Hvordan forstår designere annerledeshet i arbeid med universell utforming?

Fulltekst

(1)H ? E IK I. J. A. I. :. ,. G. ,. I D. I E I E E I A 2020. L.

(2)

(3) H. da. de ed. E. a a. I a S. eea e e. dea a e J. e. e e e e. e ede e ? e. e e IKT. Ve e A e a de G e a. a be d.

(4) I. S. J. &. A. G. H ? :// T. :R. .. . ,. O.

(5)

(6) Sammendrag Denne masteroppga en er en st die a h ordan interaksjonsdesignere og t iklere forst r annerledeshet og design for like menneskers beho . Arbeidet plasserer seg nder forskning p disabili. s dies for. ni ersell tforming i HCI-feltet, men st tter seg ogs p fagfeltet forst annerledeshet og s n p annerledeshet blant mennesker.. I arbeidet har i inter j et designere og t iklere, blinde samt sterkt s aks nte br kere, og anal sert gjeldende og edtatt lo gi ning. Form let med oppga en er problemer som oppst r i arbeid med t ikling a. bel se. ni ersell tforming a IKT-s stemer.. Vi disk terer m lige rsaker og l sninger p de problemene i har identifisert i arbeidet, samt implikasjoner a. like tiltak som kan innf res og a lo. kraft. Samtidig sammenligner i prosjekter innenfor t ikling a. erk som er edtatt. re f nn med tidligere forskning p s ksessf lle ni ersell tforming i IKT.. i. tre i.

(7) Forord F rst nsker vi. takke v r veileder Jo Herstad for uvurderlig hjelp. Hans positive. holdning, interesse for fagfeltet, unike kreativitet og evne til. se muligheter har loset. oss st dig n r vi har st tt fast. Samtalene med Jo har b de inspirert, oppmuntret og utfordret oss.. De neste vi vil takke er NBfU og alle andre som har stilt opp for arbeidet v rt. Spesielt til Kristoffer Lium for organisering og. f igang samarbeidet.. Vi vil ogs takke Steffen og Anton for sitt helt spesielle bidrag til studiehverdagen. Masterstudiene ville ikke v rt det samme uten dere. Gjengen i s vende etasje p Ole-Johan Dahls hus har med sitt enest ende milj gjort det til en forn. else. komme. p universitetet hver dag.. Familie og venner som har bidratt med korrekturlesning, st tte, oppmuntring og t lmodighet n r vi har v rt frustrerte fortjener ogs en stor takk. Takk til Lissi, Vilde og Victoria for st dig st tte.. Videre vil vi gi en honn r til DFDS og Kvelertak, for motivasjonen og energien vi har kunnet hente.. Til sist, denne er til deg.. ii.

(8) iii.

(9) Innholdsfortegnelse 1 In rod k jon. 1. 1.1 Bakgrunn. 2. 1.2 Norges Blindeforbunds ungdom. 3. 1.3 Motivasjon. 4. 1.4 Forskningssp rsm l. 8. 1.5 Egne erfaringer med annerledeshet. 9. 1.6 Struktur. 12. 2 Teori. 14. 2.1 Universell utforming. 14. 2.2 Annerledeshet. 16. 2.3 Disability studies. 20. 2.4 Brukervennlighet og tilgjengelighet i IKT. 21. 2.5 Inkludering og verdighet. 21. 2.6 Likestilling og norsk lov. 23. 2.7 Politikk. 24. 2.8 Difi og Digdir. 26. 2.9 Web Content Accessibility Guidelines. 27. 2.10 Web Accessibility Directive. 28. 2.11 Brukervennlighet. 29. 2.12 Hvordan snakker man om annerledeshet?. 30. 2.12.1 Betydningen av modeller for annerledeshet. 31. 2.13 Annerledeshet hos brukere i forskning. 32. 2.14 Implementert kunnskap i n ringslivet. 33. 2.15 Proxybrukere & personas. 34. 2.16 Sosiale forhold. 35. 2.17 Hva mener vi med annerledeshet. 36. 2.17.1 Hva er empati?. 36. 2.17.2 Empativerkt y. 47. 2.17.3 Kritikk av empativerkt y og simulering. 38. 2.18 Pragmatisme. 38. 2.19 Spr k, begreper og definisjoner. 39. 3 Me ode. 42. 3.1 Filosofisk tiln rming. 42. 3.2 Intervju. 43. 3.3 Workshop. 45. iv.

(10) 3 Me ode. 42. 3.1 Filosofisk tiln rming. 42. 3.2 Intervju. 43. 3.3 Workshop. 45. 3.3.1 Simuleringsverkt y. 47. 3.4 Transkribering. 48. 3.5 Analyse. 48. 3.6 Rekruttering. 50. 3.7 Etikk og personvern. 51. 4 Gjennomf ring a da ainn amling. 53. 4.1 Rekruttering av intervjuobjekter. 53. 4.2 Intervjuplan. 54. 4.3 Pilotintervju. 54. 4.4 Gjennomf ring av intervjuene. 54. 4.5 Gjennomf ring av workshop. 56. 4.6. 57. jobbe med utsatte brukere. 5 F nn. 58. 5.1 Holdninger og normer. 58. 5.2 Hva tenker du om n r du h rer universell utforming ?. 58. 5.3 Prioritering. 60. 5.4 Kreativ frihet. 63. 5.5 Kunden. 64. 5.6 Motivasjon for universell utforming. 64. 5.7. 65. konomi. 5.8 Empati. 67. 5.9 N r er man ekspert?. 68. 5.10 WCAG er kjedelig. 79. 5.11 Rekruttering. 71. 5.12 Workshop med designere. 74. 5.13 Intervju med medlemmer i NBfU. 75. 5.14 Skreddersy eller lage for alle?. 79. 6 Di k. jon. 80. 6.1 P hvilken m te kan vi egentlig forst annerledeshet i evner som vi designer IKT for? 80 6.1.1 Workshop. 80. 6.1.2 Konsekvenser av empativerkt y. 82. 6.1.3 Hvordan kan man bruke empativerkt y?. 82. 6.1.4 Pragmatisk tiln rming. 83. v.

(11) 6.2.3 Samarbeid mellom akt rer om universell utforming. 91. 6.3 Hvordan ser interaksjonsdesignere og utviklere p annerledeshet i arbeid med universell utforming? 95 6.3.1 Loven som virkemiddel for endring 7 Konkl. 97. jon. 100. 7.1 Videre arbeid. 103. 8 Li era rli e. 105. Vedlegg. 114. Vedlegg 1: Intervju NBfU. 114. Vedlegg 2: Gruppeintervju NBfU. 116. Vedlegg 3: Intervju Designer/utvikler. 119. Vedlegg 4: Samtykkeerkl ring. 122. Vedlegg 5: Workshop. 123. Vedlegg 6: Dagbok fra voice-over. 125. vi.

(12) vii.

(13) 1I B. d. j. a IKT i h e dage e. he dag. e. b. e f. ei f. a j. a ge. - g. e. e. e . De f. i a j. e. e ea. g. gi (IKT).. Info ma jon - og komm nika jon eknologie ha fo and e m en i le e , l jobbe p . De ha p fo e il o. i ke menne ke. h e dag p m e. iden (F g e d, 2014,. fo ba e i. Ma ge a i i e e i a f. e. b. g je e e . Og a. e IKT-ba e e e. a. a de. e. i e a gje. a de ie C. f e. hje. e. ia f. e. de i je. e. . hje. i g. ii. e e. je ha. f. g ide. g a beid. e hadde. gje. a a beid ha b i. b i e. Fo den enkel e e de. e.E. g. e. i. e. a IKT a e. de. e. de. e IKTe a. ef. eg a. a g. e. a a beid. d, eg e. g fe. i ge f. a. e. ea i g a. k nne del a i info ma jon. amf nne. IKT. e e.F. i. IKT e de ig e. e f. a de e. i ig a a e f a. e. i a de e. a e de i. ig e de e. i ig a. ig a. 1. g. ik ig fo m lighe en il. e e e e).. de e. ide. a de ie .. (F g e d, 2014,. f. a d. he e e i. danning, a beid li , o gani a jon li og h e dag li. e h. af ig. e. like e dig del akel e i. De e be. i. e g di e e a a beid,. ega g hadde b i. a de ie ,. a IKT. He. ighe e. e da. egge i e e f. a j. g. a f. je e h. i ge. e e k nne ha. ega g g di e e a a beid e. a ge a j bbe e g. e . U e di g a i f g ad. i ga g i. id-19. Li e e ha a beid ed b. a eggi g. f d e de. om de f. e og. e e e e).. e he a he gig a. e i 2020. U a ige j bbe ,. e. a ib. e e i ge a fe. i i ge a g je e e ig.

(14) e. e. e . De e fa e. g da. ig. 18. e ighe e i. U i e e a. f. ee. e. ide. de . E e. e. e. Ra. e. f. e -. e a. i g. i. f. b. a e. e b. e. ee e. i ge , e e i e. aa,. e. F. a f. bid a i i a e. g. j. i. e. ih. i ge e i. g e e f. i ge. i. , . ,K ae. . Vide. ed e. e. gi. e.Ta i a. i g. F de f. e ba be. de. e a h e. e e de e a. e. e.. e. f. e f. ge e fi. e. e be .. a e, g. ge e f. d e dighe. i de f. e fa i. e de. e. ig. I a f e. a e de a. i i e i ge e e. e. a. e. e. age. e. e. e. e. a. i gj e. e,. b. i ge. e. e e. ed. i i e e di. i iee. g h d i ge e de. e. i i ei g. e.. da a be. i e e a IKT-. e. e i. ed a h. ee. e c., g i. a e i de a e e. Begge de ba g. ed e. i e a. i ie. e de age e. Vi a f. b i e , h ea. j. ig (Difi.. e e T-ba e, i. i. i e e. a ha. de .. i gi. e. ide. i g i de f i. a fae. ia e a f. e a fe. a ha. e , ba e. ed e. ag de. e ige e. de e e. e,d. d ha. i e e. a be. f. ba g. i i e i g,. i g e e i e e eggi g a. e. i e e. e. a. e. di. i ea. i i ee. f. ed j bbe e e. g ide e. De. e di. j. d. e. a ge,. i ge . De e e f. gi. e ige f. e. fe a. e dig. i. i g?). E e. ide. a. e. i e i i g gf b d. e IKT ha d e. a. f. e. fa e IKT-. i gi. he e. i e e. de. de a i a f. f. i. g. i e e e. i ge , a. f. i g. a ha. i i de. e b i de e e. e. ga e i e j e. a. eb. i de ig e e. e e.. 1.1 Ba g Ba g. e f. B i def b. de. d U gd. e. a e (NBfU),. ga e e f a e. 2. e ie. eg e. i g gj e. ed. De e. a N ge i ge a.

(15) e. ede age. e. ei ede ha i e. e. a e ef. ga e i a a beid. e. F a de e. ede. i idee. g. e ab e. a. ed NBfU.. i e e. f. be. i i ge. i de. d. gd. 1.2 N ge B i def b U ga g. e f. i i ga. a e e. a a beid. e. ed NBfU. O. g. a beide e. g. be. e . Ma ge a f. a. e. i. f. h. gi e. a. he. ig a g e. i gf. e. i. i i g,. f. i e j. ag i. i g,. a ef. e f. ii. de. e , ha. ie de. de. e a. a. he. ak. ede b. ed e a. e ee. e e. e ie e. ga i a j Ne. e a f b. ede. g e, e. e a a. de f. e. i. e ede. a i, i e e eggi g f. e ede he . I de g ad de ed NBfU ha. ede.. og ak i i e e ,. i fo f ll amf nn me. i e e i eg e. ed e. ig like illing. e . F di. f e d e ( ee de e e b i de) e e a e b ii. a eea i f. ga e. n hemmede (NBfU, 2020).. g. ede . S. ,. n e og blinde ngdomme . Gjennom. epoli i k enga jemen , jobbe. og o ial inkl de ing a. Ne. g. da. likepe on a beid og habili e ing p lokale og land dekkende k am in e e. ga e i. a f e. eh. ee e. g. ga e. de de . Sa a beide. bje e i. NBfU e en o gani a jon a og fo. a e. ga e. e he e ed b. ed NBfU.. ed ede ig. e f. a. f. i g, ha. je. ga e , g fi. f. eei e ai. i e e. , ha fe e. e b ede e e. e d. UiO. V. g e de a beid. i g g a beid. e i ge e f. a e. age e ba g. e ig. e. e. a f e. ha g. eb. i e e. g. i. ede . E e. i i g i i. de ig e e f. g. ede ig. UiO g NBfU. De e f. a a beide. i e j e. i. de e. i g, g e f a f. ga e e NBfU i. ed. E. ed. a j. a beide de e. e. g. ede . I i egg a. i e e egge f. effe e b ed. ga i a j. i e e. agb. ee. 3. ed f. f. e. i ef. i g a ha je ig. , gi. a ge a. ee g ii ee a a de e a NBfU. h d.

