −
= + = + ⇒ = + − ⋅ = − =
( )
2
(1) 2 1 1 2 1 3 1
Funksjonen har bunnpunktet 1, 3 f = ⋅ + = + =
–2 –1 0 1 2 3
x 2x3 – 2
x3 '( ) f x f
b)
Oppgave 7.73
a) PNullpunkt 1
1 1 1
( ) 2 '( ) 1 2 1
2
x
f x x x f x x
x x x
=
= − ⇒ = − ⋅ = − = −
( )
(1) 1 2 1 1 2 1
Funksjonen har bunnpunktet 1, 1 f = − = − = −
− b)
- 2 - 1 0 1 2 3 4
- 1 0 1 2 3 4 5 6 7
x y
0 1 2 3 4 5 x 1
x− x '( ) f x f
- 6 - 4 - 2 0 2 4 6 8 10 12
- 3 - 2 - 1 0 1 2 3 4 5
x y