Bispevisitas på Osterøy Bispevisitas på Osterøy
mai 2021 mai 2021
Visitasmelding
Visitasmelding
Foto framside: Helge Sunde Kyrkjebilete: Edvin Bratli
INNHALD
1. PROGRAM FOR VISITASEN
2. KORT HISTORISK RISS SIDAN FØRRE VISITAS 3. TILHØVA I SOKNA/KOMMUNEN
4. RÅD OG TILSETTE
Sokneråd og Fellesråd Tilsette
5. DET ÅNDELEGE LIVET I KYRKJELYDANE
Generell vurdering
Det kyrkjelege arbeidet Gudstenestelivet
Kyrkjelege handlingar Trusopplæring Undervisning
Diakoni Misjon
Kyrkjemusikalsk verksemd Barne- og undomsarbeid Vaksenarbeid
Gjevarteneste
Informasjonsarbeid, kyrkjeblad, nettsider, sosiale medier, informasjonsstrategi
6. KYRKJE OG KOMMUNEFellesrådsøkonomi og forvaltning Kyrkjer og gravplassar
7. VEGEN FRAMOVER, STRATEGIAR OG MÅL 8. SLUTTORD/KONKLUSJON
9.
VEDLEGGVISITASPROGRAM FOR SOKNA PÅ OSTERØY
4. - 5. og 9. mai 2021 Tysdag 4. mai
09.30 - 10.45 Møte med tilsette - i kyrkjelydshuset i Haus 11.00 - 12.00 Lunsj i kyrkjelydshuset i Haus med tilsette.
12.00 - 12.30 Kjøre til kontora i Lonevåg 13.30 - 13.50 Kontorvisitas
14.00 - 14.50 Samtale med sokneprest i Bruvik, Gjerstad og Haus sokn 15.00 - 15.50 Samtale med sokneprest i Hamre og Hosanger sokn 16.30 - 17.30 Middag.
19.00 - 19.45 Kveldsmesse i Gjerstad kyrkje.
20.00 - 21.00 Kveldsmat på Osterøy museum. (litt uavklart grunna smittevernreglar)
Onsdag 5. mai
09.00 - 10.00 Samtale med kyrkjeverje og leiar i fellesrådet i kyrkjelydshuset i Haus 10.00 - 11.00 Presentasjon av trusopplæring i kyrkjelydshuset i Haus
11.30 - 12.30 Møte med kommunen på rådhuset.
12.45 - 13.30 Lunch
14.00 - 15.00 Møte med leiarar i sokneråd og leiar i kyrkjelydshuset i Haus 15.30 - 16.30 Middag
19.00 - 21.00 Samråingsmøte i Haus kyrkjelydshus.
Sundag 9. mai
11.00 - 13.30 Visitasgudsteneste i Haus kyrkje.
Visitasføredrag. Kyrkjekaffi i kyrkjelydshuset
Bakgrunnsbilete: Ein planke med runeteikn i våpehuset i Hamre kyrkje Foto: Edvin Bratli
INNLEIING
Med dette følgjer melding til biskopen i samband med visitasen på Osterøy 4.- 5. og 9. mai 2021.
Det er gått 15 år sidan sist visitas.
Biskop Ole D. Hagesæther besøkte kyrkjelydane på Osterøy 1.-5. februar 2006.
No er det igjen tid for visitas. Ein god anledning for oss til å tenkje gjennom kva vi har, korleis det fungerer og ikkje minst korleis vi saman tenkjer oss framtida i sokna våre.
Kva mål set vi oss for framtida?
Korleis kan vi nå desse?
Kanskje er det viktigaste sjølve prosessen visitasen forhåpentleg set i gang;
samtalen i kyrkjelydane,
mellom sokneråd/fellesråd, tilsette og frivillige medarbeidarar om vegen framover.
Håpar meldinga er til hjelp for biskop og prost til førebuing og gjennomføring av visitasen.
Vi ser fram mot visitasdagane og ønskjer biskop og prost hjarteleg velkomne til Osterøy.
Lonevåg, 15. desember 2020
Med venleg helsing sokneprest Stein Hugo Fykse
med bidrag frå
Helga Askeland Mjelstad, trusmedarbeidar
Edvin Bratli, kyrkjeverje
Den største og viktigaste endringa sidan sist visitas, i 2006, finn vi innafor trusopplæringa. (jfr 5.2.3). Hausten 2013 fekk kyrkja tilsett trusmedarbeidar i 80% stilling. Det har medført at dei fleste i gruppa 0 – 18 år har tilbod innan trusopplæring.
Elles har spørsmålet om endringar/samanslåing av sokn nyleg vore oppe til vurdering, 2018/2019, men utan tilslut- ning til endring. Frå 1. mars 2014 blei Osterøy overført frå Norhordland til Åsane prosti.
Dei siste åra har det vore noko utskiftning på prestesida (berre fast tilsette på Osterøy):
Sokneprestar Haus, Gjerstad, Bruvik:
Johannes Melve 1997 – 2010.
Tom Sverre Tomren 2011 – 2018.
Stein Hugo Fykse 2019 –
Marthe K. Østerud Bjerke 2018 – 2019, prostiprest 50% Osterøy.
2. KORT HISTORISK RISS SIDAN SIST VISITAS
Hosanger, Hamre:
Brigt Sigve Skeie 1995 – 2006, kapellan.