(16) e e ee. i a de. ga e , a be e. a. e e a b de ee de g b i de. Da i. e. i i ge. age e gj de a. e. i ha e d e. ede . De ha i e e ag g de. e e e,. bi f. ed. Gje. i. ede de da ai. ga e. age f. a e. be. a. i g fa. i i gfa. e de a a beide. i. i e. i ha gj. f. a i de e e e a i e .. 1.3 M i a j M i a j. e f. f. e. i dag ig a e f e f b. de. e i ge a. i e e. i e e ed de ig f f. a e- e. i. i je, a. i e e. gie ha. i g (UU) e f e de . U i e e. b. ee. i g ha d e. e i ege h e dag i e f. f. f. iggj. j. e dighe f. e f. i g e. ed f. j. e. gie. f. e. a e, g a e. e. ighe i. idig e. e. Ta e i e .A. i ge. ed e e e. V. e. Sa. e a e i. f. ia e. gi. - g e. Si i. i. gA a. Ae a .. Tid ige e, i. a i a de e. , a. i e. . B i de e g e i he ege e e e id, ed PC-e. i i. beh. e i. e. e. i. g gj. e. hje e i. .S. b i. e. i de. e. a. b i de g ee de b. , i i ege b ai e- e. be i. e ia i beh. e e . I dag ha e e -f. e. e , i i egg i a. e e ge i gje ge ighe f. g digi a e je e e i je. i. e e ege. eb gge . U. h e a eiee. ga e a e. g,. a e, e e f b ai e-. i gje ge ighe f. a e ef. e. a. e d i ge. i e f. b. e. de. a gj e. e a e he e e de ig e f. i e e. i gje ge ig.. 4. e e e gie. e - e i gje ge ig e. b. e a. e . De e e e b de i gje ge ighe e ,. ig a i e e de ( e a i e 2.5). Li e e e. .I. e e. e e iPh. e e de j. f. ee. a de ef f. e. ia fe e e. e e. je. je e f i g,. i. b ei. g e e. De h de e. ede e e.

(17) U i e e. f. i ef. i g ha. a f. e. i egg e de e j bbe. ide . De. a i. . b i de g ee de b e ei. ide: H. NRK-a. a eKi. ee de. ffe Li. ee. da. ed b i de? I e NRK Be a-a i. e ide ,. a. a f i. e (Je. i e j e , g be. fa e NRK- a i e (fig. h. da. i ga g i de. e e fi. i ha fa i. fa e be i. I e a de f. e a. e. ide h. ae e. e , 2018) e. e i. i e h. da ha. e. e. e. e (e e. h. ha. kende.. da. i a. e f. d. i e a bi de. ig i. de e. h e a d e.. ed NBfU b e de. a e a de e. e. eg a. ide. 2). E a. e a. e. i ge a. da e e a i. e ge. i e e. f. e.F. de. 5. a. e. ,. e. i. i a j. de ig e b. e. i e e. igje. da e . U idde ba. e e ge. h de . I. e e b i de g. ede e a de e. je e A g e . e (fig g. ei. 1):. e ga g egen lig a f. bi de ), g. g ade e e. fi. a. de ig e g. ee de de ig e e i de he e a. Fig r 1: NRK-kan inen lik den oppfa e a en ne en hel blind be. De e ei e de. a b. de (i. e. e f. da e. e. ide. e ) eai h de e. i g e de i id e id.

(18) e. edje f. ighe : a. e. ede i. e h de. i g, g a he e e e de e a i. i. ed dage. h de e. g. e. e i. gi f. i e e. e e i gje ge ig.. Fig r 2: Skje md mp a ne b ikken A ng en.ne. Ba g ae. e f. a ge a. ,. e fa. e e e e a ie. F. i g dage a de. a. i a ba. i ea. j. e. i. ga e , g ga e. ibe. g. e:. e e. e ha. e a i. de ig e e, i f. e f. e e e f. ede ig e e. f. i g a. de e. g. de .. 6. i g. a NBfU. O. de. e de e a de . Gje ai. de f. e e i. ga e de. ede de e .. e faf. i e e a. i a j. e e e i de e a beide . Vi e dig ge e e a. i e e fa. ae ia. g. e f adi. ed ii. e a ae e. , g.

(19) E a. e f. de O. i. e. a i ee b. de e i f. e e. I. i. e. a ee ga e hadde. b. e. ga e. e. e. g i. e i. e a. e. ha g. g. i. i g i. De e a id e a. e. f. a. e. g. da de. a. e. d i g. e. de e i b. e. e. ighe i. e de. i e. ege a de d. h de i. b a i dag, a. b. gh. i. e .. ed ii. e. ae. ,. a i. g digi a e hje e id e .. eg,. e. e i ge. e. i. a. i. ed. i ge f ba g. gj e. a. ifi e i. ice. e. e ef. de b i de ( ed egg 6). a. e f. e a. e eg e e fa i ge. de b i de . De e e. ga e. da de. a dee. e ede e. ed e. e. ga e. ga e e. f. e. e e e a NBfU.. i g i. f di g. e. ae. ga e gj de i e de. f. f. e de e e e e i. d eide eg. gje. fa ci e a. a ge. h. a. a .. a. e. e dagb. e. f di i. a ad. i de. ede de i de. V. eg e e. hadde i a g e. e. i. de ig e f. de ba e e g e. De. g. ighe ,. i e e de e. a e a. I. a , a a i ge. ai ee i. i i ge , e e e. a i ee. i e. g i ha. e i e. adig b i. h di g, e. e i. a de ig e f. e. g. e g. e .. b. e,. e. eg e , f. a. d ia. ii. e a id f. d de. a. i b de ha. .. S. de ig e e j bbe. a. de e. e. e,. i ge e fa i ge , bi e. e de e. i. ed g ade a a. ed f. i a ad if gje. e a. e. a g e de a de . Vi a i e. e. e. e eg e fi e g b i e . Di. e e e,. i ha , g h. e e, g. e ede he he e ide ,. da de. d age e, a. e,. ige. i e de. eg e .. 7. ade. ed 100 % e b i e e be g. i e, a. e. ibe e. i e. ea de. a ighe . A e a. e. e eg e. a .. b i be i. ee. e dif. h i e e. i.

(20) 1.4 F I de. i g. e. ga e be. 1. P h i e IKT-. I. e. i f ge de f. e a. i ege. i g g i j bb. i e j e. g fe. i ea. die. e b gge je ig f a de. egen lig a f e. j. f a. e ede he. de ig e e. b ed f e. i. f. e i. b. ed. i i ga. a. f i g. effe. ed. e. bi de. fa e , a de i. a e. a. e. a ige e e e. id ige e e fa i ge. b e a j. ,. a de ig e f . De e. e e de. de i de ig e f .. d i ge. e de. ee. ee de de ig e e. e ig i g. 2. H i e. f. ee. da e a. i. e. e i ga. i g ii e. ie e e eg, g. ag f. .. a i. e. e a. i. e e ee. g h i e be d i g ha f. i e e. e ea. e ede he ?. De. i. e e ei ga. de f e e fa a. e g a. i e i e. i i g. I de e e de ig. e. da bbe. S. a. e , e i g i a d e fe dighe e f. a. 3. H. ig f. :. i ge ?. da. f. i g. a e e. e e. e. i e e. f. . Me. e. i -e. i. i. i g. ed. e. de. e eh i e i g.. de ig e e g. i ee. f. e. e ige fa. i i g a e IKT-. e i ea ed. i. i e e. a fi. e , de ig a. e. e. e. e,. ige ba ie e f. f d i ge. a. ed e. e. e ede he. i. de. i g?. e f a e fa i ge. i ha gj. 8. de ei i da ai. a. i ge , g i.

(21) a. ae. i. ed bed if e e a. i e e. i i ga f. e. i egg. i de i. eg. i. i e ga e. ed a e. a. ha. h. e e e. ed. a f. e. i e e. j. i g. de i e. e. e bi a. i g.. ga e f. e. e . Vi ha. e ede. e. e fa ge ig e. de Ve e gj . E e e. a. e. e dig, e dig i a a. d. h a. dage a. e. . A e ede. i ha. de. e. dde.. a. g. a I a. de e de. I. a g i he e. f. e e e. fe ea. gj. a. ig i. i gje ge ig. e a. if. e ede e. e. i e e. e ede he. i e. da ha. je e i f. e. e. g d i e . De. h ea de g. e. de e e e ga g. e e ha. , a. idig. e fa ge g. i e de f a h e a d e. De e e e. ai. e ede he .. Ve e ha id i f ha e i. ee. e de a. a e. f. e, g a. egge. a , g a de ig. ed a f. e fa geb i dhe. e de f. I a f. a. ii. i a. a e e ha i. e i e, e ha. ia. I a ha e. e fa. e ia i e. e-f. de ig e i. i ee. e be. egge i beg e a. e. i e iee.V. e. de ig e. a. i h a. 1.5 Eg e e fa i ge. e. i g b i eg e fee. e. Begge f fa e e a de. e i bed if dage. . De e. a i de ig. ed he. e. f. e je e e. i g. e e. e. e. ig e e g e. e e. e. fe e. g f. e ba e e. e b a di g a e de. e e e gj. e a fa f e 5-60. g b i ba e e. a e e h i ,. ig e. id f. i. . De e i . Sa g. f. e e. a Ve e h e e. e f e. ig. idig. a eid de. ha de. je. a e a a. De e e. h de i e (NHI). Da fa e e i de b i de f e. e de e f i a. e e. . Da e de be e. af ig h de i e. H de i e. a. e e, j e bi ,. 9. e , de e. e, e. e. gj e. fi. ee. g e e b. e.

(22) da a. e. de e. e ga ge i. De e e i. g . De e e e d. ig a e. ha d e i. e. e de. ii. e. e ig i g i de. i begge a. e. Li e e ha. e,. f. a a. de ig e f. beg e e a. a. e ede he. ha. i. j. de. e g. e ede he de. e de a fi. a e. A. i f. j. e ede he. i e e edi i. e e b ede e. e i i egg i. e. ed f. Ma ge e d e e i e. e de. a. e. e a e (fig. a. ig. e. ,. e. e. e. e. g. f. . De. i g i IT, b i de. f d i ge . Vi. e e a b. e. e e, g be. fe. e. i e bed e h a i e. de e ( e a i e 2.12).. e. e. b i dhe , g. e. g ed. ed ed a f. j. e. e e g . I i egg e. e d e e de e. e e. de e ( e a i e 2.12). e diag ,. fa a a. e e. f d i ge. e f. ighe .. e a de g. i beg e e. ,. e. a e i be i e e a , i. ede f. a ge .. ie a. e ede he. e. e de. d e dig i. edi i. eg e. e. edi i. e a de d. ighe e , g. I i egg ha. gj. e. e. g g ei e e f. a. e. e ede he. e. ed. ed e e e g de. ed a. e g de a d e .. de ig e f . Vi e anne lede he g ga a. e i. e.. e. dd i a. a i. ed TV. e i. a ge i .E a. e e e a ee. e e. e fe. e. e e gje. i e,. b dd e e e .F. g e dig a. 3-6).. 10. e i. ea j. e a. a. f. e. ee. a. ide hadde Re a 1000 e e e. e. e. e. de.

(23) Fig r 3-6: Fo o: Skje md mp/Rema 1000, TRY-h. e , 2018. E. a h. de e. a. ed e. E e beha d i g e ha bed. e e. ae g ha f. ha. e de. e i eg e i ba e. j. S. e a e. i e , ha d e i. ea. a e-a. a. i e e. f. , ha e a a e h. de ig a e. Ide ha. e , f di h e ede he. i g.. 11. e i. e e ge. a. ege .. e hje , b i a f. g de a d e ,. h a ha e. ie ..

(24) 1.6 S 1I. d. j. I a i e 1 g. e e ee. a dea. f. i ba g. e. i g. g. ha. i a j. ee a. e e i. e. be. f. f. a e. ga e . Vi. a beide . I a i e e fi. a e gje. e. e e ee a. g. die .. 2 Te i I a i e 2 a i e e. if. f. e i. i g a. e ee a. hi. ie g a. f. e. de e. die . De e e e i. e i. e. a adig e g. e d. e. gi. ga e. e. .. 3 Me de I a i e 3 i. a a. b. 4 Gje I. adfe e ef. gje. i g. f i ga. f i g a da ai. a i e 4 be. Re. if. i e. ih. e i g, i e j. a ,. a. da gje h. gi f. die , a. e de e. ga e .. i g f i ge a da ai g i e j e b i be. a. i g b e gj. .. e e he. 5F I a i e 5. e e ee. he e f a a a. 6 Di. e. if. f a da a g a a. e. De e e. ag. g e ai. i gj de a da a a e ia e .. j. I a i e 6 i f. f a a i e 5 b i di. e i. 12. a. e ie f a a i e 2.. e.

(25) 7K. j. I a i e 7 g be. i e. ee ighe e f. if. g di eie. j. ide e.. 13. a f. i g. e efa a i e 1.

(26) 2 Te i I de e a i e e be he. i e. de gj e ede f. i ea f. f a de. gf. ai. h. h. da be i. f. e e, a. be. i e. e. e i i e e. i. he. g. e. d di. e. gi e. age f. f. i e e. a. ee. die . F. beg e e. i he f. ae. g a. i e a beid. e de. i g, g. e. i ef i. ef. ib. f. je ige. i e e. a f. i. e, g e g. i e. e i ge . Vi. e i di. g i. id ige e. i. j. b. ,. e ea. ed a f. ed. e e. e. gf. e. e. f. je e e. Vide e be. e f. e. ga e. ga e b a b. b. f. de e e g. de e. effe e a. e f. i e. de i g a. eg e. ae. a f. e ei. f. b. i g, i. g ad f. da. e. i. g di abi i. f h d, i dag ig a e g i f beg e e e, g i e. i de e e i. gje de de g e e a e. fagfe e e i. i g-i f. de e f. ae. j. i ge i. e ,f i i gi. e e e f. i g.. 2.1 U i e e. f. i g. I No ge og E opa b ke. ni e ell. fo ming om e p in ipp i poli ikken om kal. danne g nnlag fo il ak om ik e like illing og ilgjengelighe fo alle (B nn, 2009, .4).. If ge B C. ica i. i e ig a j. (2009). e beg e e. Ac 1934. i , a aie e e. a. g j. a e beh. g di. ai. , da de de. da beg e e. g ad a i e a i i e f a b. e f. i i ei g. f. i g f a USA h. i e i ga g f g. ag a. i gje ge ighe. i e a i. abi i. e a de. ee .. 14. US. a e i je e e f. a e, h dfa ge, e igi. e i gje ge ighe i e ef. adi je e e . I e e id b e beg e e i f. i e e. e. ,. -, e eg af- g g. e de. b. i. i e fe. e f e e h.

