• No results found

Tvangsmedisinering

In document Tvangsmedisinering i psykiatrien (sider 31-36)

sensus, vita vero civilis dicitur, quae finem constituit in bono practicae rationis, puta in exercitio virtuosorum operum. Vita autem contemplativa, quae constituit finem in bono rationis speculativae, scilicet in contemplatione veritatis.

[72764] L. I, Lect. 5 n. 6 Deinde cum dicit: multi quidem igitur etc., inquirit de praedicta opinione. Et circa hoc duo facit. Primo improbat eam. Secundo inducit rationem inducentem ad ipsam, ibi, adipiscuntur autem et cetera. Circa primum considerandum est, quod vita voluptuosa, quae ponit finem circa delectationem sensus, necesse habet ponere finem circa maximas delectationes, quae sequuntur naturales operationes, quibus scilicet natura conservatur secundum individuum per cibum et potum et secundum speciem per commixtionem sexuum. Huiusmodi autem delectationes sunt communes hominibus et bestiis: unde multitudo hominum ponentium finem in huiusmodi voluptatibus videntur esse omnino bestiales, quasi eligentes talem vitam quasi optimam vitam in qua pecudes nobiscum communicant. Si enim in hoc felicitas hominis consisteret, pari ratione bestiae felices essent fruentes delectatione cibi et coitus. Si igitur felicitas est proprium bonum hominis, impossibile est quod in his consistat felicitas.

[72765] L. I, Lect. 5 n. 7 Deinde cum dicit adipiscuntur autem etc., ponit rationem inducentem ad hanc opinionem. Et dicit, quod illi qui ponunt hanc opinionem, accipiunt pro ratione quod multi illorum qui sunt in maximis potestatibus constituti, sicut reges et principes, qui felicissimi apud vulgus reputantur, similia patiuntur cuidam regi Assyriorum nomine Sardanapalo, qui fuit totaliter voluptatibus deditus, et ex hoc reputant voluptatem esse optimum, utpote quae ab optimatibus maxime

voluptuosa a que faz do prazer sensível o fim; vida política a que coloca o fim no bem da razão prática, como exercício de ações virtuosas. Vida contemplativa se chama a que põe o fim no bem da razão especulativa, como na contemplação da verdade.

L. I, Lect. 5, n°. 6. Examina a opinião. Primeiro, a reprova. Depois, infere a razão que conduz a esta opinião. Há de considerar-se que a vida prazerosa que põe o fim no prazer do sentido, necessariamente deve por o fim nos maiores prazeres, os que seguem as operações naturais, aquelas pelas quais se conserva a natureza: no indivíduo, o alimento e a bebida; na espécie, a união sexual. Porém estes deleites são comuns aos homens e aos animais. Daí que todos os homens que põe o fim nestes prazeres se parecem inteiramente com os animais, elegendo a vida na que tomam partes os animais o mesmo que nós. Logo, se nisto consistisse a felicidade do homem, pela mesma razão, os animais seriam felizes desfrutando do prazer da comida e do coito. Portanto, se a felicidade é um bem próprio do homem, é impossível que consista nesses prazeres.

L. I, Lect. 5, n°. 7. Põe a razão que conduz a esta opinião. Os que sustentam esta opinião o fazem em vista de que muitos dos que estão investidos nos poderes mais altos, como os reis e os governantes, os quais são considerados felicíssimos pelo povo comum, vivem de modo similar a de certo rei dos assírios chamado Sardanapalo, o qual se dedicou totalmente ao voluptuoso. Por isso se considera que o prazer é o melhor, como sendo no extremo

309

diligitur.

[72766] L. I, Lect. 5 n. 8 Deinde cum dicit: qui autem excellentes etc., inquirit de opinionibus pertinentibus ad vitam activam sive civilem. Et primo quantum ad honorem. Secundo quantum ad virtutem, ibi, forsitan autem et magis et cetera. Et hoc rationabiliter. Nam vita civilis sive activa, intendit bonum honestum. Dicitur autem honestum, quasi honoris status, unde ad hoc pertinere videtur et ipse honor, et virtus, quae est honoris causa. Circa primum tria facit. Primo proponit opinionem. Et dicit quod illi qui sunt excellentes, idest virtuosi et operativi, idest dediti vitae activae, ponunt felicitatem in honore.

[72767] L. I, Lect. 5 n. 9 Secundo ibi: civilis enim etc., inducit ad hoc rationem. Quia fere totius civilis vitae finis videtur esse honor, qui redditur bene operantibus in vita civili quasi summum praemium. Et ideo colentibus civilem vitam probabile videtur felicitatem in honore consistere.

[72768] L. I, Lect. 5 n. 10 Tertio ibi: videtur autem magis etc., improbat hanc opinionem duabus rationibus. Quarum primam ponit dicens, quod ante assignatam veram rationem felicitatis divinamus, id est coniicimus felicitatem esse quoddam bonum, quod est proprium ipsi felici, utpote ad ipsum maxime pertinens, et quod difficile ab eo aufertur. Hoc autem non convenit honori, quia honor magis videtur consistere in actu quodam honorantis et in eius potestate, quam ipsius etiam qui honoratur. Ergo honor est quiddam magis extrinsecum et superficiale quam bonum quod quaeritur, scilicet felicitas.

[72769] L. I, Lect. 5 n. 11 Secundam rationem ponit ibi, amplius autem videntur et cetera. Quae talis est. Felicitas est quiddam optimum quod non quaeritur propter aliud. Sed honore est aliquid melius propter quod quaeritur. Ad hoc

preferido pelos poderosos.

L. I, Lect. 5, n°. 8. Se pergunta pelas opiniões que se referem à vida ativa ou política (civilem). Primeiro, enquanto à honra. Segundo, à virtude. isto é razoável. Pois a vida política ou ativa tende ao bem honesto. Fala do bem honesto como condição da honra. Portanto, à vida política parece pertencer a honra e a virtude que é a causa da honra. Primeiro apresenta a opinião. Os homens excelentes, ou seja, virtuosos e ativos, dedicados à vida ativa, põem a felicidade na honra.

L. I, Lect. 5, n°. 9. Em segundo lugar, infere uma razão. Talvez como o fim de toda a vida política parece ser a honra que se outorga como um prêmio aos que obram bem nessa vida política, é provável que aos que a cultivam a vida política lhes pareça que a felicidade consiste na honra.

L. I, Lect. 5, n°. 10. Em terceiro, por duas razões reprova esta opinião. A primeira, sustenta que frente à razão assinada de felicidade, interpretemos ou conjecturemos que esta é certo bem, próprio do homem que é feliz, posto que lhe seja muito entranhável e dificilmente pode ser-lhe quitada. Isto não corresponde a honra, que parece consistir melhor em certo ato de que honra e em seu poder, que em um ato do que é honrado. Logo, a honra é algo mais extrínseco e superficial que o bem que buscamos, ou seja, a felicidade.

L. I, Lect. 5, n°. 11. A segunda razão é a seguinte. A felicidade é algo ótimo, que não se busca por outra coisa. Porém da honra há algo melhor, aquilo pelo qual este é buscado. Pois os homens parecem

310

In document Tvangsmedisinering i psykiatrien (sider 31-36)

RELATERTE DOKUMENTER