Inge Sørheim 2007 – 2017, sokneprest.
Helle Maria Wolstad 2018 – 2019, sokneprest.
Børge Ryland 2019, sokneprest.
Jørgen Grimelid, sokneprest, 2019 –
I tillegg har det vore vikarar inne for kortare og lengre peri- odar i samband med skifte, permisjonar, osv.
3. TILHØVA I SOKNA/KOMMUNEN
Sidan sist visitas (-06) har folketalet på Osterøy stige med om lag 1000 personar. Innbyggjartalet er pr. i dag omlag 8100. Av desse er 78,6 % medlemer/tilhøyrande Den norske kyrkja (2019) og 8,2 % tilhøyrer andre trus- og livssynssamfunn.
Statistisk sentralbyrå sine prognosar for dei neste 30 åra er ei folketalsauke på 9%, dvs eit folketal på om lag 8863 innan 2050.
Den største gruppa sysselsattefinn vi innanfor
sekundærnæringa; 1421. Deretter følgjer varehandel, hotell og restaurant, samferdsle, finanstenester, forretningsmessi- ge tenester, eiendom; 1087. Den tradisjonelle
jordbruksnæringa, skogbruk, fiske sysselset 124.
Osterøy har mykje småindustri. Øya er ei av Nord-Europas største innlandsøyer med sine 255,1 km2. Ein del av nordparten på øya høyrer til Vaksdal kommune. Her bu lite folk.
Biletet av Aksel Låstad i Bruvik Vognfabrikk as i 2011, illustrerer dei mange små - og mellmstore verksemdene på Osterøy.
Foto Helge Sunde
4.1 Sokneråd og Fellesråd Sokneråda
I Osterøy kommune, med eit innbyggjartal på 8.100 og medlemstal på 6.264, er det fem sokn.
Medlemstalet har gått ned med 100 i 2019.
Bruvik – ca. 280 medlemmer,
soknerådet: 4 faste, 4 vara, manglar ein vara Gjerstad – ca. 2000 medlemmer,
soknerådet: 8 faste, 5 vara Hamre – ca. 1800 medlemmer,
soknerådet: 8 faste, 3 vara, manglar 2 vara Haus – ca. 1000 medlemmer,
soknerådet: 6 faste, 2 vara, manglar 2 vara Hosanger – ca. 1100 medlemmer, soknerådet: 8 faste, 5 vara
Det har vore soknerådsval i september i 2007, 2011, 2015 og 2019.
Sokneråda og valkomitéar har klart å skaffa fram kandidatar til soknerådsvala, gjennom gode prosessar.
Arbeidet i sokneråda har fungert godt.
Ved dei siste to siste vala (2015 og 2019) har nokre sokneråd dessverre tatt snarvegar. Det har vist seg
vanskeleg å finne aktive kyrkjemedlemmar som er villige til å tre inn i sokneråd. Bygdefolket er glad i kyrkjene og har tatt ansvar og stilt opp i ein periode, for så å utfordre andre til å ta sin tørn. No har det og blitt vanskeleg. Ved siste val (2019) blei kandidatlister sett opp utan at kandidatane blei spurd på førehand. Dette resulterte i at mange kandidatar trakk seg frå listene då dei blei kjend, og mange melde seg ut av kyrkja, for å sleppe å sitte i sokneråd. I Haus sokn leverte valkomiteen ei liste på 19 namn, men berre to av desse er med i soknerådet i dag. Her måtte ein til med eit ekstra val. Lærdomen av dette er at valkomiteen må spørje kandidatane og få eit ja før dei fører kandidatar opp på lista.
Då får sokneråda positive medlemmer, som vil gjere ein innsats for soknet.
I god tid før valet i 2019 hadde sokna på Osterøy ein omfattande drøfting om å slå saman sokna til eitt eller eventuelt 2-3 sokn. Det enda med at tre sokneråd ikkje ønskte samanslåing. Mellom argumenta for samanslåing var at vi har felles kontor, felles kyrkjelydsblad og ei felles trusopplæringseining. Eit argument som kanskje blei for- sterka gjennom siste soknerådsval, var at ein ved
samanslåing ville redusere talet på kandidatar til sokneråd frå om lag 60 til 10 pluss 5 varamedlemmer. Det er nok klokt å ta oppatt diskusjonen om korleis vi skal vere organisert.
Fellesrådet
Leiarar i fellesrådet sidan førre visitas:
Roger Breivik (2006 – 2013), Jenny M. Eikeland (2014 – 2019), Roar Moen (2020 - ).
Osterøy kyrkjeleg fellesråd er sett saman av ein representant frå kvart sokn, ein kommunal og ein geistleg representant.
Kyrkjeverja har vore sekretær for rådet. Frå førre visitas i 2006 og fram til august 2015 var Helge Kolstad tilsett som kyrkjeverje. Edvin Bratli tok over og har framleis denne rolla.
Kyrkjeleg fellesråd har ansvaret for:
- drift og vedlikehald av kyrkjene og tilhøyrande bygg, - drift og forvalting av gravplassane,
- drift av kyrkjelyds- og prestekontor
- personale som blir lønna over fellesrådet sitt budsjett - tenleg lokale, utstyr og materiell til konfirmantopplæring Kyrkjeleg fellesråd har sine inntekter frå kommunale løyvingar, frå feste av grav og diverse anna, der fellesrådet yter tenester ein kan ta betalt for. Døme på det kan vere gravstell.