(27) Med a Ca. i eg de a ei ga ei ed i g a. ide e de ig ,. i aSaeU i e i. De ig , 1997). Di. 1. Li e e. 2. F e. e. b. ed. e. 4. F. b. ii ib. ee. ed e. 7. S. ef. i. i ge. i. : U f. f. f. i g,. ed N. i g (Ce e f. h. U i e a. a. eb. ba. g i gje ge ig f. id. e e a i di id e e. a. e e g. e. f. iggj e i ga g, e e e,. f. e he. a. e. i ee. a j. i i. .. d e dig i f. e, a he gig a f h d. i ge. e,e e. a be. a. e e. fe dighe e e e. i ge. e ge e: U f. i i. a. e i. a j. gi e e e e e. e fe dighe e .. fei : U f e. i ge. a ,. a. e. ige. 6. La f. U i e a De ig. i e e. a je e e. : U f. e effe i. ee. g. i ge. e fa i g,. 5. T e a. i e e de. e e e f ge de: : f. b. : U f. e ig i f. i b. e f. ef. i gie. g fe dighe e .. gi. ee. i. i. e Ce. f. i e fe dighe e .. ibe i b. efe a. 3. E. i. ighe e f. e. f. i. e. i e e. a. i i a i e e fa e. i i ai e e. i ge. g. ade. a gi. i i ede ha d i ge .. a. eb. e effe i. g be. e. .. i ga g g b. : He. e idde, be je i g g b i i ge e. bi i e .. 15. i. e. ig. e e g. , a he gig a b. ee. a. a.

(28) De ig f. a e, i. f. je ige i. b. e e. de e de de ig i ge. ige. g. e. i ge. a. f. e de. a ge e. e. b. e e. ig f. e. i a. ei. ee. h de e e. b. f e i. i e e. f. ce e b i be. e e. e a he gig a. df. e. e. e. ed. e. i. e e fi. g. f. ga e f. a. e. i ge e ifi. ig,. e. a bi. e. ed he. e e ifi. idig. idig i. i fe e i e e eggi g. e. de. e. e a de , a. je. g de. i de. de ig h. a e i i egg i dia ge ). De e. e e i ge. i ba g. ee. i g a bi de i e TV- e ie (h. ed deg h a. a gi. a e. d e dig de. d. TVe . De e e i e b a f dde , a. e e e e. j. e e,. e .. De e ba e i ge ga a i f e. ee. i g, i ed i. idig. e . De e e. e ia beha d i g. Sa. e b. e a ., 2015). U i e e. ed a d e e. e ga a e a a e i f. a. ie e. e de ig e i e e eggi g, i. a. e ia. ha. a e effe i e g. (Pe. e. e di e e de ig e. a deb. e f. e. i e e eggi g. De. e. f d i ge . De e e i f e e a. e. e ifi. i g e beg e e e. a ge. f d i ge e de ha e e a. f. fa e de fe e. a he gig a i ge i. i e e. a i e e eggi g i je e a e. i. i e e. f. i ge. gj e.. 2.2 A H e. e ede he. e a. a. e ede. I. e. e ede e de. ae ai. Likhe. e ? Og. g. fi. e. e b. e. i i he. egn e. e. a a. a. e ede ? H i. ee. eg e : =,. amme e di om de. om. Vi j bbe i. e. a. ae ai. .S. a. og e ighe e. ed. e. eN. e. e. e Le. i. p h. e. e. defi e e i he. b i defi e. e e. i : om. e ide (Li he i. e. gi. Likhe. om and e. (Be g & Tho en, 2020). Vi. 16. ee e. i .. mbole =, om i ma ema ikken angi a de. egne , ha. ,k. e. il en. e fo. eg , 2020).. e il i. f d i ge ha amme e. f. ed.

(29) a. e ede he ae ai. f. de. iei. F. i. i. e. e. ga e a. ga g. , a. i e ie. f e .. da /. e. e. d e dig i e. ba. ed e fa i. a. i. e .. Vi f e. i h. e. eeh. da a. a a. a. e. -. M ba e: A de. -. G ade. -. K e e de e e i. eg e. e e eg e. e ede he e e a i. ae : Vega d, I a , Ha a d g Kje. Vi ha gi de. ef. i i di. i e ie / a a e i i. ba he : Ge g afi e. ed. i. e. i. i e ie. ee. e. e e,h. e. g. a f a e gi. ga. e. i b. i. i h ighe , g ade a. ba e: I e e. e. Ha a d. Kje. 28. 27. 54. 24. Be ge. O. T. Li e TVSee de. i. Li e. e fi e. e:. I a. f d. eai. e e.. Vega d. I de. e ede. i g. Li e. See de, fa geb i d. ie e i g. Se de,. a. Li e. db. e. I e ee de,b i d. ( e ebi e). De. ig. i f a a de e Vega d, I a. i Ha a d be ege eg e. fa. g je. e ee. 17. i g. e i e i f a. je f a Ha a d. Da. e ede i fig. 7..

(30) Fig r 7. De. i e ie f. e de a. e ee,. je. i e da e ge. i he e ge g afi e. I a a gf. i f. i h ighe. e. e ge. i Ha a d g Vega d a,. e. e he i a d e e de a. eai. ei a. e. i Vega d g Ha a d e. e e e i fig. 8.. Fig r 8. De e. i e ie e i e e Kje. i g Vega d i. e f. i g, i I a ea. g Ha a d igge. e ede i fig. Fig r 9. 18. 9.. eeh ea de.

(31) De. i. IKT-. ie a. i e ie e. b. ee. e. i ge , i I a , Vega d g Ha a d. Kje. i. a ige e. i. e. ed. ei a. ed hje. a. dfa. a i. e. a e e. e ef. e de a. ice. e. i. a ige e. e ee, ea. e. e. e ede i fig. 10.. Fig r 10.. De e. i ig. e e eg a. e m l, e e a de ea j a a. ai e ea. e ee e. e ede he. g de. e ede he e f e de e a i. P de. e. e e ,bi fa. ide a. e. e. a. g. a he gig a. i a. e. ige. ee. i a. a. e. e. e. a beh. ee. a. e ede he e b i. e de. a d i g, e e e d i g g ii ee. e. ea. gi e e e e. a. e eh a. eg, e e ee e. a e de i. i e e a. i e ie. e i ,a f. e f. f. i. ee. e. , e fa i g, beh. e. e. e i ee. e.. i ee gb. e. E e h e. a. gf. e e. f. e d i ge i e h. e. g a ige i g i. ai. e. g. idig e f e e a di. de ig e e/. g. ee e. egge . B a. je e e e. e ige i a j. 19. e. ei ga. i d e. De e gje de. g ad.. e. e ede. ga e ). Sa. i ee. a. a. e , a de , j. je e e ef. e. a i he e. e.. i. ighe e i. ed e. e de . De e. , gh i e. e , gf. g. e. defi e e h. de e. I ge a di. b. i i . De e he e i. ,i ee. g. de. e. i g,. bje i. a beid e de beh. IKT- a f. i. e. da. a. ed. ea h a. ighe e (i e a j. i e ie e. F. a. e. e ee. e, a e e e. ee.

(32) 2.3 Di abi i. die. F. ga e. f. aeh a. die . Fagfe e f. di abili a. ha d e e. e ede he . I fagfe e fi. de f e. a. i ge ,. e. e i. e. j. ed e e e, h. fje e. Sa. idig g. i. e. fe e di abi i e f. f b. e ee. i. ih. ae e. g. ed e. fje. i i-h. e,. a gj. e f ,e. i. f. e,. ae i. a. e. b. ei e de. .. g baga je. Ib e de f. a. b e de ig e f. e. g. de de i. i eg e a. g. i i ga i a. i e e de i ge i gf. e. i. de. i. g. f. de e de de ig e a de ig. g. e. a i. g HCI, e i. e. e. e (F g e d &. a a e. -ba e. e. e. 20. ba e. g e. e f ge e f. ga g. j. e e. i. g. bi. gi . Ib e de f e. i ge . E e h e b i aeee. e. de e de de ig e. e a de , g a de i. i. a. e di ge , id ige. i i ge a i. a i. i. de e de. gi . A e. hje e d. e i de ge e e e bef. i eg e a de b i e ge e e e be e. e f. e a e. ai. i dag a f. i i e e d i ge f. e e ge de a de. i ge b i. f. gi) (F g e d & S a , 2013). A. i e e egge f. a. eef. j. i f. e e e. e (T9- e. ig. e ede .. eg i a. e. e ea. e hi d i ge. e. i e. e. e ee e. ia e. e a Be f. e.A dee. d-gje i g i e ef. ed f. e. i a j. e ga g b e age. d f. S a , 2013). Side de ga g ha de ee. de. ha de. e. e g d e e d. ed a f. i ge. g. i ee i. die e e d e g b ede e e. de ig e e hje e id e f e. de i a j. e. de e f a fagfe e. impai men g di abili , h. e. ae i. e. e be d i ge. e. ed e. e. de ig e e f. i ag. i e e. ige he. e ea. a. g. e de. Di abili e de. f. fi. ba. e e de. ed. a. e. ha. e a. i e e de.

(33) 2.4 B. e e. ighe. ISO defi e e b b. eef e. be. (I e a i. e e. e. e. b. e. dei g gi e e. b. a b. f. S a da di a i. i ge e. e e a ege. . E IKT-. e. ighe. a d e,. a ee. 2.5 I. e a. i. i g. d. a. a e. ge. e. i h. a. g i f ed he i. e ifi. , 2018). Ti gje ge ighe b i i f ed. i e de b. e f. f d e de. ed. e ifi e e. ie. e a. e. b. e, ha d. e ifi e ig. ha a g ad a. e. ed. a gj e. g/e e i gje ge ighe . B. eg. i. gj. e , g ba g. e . (I e a i. e,. e. i g e ha h. e e ha a a e ha. a O ga i a i. f. a ge f. g ad a je ige e. a ie e de f. S a da di a i. e,. e i ge. , 2018). de i g g e dighe. Ved ide a ha d e a. a O ga i a i. e e effe i. a ge fa. b. a b. ighe .. e e. f. d. ed effe i i e , effe i i e. ed de b ede e e. De e. g ade e. i h i e g ad e e. ie fei h. ighe. e ifi e e. b. i gje ge iggj e i. i e e. f. h df. i g g. e. e. de ig e f. ed. i. a g e de f. de i g, e. j. e,. de e , ed. ei g. ig a g e dighe .. McD. a gh g Th. e. e a. 11). A a b. e e. g i gje ge ighe i IKT. a (2012) be. ed gi , h b. e i d. e ee g. f. ede f. e gi e. , ha gj e gi. a. e de. e. i e e e. de. adi j. e behage ig g e d. e ie a e b. e e. f. i ge. 21. d. e , OXO, age f. h. da. ed e a g. ef i ga g. d. e e. g bed e. e ha b i. ha a OXO i e. j. e ib. a b , ha gj. af (fig. af i de. ee de. a. e gi . A i de.

(34) ig a i e e de f ed. de. i. e e hje e idde - e. e ige g. e .A h e. ee, g. e. ja. e f. he a. d. a. d. e eib. e bi e. e. .. Fig r 11: OXO opp a kko. I de. ffe. f. e a a. i f. g e de,. ige. e. e.O de. a. ef. j. e f. e. d. a fe e gfe e. de e a he. e. A digi a e. a. e. i b. : e. f b. e. e e i gje ge ig. a e edje a. j. e. b j. a. e hi. ie e f a b i de i ha h. e f. e. . e ga e i. j. e e ,. e dighe e . De. id ige e e. i. d. i i ga. e. ha b i. e ie A. a. e je. e e, e. a he. i f. e hje ,. i ge a i. a. j. ede. e,. e i. ii. e. e. 22. a e . Li e e h i e ed e i ge . I. e e i ege. e a de. TV a g. f. fab. e ad i i. beh. e. e. di. i d e effe i hei .. e de e. eb. bi i e. a fe de. d. i i ge. a e e fae. ed ed a. a ede e. j. e i. e. e. i gje ge ighe f f. ee. e i. . e ei. a. e g. e. i, g. be. ee i a a e i. a. e. f. ed OXO e ha.

(35) f. j. ed e e e de e de ig e f . I e a b. ee de e. e a b i de ha a i b. de f. e i e e. .. j. f. i g, a. i e e g f. j. e e. i gf. g age. ga g. i ig,. e. e f ge. a . De ig f. de gj e. e i. ei e j e e. f. j. de f e. ed. e. a. e ie. ed e e e , g. e e be i e e g. f. de. i. e. e.. 2.6 Li e i i g g I. ge e de. ag. di. i i ei g. ned amf nn. ha. e (2017). f. de. i g a IKT. I Li e i i g - g. e e i. a lo en kal bid a il. 1.f. b gge. kap e f nk jon hemmende ba ie e , og hind e a n e kape .. IKT e de a h e dage e. je e e e e e. e. e e. e. i e e. e. i de a e f e e i g. e i. e. e. e g a e. e a b. e de , i. e i de. de e e de .. d e dig. e. ed. a ef. e. e. de ig e. gj j. a. he. e de. ba ie e .. Vide e i de a. ffe. i. a i e 3 Uni e ell. e. ige i. he e. f. j. a. f. e a. j. e. ed. a. e. Sa i. e ige f idig e de e. ee e 18 S. h. ed. a. f h d. a be. e. f. i g e be. i g g IKT(Difi). e e. ef h d a. i a. i ge e a e. i. he. j. ed e e e.. i e e egge e e e. f. i ge. he e .. i. he. a 2021 jf. 41 ( a f e i. e. ig, a he gig a f. fo ming a IKT defi e e a a e. de b gge e. f. f IKT, i. de i g i. i e e. e. ig a he gig a. e a fe. ig b de f. e f a 1. ja. e. e a fe. a de f e igge e. i ge e e f. i e. i ge i f i. lig om ni e ell. i e e f. j. e. a be. ed e e e. U i e e. i e e eggi g a h i. a f. fo ming og indi id ell il e elegging be e. a. ed a. 23. a. i. e. e ige f. i ge f. IKT. j. a. e ). De e Di e. a e e e. i 18, jf. 41. e e ae f.

