Ölçeğin yapı geçerliğinin belirlenmesi amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA), güvenirliğinin belirlenmesi amacıyla Cronbach’s alfa güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır.
Ölçeğin yapı geçerliğini istatistiksel olarak tespit etmek için açımlayıcı faktör analizi tekniği kullanılmaktadır. Ölçeğin öncelikli olarak, faktör analizine uygun olup olmadığını anlamak amacıyla KMO ve Bartlett testi yapılmaktadır. KMO katsayısı örneklemin büyüklüğünü test etmek için hesaplanmaktadır. Faktör analizinde evrendeki dağılımın normal olması da beklenmektedir. Bu da Bartlett testiyle incelenmektedir. Bu kapsamda KMO testi ölçüm sonucunun 1,000’e yakın, Bartlett küresellik testi sonucunun da istatistiksel olarak anlamlı olması gerekmektedir.
Faktörlerin öz değerlerine ait saçılma diyagramı olan Scree Plot grafiği ya da açıklanan varyans oranı ölçeğin toplam faktör sayısının belirlenmesinde kullanılmaktadır. Faktör analizi işleminde ölçek maddelerinin faktörlere atanması yada ölçekten çıkarılması işlemlerinde faktör yükü değerlerine bakılmaktadır. Faktör yük değeri, maddelerin faktörlerle olan ilişkisini açıklayan bir katsayıdır. Maddelerin yer aldıkları faktördeki yük değerlerinin yüksek olması beklenir. Her bir maddenin faktör yükünün 0,30’dan küçük olduğu ya da söz konusu maddenin faktör yüklerinin iki farklı faktördeki değerlerinin farkının 0,10’dan küçük olması durumunda (binişiklik) madde ölçekten çıkarılarak analiz işlemine devam edilir.
Cronbach’s alfa katsayısının 0-1 arasında değiştiği, değerlendirme kriterlerine göre “0.00 <0.40 ise ölçek güvenilir değil, 0.40 <0.60 ise ölçek düşük güvenirlikte, 0.60
<0.80 ise ölçek oldukça güvenilir ve 0.80 <1.00 ise ölçek yüksek derecede güvenilir bir ölçek” olarak değerlendirildiği ifade edilmektedir (Tavşancıl, 2005).
68
Tablo 4.1: TKY Odaklı İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları Ölçeği KMO ve Bartlett Testi Sonuçları
Kaiser-Meyer-Olkin Örneklem Yeterliliğinin Ölçümü ,963
Yaklaşık. Ki-Kare 5211,373
df 120
Bartlett' in Küresellik Testi Sig. 0,000
Ölçeğin faktör analizine uygunluğunun belirlenmesi amacıyla yapılan KMO ve Bartlett testi sonuçları tabloda verilmiştir. Analiz sonucuna göre KMO değeri 0,500’den büyük ve Bartlett X2 testi anlamlı bulunmuştur. Buna göre ölçek faktör analizine uygundur.
Ölçeğin faktör sayısının belirlenmesi amacıyla Şekil 4.1’ de gösterilen Scree Plot grafiği oluşturulmuştur.
Şekil 4.1: Scree Plot Grafiği
Scree plot grafiği incelendiğinde tek faktörden sonra öz değerlerin yatay bir saçılım izlediği belirlenmiştir. Buna göre ölçeğin tek faktörden oluşmasına karar verilmiştir.
Tablo 4.2: TKY Odaklı İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları Ölçeği Maddelerinin Faktör Dağılımı ve Güvenirlik Analizi Sonuçları
Boyut Madde Ortalama Faktör Açıklanabilir Güvenilirlik
Yapılan faktör analizi sonucuna göre ölçeğin faktör yükleri 0,822 ile 0,915 arasında değişen 16 soru ve tek boyuttan oluştuğu belirlenmiştir. Ölçeğin toplam varyansı açıklama oranı %74,076; güvenirlik katsayısı 0,976’dır. Buna göre Ölçeğin güvenirlik düzeyi çok yüksektir.