4.2 Tilsette
Lista over tilsette viser at vi berre har grunnbemanninga som ein treng for å drive den kyrkjelege aktiviteten. På kontoret er det tilsett kyrkjeverje og sekretær, i kvar kyrkje er det kantor/organist og kyrkjetenar i deltidsstillingar.
På gravplass har vi om lag ein full stilling som
kyrkjegardsarbeidar. Då vi fekk midlar til trusopplæring i 2013 blei det tilsett ein trusmedarbeidar i 80 % stilling for dei midlane vi fekk frå staten/bispedømmerådet.
På Osterøy har vi ikkje kateket, som skulle ta seg av konfirmantundervisning og vi har ikkje diakon, som skulle hatt fokus på omsorg for dei vanskelegstilte, sjuke og eldre.
Til saman har vi 5 årsverk lønna av kommunale løyvingar pluss 0,8 årsverk lønna av statleg tilskott. Når det gjeld dei tilsette over fellesrådet sitt budsjett, har rekrutteringa gått greitt, dei fleste har blitt i stillingane over tid, og kan reknast som nokolunde stabil arbeidskraft.
Arbeidsmiljøet i staben har stort sett vore godt i desse 15 åra. I ein periode med reduserte løyvingar frå
kommunen, måtte fellesrådet nedbemanne, og fleire opp- levde det vanskeleg. Ei anna sak som har vore svært belastande for staben var vedtaket om likekjønna vigsel.
Dette nådde ein topp i 2019, då det blei arrangert bygdepride på Osterøy, som følgje av eit intervju i lokalavisa av ein påtroppande konservativ prest.
4. RÅD OG TILSETTE
Eit oversyn over dei som har vore innom dei ulike stillingane i kyrkjene sidan førre visitas ser slik ut, gruppert etter stilling:
Kyrkjeverje:
Helge Kolstad og Edvin Bratli Sekretær/konsulent:
Halldis Borge Midttun, Ruth Hauge, Miriam Kalland, Hildegunn Hagebø-Vevle Kantor/organist:
Kåre Rivenes, Liv Skoglund, Per Inge Hove, Baard Eikaas, Trent Bruner, Ivar Mæland
Trusmedarbeidar (frå 2013):
Helga Askeland Mjelstad
Klokkar (fram til sommar/haust 2006):
Wenche Fiskeseth, Øyvind Vevle, Jenny Eikeland, Berit Torp, Einar Johnny Selvik
Frå ei soknerådssamling i kyrkjelydshuset i Haus, i 2020. Foto: Edvin Bratli
Kyrkjetenarar:
Magne Vikne, Agnar Mjøs, Einar Johnny Selvik, As- bjørn Skjeldal, Ulf Sverresvold, Enni Revheim, Randi Revheim-Rolland, Sturle Litland, Pauline Tomren, Roald Hauge, Toril M. Nelson, Haldor Askeland Mjelstad, Gaute Røsland
Kyrkjegardsarbeidarar:
Sigbjørn Hannisdal, Sigurd Revheim, Tom Vevle, Roger Birkelund, Oddvar Høgli
Reinhaldar (avvikla ordning):
Irene Låstad, Karen Revheim, Trine Steinsland Slåttearbeid på gravplass (avvikla ordning):
Irene Låstad, Egil Vestbøstad, Erlend Mjøs
5. DET ÅNDELEGE LIVET I KYRKJELYDANE
5.1. Generell vurdering
Kyrkja har ein sentral plass i mange si bevisstheit. Ho er god å ha og skal og må vera der, sjølv om ein ikkje nyttar henne så ofte. For folk flest finns det faste tilknytingspunkt til kyrkja. Dei er vel kan hende ikkje så mange, men dei er der og er viktige – for folket og for kyrkja. Det gjeld først og fremst dei store milepælane i livet – sjølvsagt – og dertil særskilte dagar elles.
Å søka til kyrkja ved slike høve kjennest naturleg for dei fleste. Å kome til kyrkje ein heilt ordinær kyrkjesøndag derimot, synes ikkje å vere ein aktuell tanke for så mange.
Kvifor det er slik er det vel ingen som kan gje eit fullgodt svar på.
Det handlar kan hende om usikkerheit. Om manglande fri- mot og sosial blygsel. For nokon er det kan hende redsla for å signalisere meir enn ein kan stå inne for so held ein borte?
Kyrkja er ikkje lengre den samlingsstaden ho eingong var.
Dette er sjølvsagt ikkje noko spesielt for Osterøy, men er ein generell og etter kvart relativ gamal trend.
«Konkuransen» om tida vår er er sterk. Særleg merkbart er det hjå dei som har barn/ungdom i hus. Begge foreldre i fullt arbeid. På fritida er barna aktive på så mange frontar.
Ein bur gjerne eit stykke unna dei ulike aktivitetane. Det betyr kjøring, henting og bringing.
Og på sundagane er aktivitetane fleire.
Mangt og mykje konkurerer om tida og bevisstheita vår.
Det er ei utfordring på fleire plan. Ikkje minst gjeld det oss sjølve, kan hende; at vi ikkje mistar mot, frimot ja, tru på at vi på vegne av kyrkja sin Herre, har noko å by og tilby. Utan tru og overbevisning om at skatten vi forvaltar er verdfull, ja umisteleg for kyrkje og folk, mistar vi kraft, frimot og truverde.