(36) i e e i. f. i g a IKT. he. i. e. adga g i IKTi e. e. I 19 Plik il a. ffe f. i gi. e. i. i. fo. i e e. f. gi. egg. e. i g jf 18, a. i ge. e. a de a. d e dig f. e e. gje. fo ming, b i de e. f emme ni e ell. a a i. g. he e . De. he e. dighe i. f e. i 18, jf. 36.. he e. e. i e. g/e e de. a beide ak i. ige i. i. f e. i ge. ga e. e h de . Difi ha. e e e. a. e e a beide f. fe. e a ag afe gje de e. g. i i. e. f. de. i e e i ae. he e .. 2.7 P i i Wi. e (1980) a g ii. i. e. P. ee. a de. j. e fa. e e. a. a. i. e be. e, de i. De e a g. e e f. a i. e. P ba g. e. e bje e ii. i. e e e. e. e. g. ii e. a i g ha. e. e a efa e i eg e. gi g. a . De i. e i ge. gi. e Wi. e. a d ed f. , gi. ii. i. e. e e a i ge e i eg e ege e. a a a efa e. a e e de i i. i d. ebi. e. de e e a. e be. g be d i ge e a di e a. i e. e g ad. a de .. 24. e e g gi. da de e. e. ie. e e. e f. e e de befi. i. ii. a. a e. , a de e i e. i. de e. e. e. e i g.. e i a efa e e. E a g de. e fe e i. da e a f a d e. e i e fei ii. a. e ib e de. g a a ge e e. igf i g g ha f. e ib e de. e a. gi. ,. a b ge. ii. Og de. gi. i a j. a efa e i eg e ha. e e. ,. e e ea. a e. a e. he . F i. d. e. e ee f. ei. e e. e. f e. e e e. gie. eg i.. e. Ved. a he. e ege. a e e, ed. ia e fa. e. i. ef e .. gi ee. e fe f. ee.

(37) Wi i. e a e. i fe e h. d e dig i ha d e. e. gi. i ee. e, ga. e. e , 1980,. De. i. de. a. e. e. e. e. f e e. ii. de ig a e de e ede e. S e. e. gi. e. , fi. (Wi. i e. j. e i. e. a b. Y. i f. e. f di de i. i e. de e i a. gi e i. e. de a. e de. eg e. e. e. a f. h. de. ...a de. i ee i de. e. ia e. a de. e , jefe f. f. i g i e ha. je de. e i ge e f. a d e. E ii. g. ige. i e e. f. e i. e de. ia e. i gbi e. di. i i ee.. e. i e e. eie gje. e a a. i g. a f. b ggi g a b a. a ea b. j. ha d e de. a e e. e .. e. ed. e b e. i i g, i. a a. e. eie i Ne. ee. e e. i. de . e ha ege. g i e i e.. i g. T e i. e. i ee. ed. he de a de e i e. de e e f. e f e.. fe f. e g e ha. e ge b. e f e. fa. gi. e. i ga i fa. e. - bi e -. De i. fa. e. de e bed e h. e he g. fa. e de ig e b e e. a g e de. U i i gi. df. gi e e e. a g e de i. e fa i g. Li e e e de e a a gi. De. a. f h. e e. . R be M. de f. i e e. i a j. a. ade a d e,. de i f. gie. f. eg. eg,. ee e. e e ge. i ge e e. e , 1980) P de. bi , g h d. Vi fi. e. ee. g I a d i Ne. Y. e e. g da e. e a d e . De. f. i i g e f de a ig i e. e e e e).. ii. Ti g i eg e a ge. e. a f. g d a de. gie. e ha b i. (Wi. L. e. h. a de. h f i. e e e i ea. e a de i dag de ig e he e ,. ga e. e e e b. e. e g f. edf i j. 25. de ig e. a. e. g. a g e de e i ge. de b e. e e a ade i e i e. B d ag. e. e ee a f. i e eg e f j e. d a ge. e. g. e ge. a .. e e beh de. e e..

(38) De e. g afi. A e. e. g afe. Va Gi. de. de. e de bi e e e. e (1994) a g. a. i e g. ae. .O. i ege. e ee f. de. gj. a. h. e. e. e. e i fa. i ige. a e. g afe i. e e. e. e. i ,. e e eai. a de ig e e. f. de. a. e ba. de. e e . Sa. g. e. e. a. e , 1994).. , ga. a. a ha. b. e / a f. e e.. i ege. e ba e g e e. e fa g. e ( a Gi. e e a. , e b i. i. e e a. fe. i e. e e e e ai f. ed de a. ge , a de. e de. a. a b. e. e. e i, g. a f e. d. e .. 2.8 Difi g Digdi Uni e ell. fo ming b gge p. anken om a ene e. a hengig a alde , f nk jon e ne og befolkninga gi. danning ni. i den enkel e om fo. ilk . (Difi, . , K a e. i e e. f. 1. ja. a. f. i ga. e e. g a f. ae f. f ge. di. i i ei g ee. f ge b. e. e (Difi, 2020a). Ti e. e. egg. ide b. i e e. a. ie e e e e a ed. i e e. ga e e f. f. e f e. ed a de gj. de. e b. e. i e. i. ).. 26. g IKT (Difi), b e i e e e de a. i g a IKT g ha. i gi he h d i i e i i g- g. f. ei ede i j idi. i g a IKT (Difi, . , O. f. f. g a f e i e. i g. i g a IKT ha. i e e. g dagb e . De e ge. ege e e. a. i e e. e ege e e . De. de i g. Ti. ge e. f. f. ige . De. e i g a fei. fae i. if e e. i a fei e e b i. i. h. f. f. a e DIFI ha ha f. Difi ide de b e e ab e i 2013. De f e i a. ae f. e a. ede . Ti. gi om fo mangfalde i. i g?). a e (Digdi ), id ige e Di e e. . Ved. falde eg, be emme j l og del a p like. Digi a i e i g di e a 2020. kal e e ilgjengelege fo alle,. i. e h. a ge fei eg. e e. ede. dage. de i de. d e dig a Difi g i. a f. de e. a e digi a e ba ie e . B a e g IKT- e a e e. he e fa e f de e.

(39) 2.9 Web C Web C f. e. e. Acce. i gje ge ig. i a IKT-. ibi i. i ge. ha e. G ide i e. G ide i e (WCAG) e e. f e 35 a 61. e. a e e i g i je f. ib e. e. ibi i. a da d f. ed ed a f. e. e. Ne i. a e ede e i. Me. e. i. i. i. e. da. e. e. f. ed e, h. e a. e i. e g. ae h. . De e e b a. e he. ede g d. e. i. beh. i a j. di. e. AAA(h. i f ed. i e g. a. e. , bi de, d,. e e. de e e. 1.0 (W3C, 1999). I N ge i. ). Se. e. e. i gf. idige. a. e i. , WCAG 2.2,. e. e. elig og ob. e. e e. g. bi a j. de e. e ha. i e beh. e a h d. a. e e e i. e. e i gje ge ig f a. e a di. iggj. e, b i de g g ii ee. a WCAG a ide , je e e e e. i e i a j. ae. e,. e.. e. a :A(a e e i a. WCAG. .. ed a ie e de. i e ie. e h de. 27. e. e. e f. e . Di. h d a gj e. e. e a. ide ha i. a e. I. i gje ge ighe. a. f e ha WCAG defi e 3 i. e e i. e. e i. , ae a. e (W3C, 2020b). U i e g. a. e. da. WCAG i e e i g i je ha e ba e. a. effe beh. WCAG 2.1 e f e. be jene, fo. i e beh. e , beg e. e e. a. h d (W3C, 2020). h d. fe e. ed e j. age f. oppfa e, m lig. WCAG i e e i g i je f e. e i. f i ge a WAD (Difi 2020b). Ne e e j. je ige, g de fi. e e e m lig. i. ninge i e. a beide e (W3C, 2020a).. e e f. e de fi e. e i. h de. e. ed e i g i je. e e a WCAG.. i gje ge ighe e a. ie i ba e i 1999,. i g ed i. a da d. i e ie be. dag e WCAG 2.0 gje de de e i g i je , gi. i. fo ming a IKT-l. i gje ge ighe. j. ide . WCAG ha e hi. af. e. h d. Fo k if om ni e ell. ebi. WCAG e i e a j. i. Acce. ed a. gf. a. ), AA g ige. a.

(40) e AAA- i e. e. , i i e e i. ed f. ffe. ibi i. ede. a e e. a. e fa. bi a. bi a j. e a f. ebdi e i f. i a j. e ,. ga g. ege e e. e. i e e. e . Di e i e. e. if e ffe. fa e b de ffe. ab. a e. j. ed e e e.. f. i ga. g. e. ig e. ig g. i e h. ed a e ig de a. e. i EU i. e. a . e i g i de. e. i a (Difi, 2020b).. a e:. S. i ga f h T a. 12. e e e. e i gje ge ig f. Di ec i e. a i. K a e e gje de i. E d i ge i. ai. Di ec i e (WAD) e EU. ibi i. ige e. ede a. je ige g ade , f. 2.10 Web Acce Web Acce. e e. e. d i. i. e id ige e. a. I. h d. Le. i. e i. Ma f N ei. i g. I. a e. i. e e UU. a e. de f. ed i ba e e di gf a i f. ed i f. i ge e. a- g e. he e .. a bed e h. ed e. e. fa e .. a. a f a WCAG 2.1. Ti gje g ighe e. ide. bi e e he e j. ee. g beg. a j. e. age e. e e. fa e. ge. a e e i. e i. he e. e defi e i WAD,. i e e e. ed f. a. e beg e e. e a difi. a e.. (Difi, 2020b).. De e gje. f. e h i g a WAD. a e ai e f. gje. i e. a. e , de. ede f ge de. f i g:. M de 1: Gje bi. e a. f e di e i e i. ffe. ig g. f. i ae i. 28. ffe. ig e. he e (. . De e. edf e a de. e ege e )..

(41) M de 2: I i. eb. f e di e i e. e e. i a. e. (fe e. i. I f ge. e ga g. a. f e. i. i f. i. a. e. a j e ei a j. e. e i h. g. IT-. e e. b. ed i. he e . De e. eg e i g f. ffe. ig g. ffe. ig e 50 a. e. g. i ae i. he e. e. a 2021, i. e a e. a e).. a e e f a 1. ja. e e adig. d. ga e , g gje e. i e e. ed. e e. f. e. g beg. ed e. e. ed i f. a de. ide e. B. e e. de fi. a j. i ba e e di. a ha. e ef. a e e. ede a e a i e , de. e. age e. g f. ighe i. j. f. e. e gi i ba e e di ge. de e. ighe e digi a i e. a f. i ige e g i ige e. P. he e. ide e. De e e. ee. f. a. eie. Ba. e de e i gje ge ig bi e e ,. e. a e e.. ia e e i a e a e. i. ee i. e. e e fei. ed e. e. d i g. i ae i. eh de:. h d. dhe i g. ede e e a. I a. i g i. i e e. f e igge e. 2.11 B. i i. h de i. i f. b dd. ige g. ed f e e e. i gje g ighe e i ge. i. a e ef. he e f ge de. i gje g ighe e. De. ffe. e i de f a 1. j i 2020.. WAD i ha e. a. f. ege e ):. e e (bed if e. a e. i. ide ef i g a dage. M de 2b: Gje e. a. ,bi. g. id ha digi a e. fi ia e egge bi a. e. bi .. 29. i ge g. ed, g de. (B de ba. ga i e e a dee ee fa. be d i ge a b. e. de. fa. e ba. , . ., O a. e e. ighe i ef. e. ). S de be i , a f. gi. digi a e.

(42) F. a ge ha d e b. e e. gi e e a d e e i deg. Me. ee. e. i. a. j. e. be. e. i. i e e. e e. 2.12 H e. e. f. ed a f 1) De. e. j. e. a ae f. e e. a. e. e. De. e. g. e. i i e. e e. e de e. e. e e. a. e i. e ,. a. i. e a. e. ige i dag, g. e ede he ?. i e e. fa e e a. .If. i ge fi. e. de e e i. e de i h. e. e. e e e a d i. d. j. e. ed a. e. e. e. a j bbe f. , ege. e. e. , gd. de e j bbe. de. ed a f. e. a, 2018), h. a. edi i. g. de e : He f e i. ee. e . I de. a ige e. a g e de f. :. i a Re ief & Le. fa i. e. de. e e. e ie f. i g ha d e a. edi i e. efe e. a f. i e. ighe , h. e. de e : (Re ief & Le. e e . M de e. 2) Ga -. f. a. e. f h. de. efe e. i e b de f. gie f. de. e fei . I. g ib a. a ede . F. e, ha d e de. eg e. e. e f. edi i. igje. ed ide .. edi i. de. e ,. i g g de ig f. e ighe e e i e. a ig. bi. e de. f. ie g. a a. idig. a. e e i. e. de di abili be. e. a e. e e ei. e. e be ef e d e. e. da e. ighe i. i e e e. a d i g. U i e e a de be. De e ge. e. i gf. e. e he e i e . Sa. e a. e. e d. . Ned a f. e. be i e f bi e e e e be a e eg i ge .. i a. ha. a b. ga. e e ha d e de de i. idde ba. fe ea. e he i b. ef de e e. ga e ,. e de. b i de b. h. a. e b. h e dag ige. ighe. de i e. j. e. ed a f. j. e. a f .Ib. e. e. e. ig agedie (Th. e a f a a e. a. gg. e. a e e b e bje i. a &W. ega i ,. d , 2003,. a, 2018) a ij e. ed a f i ef. e. gj e. E fje. 30. j. e. e. i ge e e a. ee. e a. i f h d. i f be. j f. , g de e e. e.