Tablo 4.3: Yeniliğe Yönelik Stratejik Oryantasyon Ölçeği Maddelerinin Faktör Dağılımı ve Güvenirlik Analizi Sonuçları
Kaiser-Meyer-Olkin Örneklem Yeterliliğinin Ölçümü ,794
Bartlett'in Küresellik Testi Yaklaşık Ki-Kare 584,446
df 10
70
Ölçeğin faktör analizine uygunluğunun belirlenmesi amacıyla yapılan KMO ve Bartlett testi sonuçları tabloda verilmiştir. Analiz sonucuna göre KMO değeri 0,500’den büyük ve Bartlett X2 testi anlamlı bulunmuştur. Buna göre ölçek faktör analizine uygundur.
Ölçeğin faktör sayısının belirlenmesi amacıyla Şekil 4.2’ de Scree Plot grafiği oluşturulmuştur.
Şekil 4.2: Scree Plot Grafiği
Scree plot grafiği incelendiğinde tek faktörden sonra öz değerlerin yatay bir saçılım izlediği belirlenmiştir. Buna göre ölçeğin tek faktörden oluşmasına karar verilmiştir.
Tablo 4.4: Yeniliğe Yönelik Stratejik Oryantasyon Ölçeği Maddelerinin Faktör Dağılımı ve Güvenirlik Analizi Sonuçları
Boyut Madde Ortalama Faktör Yükü Açıklanabilir Varyans
Oranı Güvenilirlik
Katsayısı
Madde 1 3,57 ,905
Madde 4 3,70 ,872
Yeniliğe Yönelik
Oryantasyon Madde 5 3,73 ,805 59,087 ,818
Madde 3 3,74 ,618
Madde 2 3,41 ,588
Yapılan faktör analizi sonucuna göre ölçeğin faktör yükleri 0,588 ile 0,905 arasında değişen 5 soru ve tek boyuttan oluştuğu belirlenmiştir. Ölçeğin toplam varyansı açıklama oranı %59,087; güvenirlik katsayısı 0,818’dir. Buna göre Ölçeğin güvenirlik düzeyi çok yüksektir.
Tablo 4.5: Yenilik Ölçeği Maddelerinin Faktör Dağılımı ve Güvenirlik Analizi Sonuçları
Kaiser-Meyer-Olkin Örneklem Yeterliliğinin Ölçümü ,916
Bartlett'in Küresellik Testi Yaklaşık Ki-Kare 1101,494
df 21
Sig. ,000
Ölçeğin faktör analizine uygunluğunun belirlenmesi amacıyla yapılan KMO ve Bartlett testi sonuçları tabloda verilmiştir. Analiz sonucuna göre KMO değeri 0,500’den büyük ve Bartlett X2 testi anlamlı bulunmuştur. Buna göre ölçek faktör analizine uygundur.
Ölçeğin faktör sayısının belirlenmesi amacıyla Scree Plot grafiği oluşturulmuştur.
72
Şekil 4.3: Scree Plot Grafiği
Scree plot grafiği incelendiğinde tek faktörden sonra öz değerlerin yatay bir saçılım izlediği belirlenmiştir. Buna göre ölçeğin tek faktörden oluşmasına karar verilmiştir.
Tablo 4.6: Yenilik Ölçeği Maddelerinin Faktör Dağılımı ve Güvenirlik Analizi Sonuçları
Boyut Madde Ortalama Faktör Yükü Açıklanabilir Varyans Oranı Güvenilirlik Katsayısı
Madde 6 3,87 ,832
Madde 2 3,91 ,830
Madde 4 3,89 ,822
Yenilik Madde 3 3,61 ,815 65,480 ,911
Madde 5 3,87 ,797
Madde 7 3,80 ,789
Madde 1 3,97 ,778
Yapılan faktör analizi sonucuna göre ölçeğin faktör yükleri 0,778 ile 0,832 arasında değişen 7 soru ve tek boyuttan oluştuğu belirlenmiştir. Ölçeğin toplam varyansı açıklama oranı %65,480; güvenirlik katsayısı 0,911’dir. Buna göre Ölçeğin güvenirlik düzeyi çok yüksektir.