Elles er det ei oppsplitting av kristne. Nyare, for det meste såkalla karismatiske forsamlingar, har vore etablerte, og har ført til utmeldingar av kyrkja. Nokre har meldt seg inn i Osterøy misjonsforsamling som er knytt til Indremisjons- forbundet (IMF) og Norsk Luthersk misjonssamband (NLM).
Meir enn nokon gong treng vi finstilla fokus mot den store oppgåva som er oss betrudde:
«Saman vil vi ære Den treeinige Gud – ved å forkynne Kristus, byggje kyrkjelydar og fremje rettferd». (visjon bispedøme)
5.2. Det kyrkjelege arbeidet
5.2.1. Gudstenestelivet
Vedteken gudstenesteforordning, godkjent av biskopen, trådde i kraft 1.september 2007. Av denne går det fram kor mange gudstenester det skal vera og korleis desse er fordelte mellom sokna. Tal forordna gudstenester er 114.
Med fordeling slik:
- Hamre: 22.
- Hosanger: 22.
- Gjerstad: 32.
- Haus: 24.
- Bruvik: 16.
Det er truleg fleire forhold som kan vere verdt å drøfte ved denne gudstenesteforordninga. Det har nok vore endringar når det gjeld oppslutning om gudstenestene rundt i sokna.
Forordninga har nok ikkje vore praktisert fult ut dei seinare åra.
Til dømes har ein i høve Bruvik praktiseret eit lågare tal.
Generelt gjeld det at avgangen er større enn nye som kjem til. Det handlar om det vi kan kalla naturleg avgang, alderdom, død.
Elles er det og dei som ikkje finn seg til rette i kyrkja. Har meld seg ut og har søkt andre samlingar. Det handlar om teologi, men og om samværsform.
Folk har dei seinare åra vorte flinkare til å krysse sokne- grensene for å delta på gudstenester i nabokyrkja. Det finns ein fast gudstenestekjerne rundt omkring i sokna. Størst er denne, ikkje uventa, i dei største sokna, Gjerstad og Hamre.
Det dreier seg omlag av 30-40 personar som og, deltek i nattverden.
Det kjennest godt å feire gudsteneste i kyrkjene våre.
Kyrkjelydane opplevest lydhøre og er deltakande. Ofte tek eg meg i å tenkja at det opplevest som vi er fleire enn vi faktisk er.
Nattverdsøknad
Den jevne kyrkjegjengar går og, stort sett, til nattverd.
Det er nok litt variasjonar her i dei enkelte sokna.
Vi feirar som hovudregel nattverd når vi samlast til gudsteneste. Vi ønskjer at nattverden skal vere ein naturleg del av vårt gudstenesteliv og trusliv. Ordninga med ståande kontinuerleg nattverd har gjort det enklare for somme å søka nattverden.
5.2.2. Kyrkjelege handlingar
Gudstenesta er den viktigaste møteplassen for heile kyrkjelyden. Den første tabellen viser kor ofte vi har feira gudsteneste i kyrkjene våre dei siste 15 åra. Talet på gudstenester heng mykje saman med kva res- sursar vi har. Storleiken på kyrkjelyden har og innverknad på talet.
Utviklinga over denne perioden viser ein liten reduksjon. Grunnen til
at Gjerstad kyrkje har langt fleire gudstenester enn dei andre kyrkje- ne, skuldast at andaktar på sjukeheimen
Osterøytunet med nattverd blir rekna som gudsteneste og høyrer inn under Gjerstad sokn.
Frammøte på gudstenester viser ein tydeleg nedgang. Den er nok mykje lik endringane vi ser nasjonalt.
På Osterøy døyper folk barna sine. Den nedgangen mange har sett rundt om i landet merkast ikkje i same grad hos oss. Svingingane i talet på døypte heng mest saman med barnekulla frå år til år. Vi trur
dette har å gjere med både tradisjonar og at vi har eit godt tilbod om trusopplæring.
Kyrkja på Osterøy har mista mange medlemmer dei siste åra. Fram til 2015 var det ingen sterke konfliktar i Den norske kyrkja, som provoserte medlemmar til å melda seg ut. I 2016 kom debatten og det første vedtaket om likekjønna vigsel. Den gongen blei det ikkje fleirtal.
Dermed meldte dei seg ut som hadde kjempa for eit slikt vedtak.
Året etter fekk forslaget fleirtal, og då meldte mange konservative seg ut. Endå fleire meldte seg ut då det i 2018 kom eigen liturgi for likekjønna vigsel og Osterøy fekk sin første. I 2019 opplevde vi nok ein oppheta debatt om temaet og dessutan var det soknerådsval. Begge desse momenta resulterte i ein ny utmeldingstopp.
Heile statistikken, med tal for kvart sokn finn ein i vedlegget, bak i dokumentet. Der vil ein kunne sjå tal for konfirmerte, vigde, døde, innmeldte og til ein viss grad kva som kom inn i ofringar. Tabellane som er vist her finn ein sjølvsagt og igjen i vedlegget.
Dåp
Talet på døypte heng sjølvsagt mykje saman med svingingar i fødselstala, men er stabilt Gjennomsnitt dåpstal siste seks åra er 73.
I 2019 var fødseltalet 78 personar og dåpstal 66. Prosent- andelen som døyper barna sine er kanhende likevel ikkje så høg som desse tala indikerer, då ein del kjem «heim» for å feire dåp, medan andre døyper barna sine utanfor Osterøy.