(43) ed. e. d. e ide. fe d e e e. d e dig. De i. de. e. e. i e e ag f. e e. e e f i. 2018). F. j. e. da e a e. e. ga -. de e ,. e f. ga -. de e .. H i e a di. e. de ig. a IKT-. i i. e. a e . Me. g ia j. a i a j. e age e. - a. eh. be e. f. e. .e. a g e de e de fi. a. a h. egge. e. e. g. f. i. i. e. a e ef. e. a,. a ha f e. e. e i he. e. i ge h. eee. e. i ee ii. e gi. e. e.. ed. de ig e f. gi f. i i g g i. g. ifica i. e. e ba a. i. i e e. edi i. e e ge g. 31. e. i. ed. ee. e. de e ,. i de ig e e. g e. i e i ee,. a ige e eg gje. a e. i a f gi. e. ed bi dega e ie . Ti. ba e. ),. e. a ge i e dag ig. H i. ed de i gje ge ighe. gj e ,. g. de e . De. e de. a. e. a a de. bi e. de ig e. i. e. i a j. i g. e ia e. ge e. ee. , ha i. e i. gbi. a e. e (Re ief & Le. e. ia e f. e ha dica. e ede he. i. a. ege de. e ha. de ig e e g. f a de. ae ,. e.A e ai e i. e. e de gje. e aib. , e a i e,. j. a. ig. ede f. e g e fe. e e e e ha dica , a. ege. je e e e i b. e f. e e. a e PCe. e , bi de , fa ge. a ge a (Faceb. g e. ed a f. i ge . S. e- ee de e,. gj e. a e e hi d i g f. a f. de ig e e j bbe. i. a de. ,e e. ige. a. de e a e ha dica i. de e f. h a i. e. fje. e e. de. ia. e e. e. de e e. i ba e. Li e e b. ga. e. de e. e. f. 2.12.1 Be d i ge a. i. ia e. ia e e f i. ia e. e f. da. e i. e. e. e. De. de ig e e f. e i. f. e. de e : De. ed a f. e. e. a a. i de e. ia e. a f. i. e. e hi de .. 3) De e e. e fa i. fe de i e b h. . Ma. (di abi i ). a. e. b d. i ga i f. eb. e fa. a e,e. a j. id e gje. de e de i ed e. e i. f. a de a e b. g ee. a. e a. je e e..

(44) De. i e. e e. a a. a e e i. e. ed a f. e ede he . M e. ga e i. f. a. e. g ade a a e hi de f. 2.13 A. e. ee. b. e e. ighe e. a. b. e. a e,. G. e. e. fa e. j. e. b. a i e. a i ge e. ba g e e. gi e. e. f. j. e. e. e. e. ed di. i he h d i. ia e. i. HCI (h. a -c. F. i g. g. ha f eg ha. b. ee. ed a e ha. ed he a d e b. e. e e. he a he gig. i. . De e. i , ga. e f. i e g. e i ge. ed i di id e e e e. e ea. e. e. e. e. e. ed a f. e ee. e i e ac i. g ii ee. ha. e j fe. e. ). f. e ha de e e e. 32. e. e. ige i g a e. d. , e. e. e e e e. F. a. e. e j. 400).. ed ed a e. de ig a HCI. d i ea. g ii e. e i ge f a h e a d e. ee. i g. e. e ede. e (La a e a , 2010.. ed b. a. i e e. e . I e a e i ge a. ed a. e a e. g. ed a. e gd. i ge e a. e. j. e e g ed a i. e gi e e. e. e b i d ha. e ea. e. e,. ha a hei e . I f. ee. de a e e. ig (La a e a . 2010, .400).. e. ide 1970- a e ,. e e: f. g. i be eg e de. e i ga h e a d ebig. i i g he. ed a f. a. a e. e f. ge. i. i g .E. ed e. de. i ge ha. g ha e e. he. e e e de. a a de fa e. e. i g. je ige i di ide. i g i fe e. e. i. d e dig hje e idde .. fa e. eeif. e i eg e. a ge f. e e e. e e h a. i g ad.. a he e , g a de ha i fe e e a de f f. g. e i e h e id. De f. a. i. i ge. g. e de f. e,e. e ede he. e. a ie e. I Re ea ch Me hod in H man-Comp e In e ac ion be j. f. a de e e he e i. be e. e ede he h. ed ed a f. g. ebi e e e i f. e ede he b a i. f. i e. ge. i a j. gj e. e. a ig. N e a. a de. e a. a hje e idde e . E a. fa e. e i. e. e. e anne lede he , i. de. De. i. e. B i e e e i g,. j. ed b i g. f de ig. e. ee HCI. i g gb. i. ed. HCI e..

(45) De e de f gi i f. e dig i ig. ef. je e i de. i ge a. i. ef. e he g. ed h. g Beg e i. a. i i. e:. i g. A a. i gbi e. ee. ,. e. a. e. h. f d i ge i da e. e. ee. e. fa e de g id e e de. (La a e a . 2010,. die f f. f i. i. 400).. i f e ga g. i g i IKT-. a i. e e e i ge a. e e. e de a e e i. i g i e. i e e. e. ie e g fa i. f e. e 12 IKT-. e . De ide ifi e e 13. ga i a j. e. a gje. a i f. i ge . De i e e. e a d e a d e he. i ge. (2016). e. e e di e e i f. i ig a de b i gj. ed 13 e. i g a. eae i. e, de. e e ei ga. i e j e f. e f. e e e. Ha de e. e. ei g i f. . De e i e e. 2.14 I. eeb. f. a gj e a e e. i. i e e. e a. je e f eg . S die h d je e h. i i ga. e e de g 6 hi d e de fa f. i g. Di . g i di id. De e. e fa. e e. e i g fa. e e. i e e e. e. eg. e 3. e. ide ifi e e f ge de: 1. F a 2. K. i ga ea. i e e. f. i g. e,. 3. F. i e e. f. i g, b. ee gb. e e. ighe. 4. Sa a beid i e fag ige ea 5. I e a i e i. i ge. 6. Tid ig g h (Ha de. g Beg. S die. de. i. e. E b. g. ig. i i g- g b. , 2016,. ea. e e i g.. e e e e). e e be d i ge a e. e. f a. i ga. i e e. f. i gia e. e.. die f a 2012 (P e. aie. a. e a .). e e e (UX) g HCI (h. e e ee h a c. de e i gje ge ighe i i a beid. S die. da. fe j. e i e ac i. ). i e i f. 33. h. e e. j bbe. age IKT-. ed i ge. de f e e (83%, N = 153.

(46) a 185). e. a he. e. gj de a g. a a he. e. . De. a a he. a. e he g. b. g ad, a. idig. a ea. idig. ba e 43 a 185. e e g ad. i gje ge ighe. a. i gje ge ighe. e f. ga. de e. e e. e. e . De. f. i e. e. eg. ei g a b. e. , de e. a ig. e de i de ig. 2015, ide 357). K e , beh ca e. ,. ighe e. e a de e i ge. Fe e f. di. e e e. a. ef. gf. e. j bbe f . De e i. g. eg a. e. j i e. e i a j. e . i. ee. b. ea de a. e e e e. de e. e i. i. ei g. j e (La a. de. ed e. e. ed pe ona (P eece e a .,. aa eeef. e fe e. e. e ei e be. e e. f. e. e gi ee i g de. . e. e. e e e a beid f ,. ed. .. e e. j bbe. e. i a de. e a. a i. a b. 34. e e. e. ide e i de e a i e e .. j bbe. e : E fi i b. e. e e ed a e. ed a f. e e. .I. e. i. i i ba e i. e. e. e. f d e e e a befa i. -e e. ed e. j. i. ee b. ge e. e ef. gge f. ed. b. 403). E f. e e a e ed a e f. ee. g. ee. e ee ad i. e e ed a f. 403). De e a. e. a bi d f. je e da b. ai e. E a. ed de. e. ee de e. i. e. e a . 2010,. j. bi de he de e. i g- g de ig e. e e be. e ede he (La a e a . 2010 ed a f. e. e e. a. e ha. de e e e. bi de e e. je e ha f. e ifi. e. ede i e. E e. a. i g- g de ig. ia e edf. f. i. de i ge a. ee& e. e e e ee e. e. e . 129 a 185 f. i ih. e. i ig i de e a beid. Sa. a i g e fa i g i fagfe e .. I id ige e f. e. a. de e e i di e e a a gj e e a. 2.15 P. i. e beg e. i i a beide i e. de e e a de. Ma ge a. e. de e a i gje ge ighe. e e de fa i. i gje ge ighe a. de e. d e dig i f b. e e, e. b. ee. a e e. a e.

(47) ca e f f di f. a i. eb. ee ,. a b. e. e de e. I de. je ige. e. j bbe. ia e f h d. I fagfe e. e ia edag gi. a. de. a f a. h j. faa. ,h. f. ighe e i i a j a. (. e. e. ege i e. ha de. e. a. fe. e be ege e. ide-be ege e i. e f. e. a. a. e ha. e. e. e. j. e ie. gi. j. a f. de. a. a. he. gj e ha d i ge. f. j. he. e . Be d i ge a de b i. ee. e e de. e e f. e e a. e ede .. bi d. a e a de. i ge i. e f. a. i g. e. e i he. e be d i ge a. ide ifi e e eg. e a a de e. ed. i ge. ha d e. a i. fe e ,. e ig e. e de g ad beg. e i ge . De. e,e e. a. die ,. ia e fe dighe ha f. i gi. ige f. a ha e f. ig.. i be de ig g ad. ide. ed f. e. a. he. e. gi. i ge a. i. j. Sa. i. i ge . Pa a e. f. i de. e. (G e, 2016). I di abili. ed e e e e e. e , ha. ighe e , a he gig a. de e e a. e. a i e (G e, 2016). Be d i ge a f. fe e , g be ege e e i a f be d i g. B a. g i a. f. a d) f. ee. di abili. e de ig e , e. de. b. de fa i. ed e e e ,. ed e e e be. a. ega i f. g. j. j. i ge. e h. h i e. be eg e. ed e e e hi. e. e. de. e ge. f. j. a f. ed e e e , g ice e a. Fe e e e a. e. da f. i. ia. ee , g. j. e. ai. b. fo. h ae f. ia. De. i. ga e. , g de. edi i. e. die e e. e. ia e be d i ge a f e e e i de. ege. ea. hje e. 2.16 S e. e de e i. fa e de. ia i he ,. e. ighe e. g. ig a i e i g.. idig i e i e a f d i ge a f. e f a fe e a. j bbe e. f i. e eg . De e e. f. i g. i e. ed. Li. f. j ed ige f. a. e g de i e. j. e , e de i. g Phe a (2001, 2013) ed e e e , e h de e i ge ha. 35. i e. a. e e de g. e. a ad. b. i de ,. fa i ge a a. ee e. i e ib e de. e. d e dig i. i ge , e. aei. e ie fei . N f. de.

(48) i i ea. f j. e. fagfe e , a. de ig e e f. e. be. 2.17 H a. e e. S. ed i ge , e e fi. a. e. ii. i. i. e ede he . Gje. f. e. e a. ,f. iad i a. ighe e e h. B de f di e. ed. be ef e a de. i e f. f. i g. .If. i. gj i. e. e. e e f. i i. ee i. i ig,. e. e. eef. g. e i ge. e e i. a. j. a. ede. i. a. he e. a e e e e. fe. i. a e. e. e e i de. ga e e. bi ei e. a i de id. ed. e.. a i?. e g dighe e a a d e f e e. e. ige i. ai. eei. e. d e dighe f. i e d fe j. e. egge de. a be. e i. a fa i. e e e, e. e. f. e e gh. .O. i. gb. ed. ee. e i ge. e e a. a. b. e,. i a. e. ed. i e i. i e a SNL (Ma , 2020). ae e. e. a. e. e. i. f d i ge .. e e i i a j. d, de e i. e a i e e age. g. ed. ee. a e i e,. a. i. i. a. be e. e i ge. h. e de. i ba e i de. a. g ii. e ,. eg a a. ba e f. e. ei ga. e i. f di i. e a. i. e e. e a. ee b. e. ei g. de. e eg. ha d e g. a. e e e. a. e . Ka i ch (1973) be. de. i. f di g. a i be. e e. de. g i. ig a f. i de e e de i de ig e f . E. a de e e. g a e je. f. i. a g. ai ee g. i ege. e. e i g e de. e , e ee. a ie e. e ifi e e a. i. i. g. (2017). e. de. e i g i e. 2.17.1 H a e e E. a. e .I. i i. aie. fe e (F e ch, 1992) e. e i ge e i a j. be. i a j. be e. a dei f. e ede he fi. e e. ee. e e fe e a. i. ed a. e ef. e. i g a g .. i e j e,e. f e f. be. a i. eg, ba e i e. eeh a. da. a e. A. e f. 36. e. affe eg e a. j. e . Rie. e e e , beh. f. e i g i. i e eg e e fa i ge e fe. a. ide ifi e e, f. a d g ea. e de e. e he g:. ee. e i. aif aif. g. f e b. e. e h a a d e ha b. g. e.E. e. e be e. a i e i i egg i de i ,. e. eg e.