Over 50% av fødde siste seks åra er døypte.
Før dåp er det felles dåpssamling om lag ein gong pr.mnd med trusmedarbeidar og prest. I tillegg til å gå gjennom kva dåpen er og betyr og det reint praktiske, får dåpsforeldra presentert kyrkja sitt tilbod om trusopplæring.
Konfirmasjonstid og konfirmasjon
Oppsluttnaden om konfirmantundervisning og konfirma- sjonsgudstenesta er god. Gjennomsnittleg kull dei siste seks åra er på 84 og tilsvarar om lag vel 80 % av årskullet.
Konfirmantundervisninga har vore litt ulikt lagt opp dei seinare åra. Dei siste åra har den vore sentralisert som felle- sundervisning for alle i Lonevåg.
Pr. i dag går undervisninga føre seg i Haus. Her er lokali- tetane størst og mest tenlege med kyrkje og kyrkjelydshus vegg i vegg. Lokaliseringa kom til grunna korona epidemi- en, men har synt seg svært tenleg.
Dette året er konfirmantane delte inn i 4 grupper som møtest om lag ein gong pr. mnd. Konfirmantlærar og prest underviser. Vi har ingen godkjent konfirmantplan, i alle fall ikkje av nyare dato, men konfirmantlærar arbeider for tida med ny plan. Arbeidet med konfirmantar er gjevande, men og krevande. Vi har ikkje fast tilsette (utanom prestane) til konfirmantarbeidet, men har vore heldige å få leige inn folk, - og fått tak i folk, ikkje minst, løna av bispedøme.
Vi treng å få på plass ei fast stilling inn mot konfirmanta- ne, og kan hende i kombinasjon med diakonalt arbeid på gjevarteneste?
Vigsel
Gjennomsnitt-talet på vigsler på heile øya dei siste seks åra (2014 – 2019) er vel 16. Brureparet har samtale med presten som skal via dei i den kyrkja vigselen finn stad. Alle brure- par får brudebibel i gåve frå kyrkjelyden.
Gravferd
Gravferd/bisetjing skjer stort sett i kyrkjeleg regi, men slett ikkje alltid. Det er om lag 60 gravferder/bisetjingar pr. år.
Båreandaktar i samband med dødsfall skjer, men ikkje ofte.
Samtalar med pårørande finn stad der dei ønskjer, oftast i heimen. Samarbeid med lokalt gravferdsbyrå (og stundom andre) er godt. Vi opplever at dei yter ei teneste som blir verdssatt av pårørande. Oppslutnad om gravferd er stor, men kanhende litt fallande. Kyrkja når mykje folk gjennom gravferdene. Vi tenkjer det er viktig og riktig å sjå stort på denne tenesta og dei moglegheitene denne tenesta gjev.
Helgemessesundag er det gudstenester i fire av kyrkjene.
Bruvik blir invitert til Haus. Då minnest vi dei som har gått bort med opplesing av namn og lystenning. Oppslutnaden om gudstenestenesta er god.
Prestetenesta Osterøytunet (felles sjukeheim for Osterøy).
Det er andakt/gudsteneste på Osterøytunet om lag ein gong for veka. Desse er vekselvis ved prestane, men stun- dom og ved andre. Det er nattverd minimum annakvar gong. Frivillige er med som medhjelparar. Elles besøkjer prestane enkeltpasientar på tilkalling.
Det er hundre år mellom dåpsdagen til Klara Antun og dei to dåpsbarna i Hamre kyrkje, søndag 23. april i 2017.
5.2.3. Trusopplæring
Trusopplæring (TOL) supplert med statistikk:
• Generelt om TOL
• Mål og oppbygging av TOL-tilbodet
• Statistikk frå 2015-2020
• Erfaring og vurdering Generelt om TOL
I 2013 fekk Osterøy tildelt midlar til ei 80% stilling innan trusopplæring. Trusmedarbeidar starta i stillinga i august 2013 og arbeider framleis med dette feltet i kyrkjene på Osterøy. I desember 2015 fekk Osterøy godkjent sine 5 trusopplæringsplanar. Mykje er samanfallande i desse planane, mens nokre tiltak er ulike. Osterøy er ei øy med mange bygder, der menneska har tett tilknyting til bygda si.
Dette viser også igjen i at mange kjenner sterk tilknyting til si heimekyrkje. Dei reiser gjerne ikkje til ei anna kyrkje på TOL-tiltak eller gudstenester. Dette har vore ei utfordring i organisering av TOL-tilbodet, når me ønskjer å gi barn og unge i alle sokna eit mest mogleg likeverdig tilbod.
Bruvik er det minste soknet på øya og skil seg ut med ein meir aldersblanda plan på tiltaka. Årskulla her er svært små.
Dette inneber at dei same barna (aldersgruppene) er med på tre tiltak i året og innhaldet følgjer rullerande planar:
Tårnagenthelg, B-dag og juleverkstad.
Barn/unge frå Bruvik blir også inviterte til fellestiltaka, men deltar i liten grad på desse. Aldersblandinga gir stor utteljing i timetal. Tema, forteljingar og aktivitetar, som blir brukt i tiltak i dei andre sokna, blir tatt inn i dei rullerande planane på Bruvik.
Utdeling av 4-årsbok, har lang tradisjon og boka blir delt ut i alle kyrkjene våre. 4-åringane får tilbod om eiga samling laurdag, før utdeling av bok i gudstenesta søndag. Dette tilbodet blei starta av prestane før 2013, låg litt i dvale nokre år og blei tatt opp igjen frå 2014, for at 4-åringane i alle sokn skulle få tilbodet. Nokre sokn er slått saman på laur- dagssamlinga, fordi deltakartalet elles blir svært lågt. IKO si 4-årsbok blir delt ut i alle kyrkjene. I tillegg blir 2- og 6-årsboka i same serie delt ut i samband med tiltak.
Tiltaka som er mest omfattande i timetal, konfirmasjon og babysong, er no fellestiltak. Konfirmasjon
trumfar alle andre tiltak i deltakarprosent. Nokre tiltak blir tilbydd i ei, to eller tre kyrkjer, mens alle i
aldersgruppa frå alle sokna får tilbod om deltaking (t.d. Lys Vaken). Dette fordi tiltaka er ressurskrevjande å gjennomføra og fordi kulla i nokre sokn er så små at ein risikerer å måtta avlysa planlagt aktivitet p.g.a.
manglande påmelding. Småbarnsong, Trill & Trall, klovne- forestilling, Heilt førsteklasses, Dåpsskule,
Kode B og Fredagskveld for ungdomar er eksempel på andre fellestiltak.
Mål og oppbygging av TOL-tilbodet
Hovudmål for trusopplæringa er som følgjer: Barn og unge får erfara TRU, HÅP og KJÆRLEIK. 1.Kor 13.13. Målet kan konkretiserast slik:
TRU: Kunnskap og kjennskap til den kristne trua. Få leva og modnast i trua.
HÅP: Hjelp til livsmeistring og livstolking i ulike livssitua- sjonar.
KJÆRLEIK: Hjelp til å erfara at me alle er unike, elska og verdsette av Gud.
Barn og unge skal få møta eit varmt og inkluderande miljø, der dei kan trivast og veksa i trua på Jesus Kristus. Dei skal få oppleva eit fellesskap der alle kan bidra og få erfaringar for praktisk kristenliv. Me ønskjer at barn/unge skal kjenna seg viktige, prioriterte og verdifulle i møte med kyrkja/kyr- kjelyden. Me ønskjer å formidla håp, også i tider når me har det vondt og vanskeleg. Bibelforteljingane har ein sentral plass i opplæringa. I ei tid, der dei unge ikkje har så mykje bibelkunnskap, er det viktig å presentera og undra seg over sentrale bibelske forteljingane frå GT og NT.
TOL-tilboda har, sidan 2013, blitt bygd opp frå dei yngste aldersklassane og oppover. Dåp og babysong er starten.
Foreldra blir gjort merksame på tilbodet kyrkja har, som oppfølging av dåpen. Dette skjer i dåpssamtalen. Trygge og tydelege rammer rundt tiltaka er viktig. Tiltaka skal vera tilpassa barna sin alder, så langt det lar seg gjera. Innhald og tema skal vera tydeleg for både barn, føresette og leiarar. På breiddetiltaka orienterer ein om kontinuerlege tiltak.
Nokre tiltak er knytt til gudstenester: 4-årsbok, dåpsskule, tårnagentar og Lys Vaken. Desse tiltaka inneber samling før deltaking på gudsteneste søndag. Dette gir rom for meir tilpassing til aldersgruppa og for å kunna bruka fleire rom i kyrkja. Når barna er trygge i kyrkjerommet, er terskelen lågare for å delta i gudstenesta. Konfirmantane har 8 obli- gatoriske gudstenester. Tiltak utanom gudstenester inneheld element av liturgi: bøn, lystenning og velsigning. Fleire av desse tiltaka føregår også i kyrkjeromma og gir deltakarane sjanse til å oppleva kyrkjebygget frå nye sider. Både skip, sakristi og tårn er flittig i bruk.
Statistikk:
Frammøte i prosent for alle TOL-tiltaka i eit stort sokn samanlikna med eit lite sokn:
Hamre sokn 2015-2020
Hosanger sokn 2015-2020
Ved nærare ettersyn i statistikken, kan det vera interessant å sjå etter oppmøte på TOL-tiltak i store og små sokn. Er det t.d. forskjell på om tiltaket er arrangert sentralt eller lokalt?
Samanliknar ein Hamre og Hosanger sokn, ser ein at deltakarar frå Hamre sokn i større grad flyttar seg etter arrangementa, mens deltakarar frå Hosanger møter opp,
dersom arrangementet er i deira eiga kyrkje. Dette ser ein t.d. av tala frå «Trill & Trall» arrangert berre i Hosanger og Haus frå 2015-2020. «Tipp & Topp» er også eit eksempel på dette.
Merk også at 4-årsbok, som blir delt ut i lokal kyrkje, har svært godt oppmøte i Hosanger.
Bruvik, det minste soknet på Osterøy:
Diagram frå tiltaka i Bruvik sokn 2016 viser god deltaking i lokale tiltak. Diagram frå 2015-2020 finn ein som vedlegg.
B-dag, høgtidsverkstad og tårnagenthelg er tre store, lokale og aldersblanda tiltak. Berre dåp og konfirmasjon har større oppslutning. 5.klassingar går på skule i Haus og deltar på Lys Vaken der. Ein konklusjon kan vera at modellen frå Bruvik, med aldersblanda tiltak 2-3 gongar for året, gir stor utteljing i deltakartal og dermed meir trusopplæring pr.
barn/ungdom. Bruvik-modellen kan overførast til Hosan- ger sokn.