(49) f. j. ,e e. a. a f. d - be. d. i. e a de. a b gge e. e. j. g. .N. eg. e de fe. E. aie. g. e. ge f ed, a. F. a. a f. f. e. e fa g. e de i. e. i e e be. i a. E. ai e a i. e. e. f e,. e e fa i ge f a e ge. a. e a de. a. h. da. fa. e. beg. a de i. g e fa i ge f. a f a de. je. a i. a j bbe. e e de. e e, gi. a. e fei. ed, i a e g beh. i. e , g a. . Li e e e de he. e e e fa i ge. a gj e e. .. e baf. de ig e f. ie. e e ha. e. e. e. f ef. i. affe e. ege. ed,. e ha de a. F. fa. ea. h e. e e i j bbe. eb. e. e. E e. a. e e fia. fe e HCI ba e e de eg eg. e. a de fa i. i i. i. ih a. e. d e dig a. a ie. a. i e. h i e i e. g. d. e. .. ai e. ai e. b. a. i. e. age e ba e. i. a j. de e a f. a. a de e fa i ge e. e. b i fi e. De. i g g i ea. e. i. de. e .. a. i. e. e dag ide f. ge f. a e. e,e e. ei f. he e e fa i g f a b. E. e. e e. a. e de i. e ig f e e. De g. ha. 2.17.2 E. a j. i e. j bbe f . Tid ige e f a. ag , beg e. e. de ig e e g. ide - e e f. da e , g a. e ei f. a. a. e. e e de e e. e. a d e ha de. f. e i dag. De f. fae. de e. e e e,f. d. e. e. id ige e i. ed e. i. Bi e. i. Bi d f. e e. ee. e ee e e fe e bi i e , fi. i eh. da de e. e i ge e b. ide e f. ed e b. e i. e efe. e i g:. if - e. ai. e e ee. ed a. 37. i. ha .. b. eg. e. I. f d i ge e e e. .. e digi a e e. e f. i.

(50) Bi de he de e ba. 2.17.3 K i i. a e. F e ch (1992) gj i ef. e f. e, f. a. he da de. ffe. ige b gg i. ed. a e. i. ih. i ed a. e. e. be ai. ,e. f. e, g. e. ed fa i. be. ed. e. e. a. ide. e i. a. e e. a. e. j. ed a d e. a ge. i e , e de e. e. df. j. e e a e ede ega i e. ii ee,. a de a e e i ga e e a. e. ed. e ha. e. he i g. ga e . De a e e fa ei. i. e e e. a e de a de. e a f. die F e ch. ed a. e. e i g de a e e i e igje. F e ch. ega i e e e. j. e e fe de i. e . Vide e f. .S. g. e e. he. a a i. e. ba. a e de a e e a de hadde f. e. f e j. ei ga. die. j. e ede he . I e a. i. ed beha d i g a. e e i. ef. e ha .. die a e gj. ei g a f. e. ed e dige de. I e. ef e e e. g. i. a ge a i. e eg e. e. e. g e a gje. e. e e. a a. e id ige e. j bbe. e. da de e. fi. a g e. e. e -ge e a i e i g j. ga g a e. b i gje. e i. ei g. e ede he . S die e. a. e f e e gf. f. g i. i ge . Se. a h. i. ai e. e gje. a ige. j. gge. be e. ee e ige,. f e de. i de. he e a .. E a. e. ee de e fa i g h a de f. a ha. e, f di. e e ed a. ba e e eg e. . Pe e. id ige e, i a. a ha f. 2.18 P ag a i I je e a. i. e je. e. ag a i. e. ga e be. g ee. a. j a. ee de e. e a. i a j. i i eea. i e. i a j. e. a i ,e. e ha e i g gje ef. ed e. a de b gge f d i ge. de e e e. bje .. e e igge a. e. e ie , a a e e e e a d e e. a. e a. i. e. i g de ha i ag a i. i. a. i ge a. a i e i ge , a. i (Ha i g i. 38. a. e de , e e de e idee , de e i. a h i e. e & R g ha ge , 2020). Vi i i be e. ed. i e e. f. i g, f. i.

(51) e. ed. i ge i. ae ei e j f. i e. g d i e fe h. b. e. I. e f. beg e e e i be g d i je. i. gf. U i e e. f. g HCI, g. e. be. e ie i dag ig a e, b. e a. e. a ge a. a f. i ge. b. e gje. f. i g. i a a eb. a. egge. g faga beide. a. e e a e. i g - digi a e e e. e e, a he gig a f. e i ge , b. .. i egg f. j. ga e a e. i. g. e e.. i. e e e. e ia. die : Fagfe e. Di abi i a. i e g d. die e f h de hi. ie .. E. ai e. e adi j e. h a de be f. d. f. e ge. e i pe ialpedagogikk. Vi. e be. e. i ge . i g: Ti e e eggi g/ i gje ge iggj i g e f. e. ba. e. ga e .. Ti e e eggi g/ i g e ge igg. eb. e. , gh. h e a d e. I dag ig a e a e f. i e e. - e de ig e. i e e. e. ga e e e ,. i g: Med. ed. fa i g.. i he e e a e beg e e. j a. ee. g defi i j. a i. e e i e . F a de. i ge i g . P ag a i. e. bje i. h a. e i ee. f i. ai e. e i ,. de. fee fe e. , beg e e. e. i a e de a a beide. e e bed e e. e e. fe e e i f. , e. a de. e e e i. 2.19 S. e e ie e. bje e e ha gi. i g a be. g. be e. f. i g. ga e hi. die ,. e ia edag gi. e f. . Sa i. e e e id. g. idig ha fe e di abili f. j. gapmodellen g den medi in ke modellen i a f. 39. e a e. di abili. ae. e e beg e e i. eb. ed e e e , g e gje.

(52) E. ai e. e. E. ai e. i. e. e. e i. e. de ig e f. affe e. e ee e e fe e. ai. f d i ge e b. bi i e , fi. i. e. i. ei g g. a. i g g IKT (Difi) e e id ige e. e e gje. ed e b. e e. . De e de. e. eg. e e. eg e. e. i eh e. ee. e. ,. da e IKT-. i g. a i.. Difi/Digdi : Di e. ae f. f. de e be 2019. De e a e e 1. ja. Difi ha b i .N. id ige e Difi e i dag. a , ed ag 31.. de ag Digi a i e i g di e. ae,. a 2020.. ed ag. g. e Digdi. ga i e i g g a. a. e. Begge a. a. ea. e e i. i. a fi. e a a beide. ,e a. e b. i. a. ed. de. ga e , g. a e. e ee a ha d e. ga e f. de. a ige e a e. ed de. ae.. Beg e e e a. e ede he. I. e. ga e f. i. i. g. eb. f nk jon hemme . Ned a f. ed a f. e. ned a f nk jon e ne e e. e beg e e j. e. e :. e e defi e. i a Ba e-,. a e (B fdi , 2019): Ned a f nk jon e ne inneb. fa i iedi e elle a. di e. ik i en k opp del elle i en a k oppen p. gd. - g. e ap a , kade p. kologi ke, f iologi ke elle. biologi ke f nk jone .. Beg e e i eg e beg e de e de i. f. ee. a. a. e a . De. g a de ig e e e. a i. De e e beg e a. ed a f. e. aee g. e. e. e. e g b i de f e. e. ee i. a. e f. j e. de. ha. e. ie e f d. e. 40. ea. ega i. g. ade. ba g. i ge f. i e e. e. e. e de. a e e bi de a a de ig e e age. a j. a ge e a e e. f. a. de a d e , i g.. ig a. A age e.

(53) -. he ge. -. e e. -. e. a ai. de e i. ee. e e ab e ha a he f. j ai. e. je ig f. beg e e e a b. e. e. a j. he ge e e ,. b. a e e e. . Vi. e de ed. je ige e. a e e. e i. e. e ede he e. a e je. j. e. e. e ha a. ga ge. e. 41. i ige. a. ed de e e. e ede e j. e e. e a e bi de. a ,. e. i e. i ge. e. a ge e a. e de. ga e . He. a gf de i bef. e .. a. e ba e. id ige e. e e de e. ed. ga e . Ned a f. ee. e ba e. e e. e. e. ea. e. e ede he . M e. e i ba e i de e i. beg e ,. ed f. a. i e. g ii ee. e. e e. e beg e e. , g he e a e je. g effe i. e. defi e e e. ga e i. ig f. a. ae. e. ee. e. ed a ie e de e e a e e g ad a. ege. e i a. Vi e ge i de b. e. i ed. g. b. ga e e a e e.

(54) 3 Me de I de e a i e e. e e ee. f. if. ae h. da. e e ee. i. i. i ha beha d e da ae e f. e. da. ii e. M e. fi. i. ,f. i ha b. a a. e. Ti. f. i. e f. de f. .. a e. gh. ia e. 1997,. e e e e).. e de. i egge de . F. i f. da. i. e f. . Vide e. i da ai. a. ei. e i. i. i g,. i ge , g h. da. i g i a. e b. e e. i ge .. ii. i g fa e i. . Di. ea. da de. a. e f. die f. fi. a adig e . F e a age e f. i eg e . De. e. e. , be i. he. f. fe. e e gje. e de f. f. i g. i e. a j g. eg. ga g. ia. e ) ba e e (M e ,. de be d i ge e f. i f. a j e. e. h a. ee. g de e be d i ge. e e. i e a. i j. ga e. i e ighe (gi e e. e ea i f e e. e. i ge. e e ha. ga e. a i ga g i. e. e de. e f ge de a eg ie :. e ha. de igge de fi. j. eee f. a j. i g i f. ed g beha d e b a. e de a adig e. De e e f di de. gje. d. e i. ae. j bbe. aiai f. ed a a e e. E f. i. fi. i g. a adig e a he ge a de a. , gh. g e. e de g. e. fi. e. g he e. (1997) he de a. ii i i. d. i f h de. i ge. 3.1 Fi. ga e. e de. e de , e. die , g h. if. e e e , g. e. (Wa ha. e e. e de. 1993, . 4-5,. e e e e).. S die fe e. e gj i. de. i e ighe e. aiai ei e j e e . Da ae. g i a j. i a. e i. e de j bbe. ed fag e. e. g be. e e e e e de e de , g. 42. ae e. eb. eefa. fa e e a f. de . De f. e.

(55) ie. ii i i. de. e. fi. e ab. a. he e. g. a. ae. i e ighe e e. e. Vi e. gi e j. e,f. bje. f. i. e. j. gje. a. e. ig g. i g. e fe. ha d i ge. e de. f di. (Wa ha , 2006), he e. de e de f. he e . S e ie i. de. i e. e ,. i. i g be. e e a. e,. i. e e. i e. i a j. e. i de e e e be. h e a d e.. i eh. bje i e. da de. adfe e e e. i ea. V. e i. fe. e e . Vi. e. e e ae. d de e i de ig a IKT.. f. a e de f h de e i. e de f. a ba e. be e. he. he e . F. bje i e a. i eg e. e. f. e (Ve e & B a e eig, 2019). I f. i gf. e. ig f. ia. ba e. a ei e. i e j e. a. e. ba e a. e. eg e i. a i. e de a adig e. a. de e h. i g. e . Vi e de f. a adig e e. i. a e. i eg e. ae e. e e be a e. e e ie , ei he e. e. a. g e fa i ge f a i a j. e de e e i.. e d e ed a e. i e e. f. i g ed. 3.2 I e j I e j e e. aiai. e. e. a i. he e da a. a. e de f. e fa i ge , a. e,. e. ifi e. Vi e. e i ge e. e. g. de. i. de . T a. e. e i. g a gi e bed e. j. ille p. ighe e. e f. i. f. e de gj. e. a. e e ae . I e j e e. i. fe. e e i e j e . Va ge a. i e j e, gf. fi. e. a h af. e de . (La a e a . 2010 . 213).. ,. e de a e e a gi. ge d. i e j e e. La a e . a (2010 .178, og. e f. e e f a i e j e g de f e i. gi. g h d i ge . I e j. e g. a. a. i g. e e g e i b. e e. a. e eai. e e,. i e j a he ge a e, e. da ai. eef. fi. e ef. a e. h a. a. i. e. e i da a e e i e e id a fa i. e e e e) he de a gi. ha f jan en il. a p a e,. m l om oppm n e il eflek jon og e e anke, kan in e j objek e gi. 43.

(56) eldig gode bid ag il p. e nde. e. a ag. aee. e e e. ag. faa e. fe. e. e . Vi ha. e. e. begge i e j. gi . De e gj. a f. e gi -. Se. i. (R b. i e j. e ege. e b e de. bje e e. ig f f. f. i e j g ide, bje e e. f a de e. eei. a e e f d. eef. a. ae. g. a. ae. e. ae e. e. bje e. a. e. g. a a. e e. bje e. i. ae e. i. e, e a a. e i. 10 i e f. e e ide i. ee. e i e j. ba e. i e e e e e).. i. e de. d. e. a e. e e e.. e i ed. e. a a e ae hadde. fa e de. de. f. i g ga. e ede he. e e ei. e e. ige h d i ge. i e j. e e gi. f d i g. M e. e. i e e. a. e g d i.. a a. de ei. ef ge e e. de a. ae. ed. i ig f a e da ae e e a. e h a de e. i. ed. g i e j e hadde de f. g. ighe e. e ei e j e. f di g i e. e ae e. a. be e. e ge i e j. e a i e j e e g de hje e id e f. e i a a. e. i f ge e fa. a e. e f. e i i e j e de. , 2002, efe e a La a e . a 2010 .179,. e. f d i ge. E a. e. e. fa e de g a a g id -. e ge h a. e. a e fi. e. gj e. e a. f. j. f d i g. a. a. i ee. f de i. e e i. a. d. f ge. g. de ei i i e j e (La a e . a , 2010). De. i . La a e . a (2010). a. i. e if. e id,. e ei e j e,h. f e e .P de. de a e e fi. e de a a. e i-. ed. De e gj de a. e. idig. De e be e. e. ighe e. ibi i e i. f. ap i en. i e g i e j g ide e ( ed egg 1, 2 & 3) e. de a e e a. a eggi g. De a. om ille g. kel e .. I e j e e a b. gene e e idee og dele inn ik. g e fa i ge . F. a. e. e gi e i ig a i eg. 44. a.S. f dei e j. a e, e g. h. f e da a e. de a. i. bje e i. i e f a de e hadde. e f. a.