Samanlikning av deltaking på Babysong og Lys Vaken i dei fem sokna:
Babysong blei starta i Hamre sokn i 2009. Deltakarprosenten i 2015-2020 er tydeleg høgast nettopp i Hamre sokn. Den er frå 64-129 %. Etter 2013 blei tilbodet arrangert både i Hamre og Gjerstad. Deltakinga i Gjerstad dei siste 5 åra er frå 40-100%. I dei andre tre sokna ligg deltakarprosenten frå 44% og nedover. Av dette kan ein lesa at lokal tilknyting er vesentleg.
Lys Vaken blei første gong arrangert i Haus kyrkje i 2008. I 2014 utvida ein tilbodet til Gjerstad kyrke. Haus har gjennom- gåande best deltaking. Barna i Haus går i same klasse på same skule, saman med barn frå Bruvik. Dette er ikkje situasjonen i dei andre sokna. I 2016 deltok 5.klassingar frå Hamre og Hosanger på Lys Vaken i Gjerstad. Dermed blei det bestemt å utvida tilbodet til tre kyrkjer. Dette blei gjennomført frå 2018, for å kunna invitera alle 5.klassingar på øya til Lys Vaken. 5.klassingar frå Hosanger kan no velja mellom 3 kyrkjer.
Erfaring og vurdering
Fokus:
Det er svært viktig at trusopplæringstiltak blir omtala og tatt med i forbøn på gudstenestene. Trusopplæringa må vera synleg for heile kyrkjelyden. TOL-tiltaka må vera eit fast innslag i kunngjeringar på gudstenester.
Relasjonsbygging:
Kontakten rundt dåpssamtalen er viktig, for å få foreldra med vidare! Babysong er godt etablert i to sokn og interessa aukar stadig. Hausten 2020 har vore heilt spesiell med 18 påmelde barn. Babysong hadde sin spede start på Hamre i 2009. Frå 2013 blei tilbodet utvida og tilbydd også i Gjerstad kyrkje. I 2018 flytta ein frå Gjerstad kyrkje til kyrkjesenteret i Lonevåg. Lokalet der blei for lite hausten 2020. Dermed blei alle samlingane flytta til Haus
kyrkjelydshus. Det viser seg å vera ein samanheng
mellom dei som deltar på babysong og deltakarar på andre tiltak. Dette handlar truleg om relasjonar, men også om at foreldra blir gjort merksame på tilboda til barn/unge. På tiltaka peikar ein framover mot neste tiltak, for slik å skapa forventningar om fleire tilbod.
Formidling:
Variasjon i formidlingsmetodar har vore spennande.
Gudsrikeleiken gir barna ei konkret oppleving av bibel- forteljingane og nødvendig ro til å tenkja og undra seg.
Denne metoden brukar me frå 4 år og oppover. Drama med enkle kostymer blir brukt i aldersblanda tiltak og i familiegudstenester. Dette engasjerer barna og har vore ei positiv erfaring. På skule-gudstenester til jul har Gudsrike- leiken i dramaform, der elevane er aktive, fått god respons.
Leiarar:
Stabile leiargrupper rundt kvart tiltak skapar kontinuitet. På nokre tiltak har me stabile leiarar. Dette gjer førebuingane lettare. Unge leiarar må sporast opp og dei får tilbod om opplæring gjennom leiarkurs, førebuingsmøte m/leiar- gruppe og erfaring som hjelpeleiarar. Ungdomsleiarane prøver me å ta vare på, ved å halda kontakt og tilby
«Fredagskveld». Det viser seg ofte at dei unge leiarane blir mindre aktive, når dei begynner på vidaregåande skule.
Fleire får lengre skuledagar og nokre flyttar på internat- skule. Dei vaksne, rutinerte leiarane treng inspirasjon og fornying. Det er vanskeleg for frivillige å delta på kurs og konferansar, sidan dei har sine eigne jobbar og er opptatte på fritida. I 2014 fekk me til eit dramakurs med
kurshaldar, Odette Tetlie, frå NLA. Medarbeidarfesten vår har sitt utspring i ei inspirasjonssamling i 2015, der programmet var basert på lokale innslag frå frivillige medarbeidarar i TOL-arbeidet.
Samarbeid mellom sokna:
Deling av tiltak mellom sokna har vore prøvd i ulike kombi- nasjonar. Nokre variantar har vore prøvd, alt etter barnetal.
Deling av dei store tiltaka, t.d. Lys Vaken, er meir realistisk enn at alle sokna skal tilby slike ressurskrevjande tiltak.
Interessa for å bidra, uavhengig av sokn og kyrkje, ser ut til å vera aukande blant dei frivillige medarbeidarane.
Deltaking:
Sjølv om deltaking på tiltaka varierer, skal me ikkje mista motet. Ofte har manglande deltaking ei anna årsak enn at barn/foreldre ikkje er interesserte. Eit sirkus sparka t.d.
beina under eit tiltak. Me flytta tiltaket til annan dag og anna kyrkje og fekk bra oppmøte.