(57) ege. ig i. e a i e j. i ee. e i he. e. e. S. bje e e fa i. ige. a. i g ga. S. i. h. Da i gje. f. i. ga ebe. i. de. e. da. be e. ei e j. e. h. i e e , ha. e de i. W i. de e. i. e. ga e. g. i a iee i. e i ge. e. e. ed he ga e. j. i e e. eai. h. e. ide. a i i. e defi e e ie g. e. e e. e ifi. je. e eg e. i. fe. e. e. de. bi. i g, g. ed. S. eh. h. ed. e ge e e e idee i. a. e. ide .. e e e f e e e ae e. e,. de e. f. a ig i ee. (Me ia -Web e , W. ,i e. ed i. e ie h. ,. f e ed a de e e e e f e e fa i i a. 45. e. da e. i h a de ig. h de e. h e. f. e. ga e ( ed egg 5).. f e i. de ig e e h. ed. ide de ga g. Vi ha i e e. i g -. e. e. i e e. a beide e. f. f. NBfU. e ge e a i e e. e ge e a i e e,. eg i. i. e e e ge e e e. db. e. ighe e. i e e. ide f. f. g fe dighe e i. e e e e). E. e , a de. i ga. e.I f. e e.. e. i g i e.F. he e i. bje e. eg e. gi ea. feb. i deg. fag ig e. f. ii. bje e f h de. ie de. e. de ig a e. h. da ei. ie a. die , f di de gi. i e idee i. de ig. a. a de f. ei e j. a g de ig e e i. e. f h. e. he e fagfe e e e. i g. ih. 3.3 W. e. je e. e e e ai ef. i e j e e gf. F. e. fa e e fa i ge , h d i ge. a ge i de e. ae e. h i e. ee. a e i. e ede he .. e e. a ei. i. e i ge , f. a.. e e i i e j g ide f. f. g ga. e. e.

(58) ede e g. e. e. e. gje. a de e e e. i i e f. Ved. h de e. h. di. ee. b. i ge. de ig. e. he. e de. a. i e. be. F. h. e .. f. e. e e. a i ee. i a e c. e bi de a. e. ea i i e e h g ef e. I de. j. h. ed. ide e F. eeh. da g e. beg e e e. . De. i ge . E. a. f. if . F e. i i ei. de a ige e . De e. e beg. e. e a. a. e. e e f. h i ee. ed. ei. 46. ha. bi de. ed bi de. e ee. e d. a. be. e e. i. ef a eh. e. he e a. ed f he. e. e. e ha. a. e. de a e e.. ede de je. e e ee. j. .. e e i ga g. f. e b. g ig e de.. e. e ifi. e e e f. ag i. e e. e. ig i. ide e f. g. e gj de i e. e. i de a e e i. f i gi. je e. f a de a. dde de. if h. e. h. ed e i. e e hadde. if e e. e. ha e. a gag e e. e. i g g. e fi. a a. i he ba a e bje e. e. idig. i e e. e e de e a. e. a. ede de a e e. de e b. g. bi de i. de a e e a. e. e. de egge de e e. he. e f a de. e de. e ef e. de a d e. Ka eg ie. fab. e. de ha. de a e e f. gba. i fe dige. ebi. h. g gj e de a e e. b -ca d h. a ige e ed hje. gf. ae. e h a i. bi e e de de i. e .W. i a. de e . Ved. a , 1997). Vi. e. idig. ,. g i e a f a d , a de e e ,. De a e e a De e e. e. feb. e de a beid.. a. de e e g de. i. ea i i e. f. a ge idee. e. de. i be. de e e ide. e dig a ie. i. de ig. ed NBfU g h a. g. idig a de e i e a de i. e. e. De e. ed a d e de ig. e (B a e eig & S. ga e , a. ea. ea i. ge e e e. e. e de a 4 de a e e, e. a e. a ag. e a e de a e e a. a f h d. je e. e. e. ag i. g fage . Sa. e. e. egge i e e f. e. gf. e de ig e e b. e gje. e i,. ha je ige e. i ge b. ee. e e e ee. i a. e.

(59) e e e f h. e. e. da de a e e eage e. i. ei gi. ee. Si e a i i e e a. e. e. a. ef. e de. e. g e ge. b. ee. e de a he f ie. j. e, e. ide . De fi. De e e fi. ha di. e. h e i. i. i ge e. Vi. e. i. e e. i. ee. i ge. e. a f. E e a a e idee e a. e. da f. e. i g i e i a. de a e e i e. g. e eg e. e a . De. e. ed. e e e e de. ighe i. idee. b gge. c ef e. e e. eg e g de e e. h e f e e e. e h. eg e e e. de a d e de a e e a i. he. i a ( e a i e 2.17.2).. ide . De fi. e ifi. fa i. g idee i i h e a d e.. i de. e e e e,. ag. a e. ie. de i , he. i ide f. h. e. a. e.. 3.3.1 Si Si. ei g. ei g ighe e. F. if. Sa. idig f. e. ha. e f e. e be. e e i a i e 3.3.. i. ei g. F. f. beg e. a. b. gi b. e. ae efa i fa. f. i. ga e gje f. e ee. e. e de. e ie. e. e. e. F. if b e a g f di de e e. id ige e hadde gj ga g. . De e. g. i a de e a de. e. ed e. ii. i g i ea. if. ed ee de b e. i. e e e. fa e f. ed de. ed b. i. , i de. h. e de a e e. e e. e. ee. e de. a d e. E e. ee. e i ge. a. e. fe. e if. e a. id ige e f. f e e de ig e e ha. fi. i. a. e ig e. e. i g. i e. , g. de .. a ii e j e e i. i e e. e. de a e e i hadde i. 47. e e. i g i ea. de e e e a b ed b a. e. ( e a i e 2.17.2). I. ed i ii. f di g. be e. , a ge. i ..

(60) 3.4 T a. ibe i g. F di i e j e e b e gj e da a. e de. g ad a. i ha a. f. a. i di e e f. ig g a ig. e e. de g a a. f. d g. e. a a , a. e. i,. i g, i. e e. I a e. a e e, f. ibe i ge ha. f. e he e e. ibe e i i. e e i de. e dige edd e i ge. be. f. he i e. .. igje. a d, e e. ig e de.. De. e. e. ae. e da ae gj de de e e e a e e, i a de. f a de. e e. e ae i a. e. i e g. ige a. a e. ae ,. efe e e i e i. 3.5 A a E. e ai. N e. e ae. j. ga e ,. ige. a e e, gj de i. e. e i f. ag . P de. e ha. d e dig. e a da a e. e. e. ie. idig. i. e i iee. de. ae. e.. i. de ei , g i e he. a da a f. e eee. i. e. ee e. e ee a. e e ae i da ae. ha e. a. b. f. f a. a b. e e affi i. e he g. e i da ae e. ed da ai ef. diag a. ed a d e f. Te ae e. da ae. a eg i e e i a. da ae. e fe e. e. de e i. iae i. e e. Sa. g. i g,. de de e e a de. a, e e f. e. e. e f. .. C a e, 2006 .292). Ved. e ,. de g a a. e. fi. e f. i. i fa a j. a a. e ae . F. a. i efe e e i. b e ag . I i egg i de. ha ag i. e e,. e e e a da ae b i de. a. je ige d. i e ae .. i ge e. a de. e de (B a. e e ae. g da. ef h. g de e de i. e he. &. f a da ae i. e. d defi e e e d i a eg ie. ed. ige g e. e. fa. g de a eg ie e. i e ae . (P eece e a ., 2015 .293).. Vi a g e e i d. i a a. de. fah a. de ei ,. e, h. ii. ef h. d defi e e a eg ie ,. b e ag i i e j e . Vi a g e e i d. 48. e. i a a. e e e f di i.

(61) i. e a eb. Gje. ee e. a. eef h. e f. gi. e i g i i e j. de. e i g. H e. e ai. ea a. bje e e. i gje. e i g b e a eg i e f. a eg ie e a a. e. Se i ge e b e de e e. e. ae efah e i e j e he ge e e f. ed a. e ae e. ai g. d f. e .Si. i. j. de. Di. e. j. e i e ee g a. e. 49. e f di a da ae. e,. , e i gf e. d ede. e i ge. a g de g. h e a d e. Sa de e. a. a , ef e i. bje. , e e e.. h e. h d i ge ,. i e be d i g e e b e. a. e gi. d defi e e. .. e a. ee a. e i ge. e ig e. idig gj de de de e e e. de a e e eg e. a.. e.

(62) Fig r 12: Koding og anal e ing a da a f a in e j e. 3.6 Re. ei g. B i de g i ee. a. eb. e ga i a j. i b i de g i ee e e. a. ge b i de g. e e. ee. i de. a. , ide. e. e e. G. i ge f. e. eeb. eei. e. ig. f. i e e. a iO. e e f. f. e. eg e e. e. e . Di. e,. i a j. e b. e ha igje. f E e. e. i e e. i g, e e de e e e i. i K. i g a b. f. h. eb. da. e i ha ea. g. i j. e e. Di. eg. a e f beg e. e, g. ig g d. Vi ha. a e i di. ed e. e. a f h de. i gi de. ighe e e, j bb,. e e f a e a e ede beg e. f. e b i de. f d i ge . E a. .L. ee. i. .,. e de ha. e g. e ha. ae ee. a. a. ig. e. g. g d. e .. a. e. ed ha. i e. e gje. ed de ig e e g. i e e i bed if e. de eg e. e je e e ge de i. e. 50. a b i e. e i eei. e. ha afi. he . De e e f di de e e f. f di ge e. e. a e e. e ee eai. e. f a a de i e. ede ,. a. e e e be je e. e. e . Vi gi. ia . e e. a. i f bi de e. je e i. e. ed e i. e. e ga g NBfU b i. ed. a. ide. di e i. ga i a j. a de ,. i e e i ha. e e. i f. i. a ge f bi de e. e e gje. .O i a. gi e g. e bed if e . Vi a g e. f de. f. affe f. NBfU. S. de. g i h e de. e i. i ig f. F e e a de ig e e g. e. e. ee f. i. idig ha NBfU. e,. a i ge. , g e a e ede e je. i e e. i. ed b i de g. ed de. . Sa. e, ha f b. ig, f di. a e. de a e e ha hi. e gje. a e i e. a d e he e. de a e e NBfU ha. i. ii. ed de e a a de i. eeb. e. e. e a de i e. f. f d i ge e. i. i e. a. e . I i egg a he. e. Vi be. bed e. be. f. e ga i a j a. e. e e i ha i e j e ha. e. e i g. e. eg ee je- g ga. a a. e. i e e. ee . e ge i. ig. i e e i ge. g.

(63) i. e. e. i e j. i E. i. e. ede e. bje e e g e. a e e de j bbe f. F di. die. e de,. De. e he e. i e e. f. e e e i. ea. e,. e. Vi i b d. e a. ige a. e ja. i.. f. e f. je ige a. g a. ee e ee. ,. e. de . De f. die ha. fa. i g. g e. eb. A i f i. e a. a. gi. e de. a. e. d. a de e. a. i g. he .. e e a de. e e e,e a. ii. e ha. e. je ), a de , j. e. e . He e i. i. f. a. e. dige je. i. ei. ,. da a i. he e a. d. a. a. ed. efa. dd e. i e. i gj. ga e .. ee de de a e e. g gj de a. die e he a. .F. d. i a e de. b i de. a .. i ge a e. e di e e e e i di e e ide ifi e e de. E e e gje. e. e, ha. e ei ede a de. e. i ge. a e. a. ag e. e ,. ga e .. i :. ninge. e di e e ide ifi e ba e. a. je a ( ed egg 4). a e e. De e ha. a ide ifi e e e. e. i e. a f. e i. Di ek e iden ifi e ba e pe onoppl e. i e. e ee. NSD defi e e di e e g i di e e e -. ba. i g, i de. i g da a (NSD). e e i. i ba e i i f. ed. ,. e fa i g ( id i b a. a e,. i ge. d. f. a. ed. de a e e i de e e. e. f. e. eei f. a j. i e e. ab. de g ig e de.. e e f. de . Ide i e j e a. e. e. ih d i e j e. de a e e. De e b e gj. g. fi. e. i e i f ge N. e. ed. e. e e i i e j e be. a g f i ba e. 3.7 E i Vi. be e. he e f. i g ba g. I de. e. e e. S i a. i e ighe e. da. be. e de i. e eg. 51. ia a. , f d e -/ e. e e e.

(64) -. Indi ek e pe oniden ifi e ba e oppl E. e. i. ed b. E. ed. be. f. ba g i. e, diag. e, e c.. e. f h. a. e. i f. e e. e i. d. a d e a. ed NSD,. i. if ie e. e. a e i i. ,i f. e e gje. e b ie. a , g fi. e. i e. e. bi e. a. e i. e. a. e g. e. e. i ge. e f. e e,. i e e if. gfe. i. a ig a eg. de ig a e . De e. e,. a e , g a de de f .. i ge. ig, f. e i. h a if ea. 52. e. e. e. if ig g. ide ifi e e. je ae i f. adi j a j. ig. ed. he e . De e i e e i b. e . egge f e e. e. be e. ii f. d. g. e e di,. a j. e. e e i. f. i g. e de e. e-. i a. e ee a. a. e. d, gje. a. d e dig a. i. i adi j. je ae . U de. ea. j. e e, i e de. e g b i de. F. de e. i ge. ee e i. e a a. eeb. de ig. i. ,. i. i f a. e i di e e ide ifi e ba de. e de gje. a de , j. ninge. e ge de e bi e. a. a de a.

(65) 4 Gje. f i g a da ai. I de e a i e e edegj g. age f. f. 4.1 Re. if. g di. gje j. e ha. i he h d. ei. e-. a. ii e j e i. , e ef. i e j e. a. ed. aee e i e. bje e e. e ha. i. je e. e. ed de ig a IKT-. A de ig e e g e. e. IKT, h A b. ed ed a. a. ed a. e. i. e i. a j. e. ei e e. e ha e i fa f. i e. e. . Vi a e i ge f. a. ed e fa i g f a. ege. bje e . Di. e. i ige i. e. e e be. e ha b i ee. a. i g. P ba g de a i. e de. a e. i. e. a e. a beg e de. a ge . De ha a e j bbe h. a e. i e i. ede. e e de e. ee e. e fe. i ed. i i. ed. eg. ea. e bache. i. a. a ge a de. e. f e e id ige e. de. ig be. i gf. a de b i de. Vi ha i. de a e e.. 53. e ha. de a. Vi e. e i. e. ei. e f. a b i dhe hadde i e i e j. ha de a e. i i e j . A de. a de ig e e,. e e e e ha a. a e ha de ha b i. ei , g i e. ga. e. i ge .. i e e i. a e a. e. ie e i e j. i e e g de e e e de. ee. Gje. a. i e e. e i fe dig f. i ge. a i e 5 g 6.. e gje. e , id g h i e de a e e a. hi. e. i. a. bje e. e ie de ig a IKT. Vi ha e i. i g. f i ge a da ai. ei ga i e j. I de e a beide. a. e f. i f. ai. bje e .. ie e de a e e e e , g a de i ge ha da e. a. ig. ed. ..

(66) 4.2 I e j. a. Ba e. f. S. e ee. e. g. i g. e e. f. e f. ae eai eg. de. ei ee. e. gf. gi e j. h. ige a. e,. a. i ige. a be. a. f. idig. e. e e. ea. ia j. e e, da. i e e. f. i g.. i. e. f. bje i e. i. i e j. bje e .. e gje. e. ed i. e ie. i e j e. g. a g id i e j e. i e a.. f. a e, f. g e fa i ge. e ei. i f. e. f i i e a. e. ef ge. a i. a e,a. ie i ee. i e j. e i. bje e. ige. e i g. Vi b e e ige. e. f g. e. i g. N e a. a ,h. e. e. e. a j. f. ed. e. , gh i e. i e j e. e e de e. i i he e e e e. a. i e e. de ha e de e i. bje e. f. i he h d i e a i. d e dig. de e e. 4.4 Gje. f. fa e. ae. e i e j. ae a de. e. e. e i ge .. f i ga i e j e e. I e j e e a e. i. ii e i. i e j e ga. e i ge. e e a. he. i. a. e e e e . De. i de e h d i g i. bje . M e. i e . Pi. dage a de. ed e. bi. i. e dighe e. a. bje e e. d ige e ae , a. e i e j g ide a. e eb. de. i a i e j. e fa i ge f a i e j. a e e e ede. he. e. i e ae. i. ha. i e j e. Vi. i i e j g ide i ed egg 3 i e j g ide.. i e j. E e a f. a. e. i e j g ide e. a ef. e i ge. 4.3 Pi. ie. e f. I e j g ide a. e. fi a. e ae e. f. e. 1 i e g 1,5 i e . T e a i e j e e b e gj. de a e e, de e a e e e. ig. efe. ib e f. a a. a i e i e. 54. e. a e da i fa i e j. i a,a de. bje e . Vi a f be ed.

(67) a de e. eb. f d i ge h. h d i ge , e e a de. e. ed a de a f e eg. e j. jedde, g i a a e. Sa e ighe. i a e de a e e e e. ih. e e a. da de a e e. bje. e i e j. e bje e. ed. a. Ti. e. f. f i. di. a ae. f i. f. j. ide. e e. e. bei. f d i ge e, e. id ige e, a ja i i gi. ide. i. a. e e. de. f. ed e de a e. e. ia. e. a de. e i. bje e. i O e-J ha Dah. g. a. e. e. e. e . De. a. f e e. e i e j e e. a. f. a. g. e. i. e. f. e a. a d e,. e. UiO.. a e. e. i. e e a f. de ee e a e a i e e e, i. f. a. a b de. beh d.. I a & Ve e. 2 de a e e. OJD. I a & Ve e. 2 de a e e. Z. Ve e. 1 de a e. A beid. 1 de a e. Z. I a & Ve e Ve e. 55. if. ae. OJD. e. be i. a de ie COVID-19.. 2 de a e e. a. a f e i. (OJD) h. a i. a e ide g. e. e i e j . De a d e e a. a e je e e Z e. i a de fi. i e e de.. e. d. a a. g e fa i g, i a. g. a. ed. ag - b de i. a e e. Vi a. de i a de. a de i ide ,. a e e e i ge i g, e de. . Tabe 1 i e. e e e. ide i e j e . Vi i de f. e ba e f ed. ei e e. i e j. bje e e a d. De e e e de i e j e e b e gje. g. e. e. e e i e j e e b e gj. i e j e e b e gje. ii. e e eh ea de. fe ea. ei i e ee f e ea a e a i e j. T a di. . De e fi. i e begge de a e e. ide de - g i e a de. a h e i e j. i e h ea de. i e de a d e e ga je e. e e a. e. idig. g. d. e a de a e e. e.

(68) 1 de a e. Z. Ve e. 3 de a e e. A beid. a. e. I a & Ve e. 1 de a e. A beid. a. e. I a & Ve e. Tabell 1: O e ik o e in e j e . Del ake e,. 4.5 Gje W. h. f i ga e hadde e. a de ig. ed e fa i g i gje. f. e j bb i. ie g. h. a ighe. de e f a i f. e. 4 de a e e. Fig r 13: Gjennomf ing a. ed, in e j e e. 2 i e de 18.. ai e f. i e de ig. g. a. OJD. a 4 de a e e. A e. a e e . A e hadde e e e f e e. f. O e J ha Dah. 2019. De. i g a IKT. W h. h. .. I a & Ve e. o k hop. 56. e be.

(69) 4.6. j bbe. N e a de f adi j. e. de e. ab e. f. f. ig. i. f e ed. i ge a e. e, h. ed b i de b. e e. b. ed b i de b i-a. e. e e, i. e, ga de. gi. f. e e, e a. a ge a de. e i HCI-fe e f. ed, e a beide. de e hie a i g. i. e be. i g. je. i g a g e e. idig f e de i. i. e fa i g e a. a ee. ij h. h. i ha e. e e e. de f a e. j bbe g afi. ed b i de b. a iga j. e ef. de ig. g. i a i ee. gje ige g i ha. , gi. .. ed f. ee. e a g. ef. e. g fa ge,. dighe i. i i ee. g. e a de b. a de e d. e ee. i g ii. i g b gge e. i e j e. ia e f h d. S. a. e. de e e e e f. e id, he e e. ha e ge. e. ade e de. i a.V. ea j. b. i a beide. e e g e. ee. ee. e. ee a .. Og. Sa. e. f e j bbe. e a. a eb. e. e e e. ig e de, i Me. ed. de a e e ha e e e. ea j. fe e , i. d. d. a. eg, f b gge e. e e, fi g. .. e. e eg. Gje. de e. Vi fi. e e. e. ig a i e e de e e f h. e ig e. a f h d (B a e eig & Wag e , 2014).. 57. e a e e. a f e. bje e e. i e j eef. i i. a. e f h dh. ed g e e. a ici a. i.

(70) 5F I de e a i e e a a. e e ee. i e. e i g a da ae ha. 5.1 H d i ge M ea be. e f e i. i a eg i e de , g. g. i g. fe e. a 3 Li e i i g - g di. i i ei g. E i e j. bje. i e e. ie. Ja, jeg ha f. f. id ige e. de i. i e e de b ig ,. bje e e f. e a. g. H. ed a e ig e de. 5.2 H a e. ed he. i. g. de a i e .. e a e. i g. fe e , f. e h. .. da. i e e. ef. if e. f. ga e e f e e de. i. j. bje. ai e. a. ,. ea i e i de ig j bbe .. WCAG e e. a e. i. i g:. (Sa de e ge ,. e ig e de h d i ge . E i e j. je . S. e. i e. ed. e EU-. e. a. b e de be. g fa ge a g. e e.. f ge. i e .. d h e i. i ea e. e. ga. a de a e e. WAD b e. ha gi f i ge f. a de. , g a de g. e d. i h a de e. gi. a e f ge de. e h d i gh. a i f ed. De e e e. ga e. bje e. a. e i. WCAG- a e e. 18. i g a gj e a. a e. h. bi. f. e. i e a. a. I e j. .E e. e .. e. e eg e i e j. e. i ha gj. EU di e i. i g. De ha i e e. a e. 2017). Og j bbe f. i ge. ga i e e de he i. i ha e , e f a ide f gi. a. a. e. f. e je e e. i. a e e f a da ai. ei e j ie e. aefi. a e e a ie e i e gde g e a i. ed. i e e bje e . Vi i e e. ed eg e ef e .. 58. e f. j. f. i g ? ed de e. i g. S. f e e e. e . De e gj de g. a. e.

(71) Si a e e. de e he e f a i e j e e i ha gj. Ja, de ign fo alle. H e an kelig. eldig enkel fin og g ei. enke. man i e i de . Uni e ell. d le e om de , e li. ni e ell. fo ming. Jeg enke WCAG-k a , de ikke e nok og. e man enke p e WCAG. Men o de. h a kal jeg i, de igne l. med and e ing.. fo ming e e fin kon ep. a de ikke bli f lg b a nok. Folk a de ikke. F. n. implemen e e i p ak i . M of e g p komp omi. (D ) me ke de n. (Jeg). :. ninge. ei. om man b de a de .. ni e ell. fo ming handle. om kal f nge e fo fle. el om,. m lig a hengig. h em d e og e en elle ka anke , f nk jon ned e el e d ha .. Jeg enke p WCAG. Jeg enke p like m lighe e fo alle og a de e. eldig. b a fo di jeg o , om de ie da: Tenk p alle de Mo a ene og S e e Job ene om e i. ikling land fo ek empel, om ald i f. i. ine alen e , fo di hi he. fan e de ikke in e ne og da ama kine fo ek empel, elle noe k mange alen e o e al , og de f nk jon hemninge ,. ni e ell. fo ming. Vi f. jo den. H i ammen. Ek. da. i hadde. e. e h. de a e e. e a f. hadde de. a. ig g i ig,. de e ,. i e e. i e. f. i e e g UX-e e a. i ge. e h d i gh e. kape .. gan ke kjedelig. De e de jeg enke .. ed de ig a. e med. eldig b a, alle jobbe. em b a ama beid, alle bid a il felle. e. om ikke f. den i e k nn kapen f a alle menne kene p. om ma. d age e f a i e j e. de e e ge e e. mange menne ke. eldig b a fo menne kehe en o al. Veldig b a, eldig ik ig, men og. A di. amme med folk med fo kjellige. k m e po en ial i. b k de da. S jeg o de e. n . S e de. e e. 59. i ig. De e i e e e i e e. fa e. i ea. f. jede ig. i ga. ee. f h de.

(72) eg i e e de e f a. a. a. e ig. , e e e b a di g h. e ig. j. . Vi egi. ed e e e ,. ee i. g. e. de be. d a ge e. de. edi i. i e a a. e. jede ig f di e. g. de e f. e ede he .. de igne l. ninge. om kal f nge e fo fle. m lig a hengig h em d e og. e en elle ka anker, f nk jon ned e el er, d ha .. 5.3 P i i e i g I. i i g a IT-. Si. e he , e. a eh de i e e. e , i. b. he. e. e fa. f. i g. i iee. e e. e e. g e e i g id e ba e. je e ha gje e f. Pe F. e e e de e. je ige i e e a d e fa. e a di. e . Vi ha. e. e. F de. . je ige. h. da. e.. 1: og f em. lage e p od k og f de i gang. T o og. e noe man enke p i e e id. N. a beid fo dem ha d. e e e enginee e - k i e ma. ap m e a beid enn h i man. De hadde al e na i. fo ming. k l om man enk e i. lek ike ? S e de m e. e kode og de igne p n. a e med de. om. , da. gang p nk .. nn bane . Man e kan kje li fo ik ig p. ek . De e jo ikke m e jobb om kal il. Men de e ikke noe jeg ha lag me ke il, ikke i de il l. ni e ell. p od k e e bli en ing og b ke a mange. om ba e - oi, de f nke ikke fo blinde? Elle en d. IKT-l. f de e. legge il en li en e ning.. a en. H i de bli p io i e e. , e ikke ikke de bli p io i e noen inne. I dag e de fo mange. ninge Digdi ikke kan f lge opp, de a de. De li mind e bli ald i e al e om de f lge eglene.. 60. e med. o b k. ol m..

No results found