Påmelding:
For å berekna nok bøker, mat og anna utstyr, er me nokså avhengige av å vita nokolunde deltakartal. Dette er særleg fordi me gjennomfører tiltaka rundt om i kyrkjene våre, og utstyr må fraktast rundt frå kyrkje til kyrkje. Til alle TOL-tiltak har me derfor påmelding. Frå 2015 har påmelding føregått på nettsida vår. Dette har forenkla registreringsarbeidet. Foreldra er blitt flinkare til å melda barna sine på, og det blir færre telefonar kvelden før eit arrangement no. Påmelding er no standard prosedyre.
Skulesamarbeid:
Kontakt med skulane, gjennom ”Vandring gjennom Bibelen,” skulegudstenester i Haus-, Hamre- og Hosanger kyrkje, adventssamling på Lonevåg skule og skuleguds- teneste med Danielsen ungdomsskule har vore positive erfaringar og skapar kontakt med barne- og ungdoms- gruppene. I 2017 deltok t.d. 112 elevar (5.trinn) i undervisningsopplegget ”Vandring gjennom Bibelen”.
Dåpsskule i SFO-tid blei utprøvd på Valestrand skule i 2016-2018. Dette blei utfordrande, fordi elevane var trøytte og mykje utstyr måtte fraktast. Dåpsskulen blei derfor sentralisert til Lonevåg kyrkjesenter i 2019.
Positive erfaringar:
Kyrkjelydane, barn og foreldre gir positiv respons på TOL-tiltaka. Nokre familiar er blitt faste deltakarar og møter trufast opp. Nokre av foreldra er også hjelpeleiarar på enkelte tiltak. Barn på TOL-tiltak bidrar aktivt i familie- gudstenester. Frivillige medarbeidarar held fram nokre tiltak som høgdepunkt: Trill & Trall, Lys Vaken og Kode B.
I 2016-2018 fekk me ein ung konfirmantprest i staben, som engasjerte seg i det lokale ungdomsmiljøet på Osterøy.
Dette var positivt for planlegging og gjennomføring av TGIF, Thank God, it’s Friday, som den tida var eit samarbeidsprosjekt for ungdomar i prostiet.
Barnekor (5-10 år) blei starta i 2017, av frivillige
medarbeidarar, i Danielsen ungdomsskule sine lokale på Valestrand. 30 barn var innom barnekoret første hausten.
Fire-fem unge vaksne er leiarar i koret. Barnekoret er eit samarbeidsprosjekt og ikkje direkte «kyrkja sitt arbeid».
Soknerådet på Hamre har støtta barnekoret m.a. gjennom servering av kveldsmat. Koret har deltatt på gudsteneste for 4-åringar i Hamre kyrkje og har deltatt på klovne-
forestillinga i Hosanger kyrkje i 2018 og 2019.
KFUK-KFUM-Speidarar blei starta på Hamre hausten 2018. Speidargruppa er ein del av kyrkjelyden sitt barnearbeid. Kyrkjelyden legg til rette for speidargruppa gjennom økonomisk støtte og stiller lokale til disposisjon (borgstova). 8 barn frå 2.-4. klasse deltar i speidargruppa hausten 2020.
Klovneforestilling med klovnane Tipp & Topp (søstrene Trætteberg) var svært vellykka hausten 2018 og 2019 med 120-130 personar til stades. Arrangementet blir annonsert på alle trusopplæringstiltak for dei yngste aldersgruppene om hausten og gjennomført i starten av november. I 2020 måtte arrangementet avlysast med 1 dags varsel, etter råd frå kommunelegen.
Småbarnsong, som frå 2018 blir tilbydd 1 tysdag i månaden, har hatt ei oppblomstring. Ei fast barnegruppe (12-17 barn) har deltatt, saman med ein vaksen. Fleire av deltakarane kjem frå fri-kyrkjelydane på Osterøy.
I 2018 fekk kyrkjekontoret nye lokale i Lonevåg sentrum.
Dermed kom kyrkjekontoret nærare folk flest, som besøkjer handlesenteret. Babysong, småbarnsong,
konfirmant-undervisning, dåpssamtalar og juleverkstad har funne stad i dette lokalet. Fleire foreldre har gitt positiv respons på at kyrkja og kyrkjekontoret er blitt lettare tilgjengeleg.
Med tre prestar i staben hausten 2018 blei ny organisering av konfirmantarbeidet prøvd ut. Dette gav ei meir variert konfirmantopplæring, og sjanse til gruppedeling. ”Delta”
var utgangspunkt for undervisningsinnhald. Musikk- konfirmantar hadde eige opplegg heile konfirmanttida og framførte musikal til jul og påske. Gjennom sokneråda tok ei gruppe vaksne ansvar for ulike aktivitetsgrupper for kon- firmantane; segling, turgåing, bringeduk-sying, bilmekking, baking m.m. Nokre grupper fungerte godt, mens andre kom seint i gang.
Hausten 2019 starta to frivillige medarbeidarar
«Fredagskveld i kyrkjesenteret» ein fredag i månaden for ungdomar over konfirmasjonsalder. På programmet står brettspel, kortspel, andakt og matservering. Ungdomane får koma med ønske om program og mat. Dei har også blitt utfordra til å finna tema til andakt. På desse kveldane har det kome 5-10 ungdomar. Nokre av deltakarane på leiarkurset har møtt på «Fredagskveld i kyrkjesenteret»
og har gitt positiv respons på desse samlingane.
Trusopplæringsrådet (TOL-rådet) er oppbygd av medlemmer frå sokneråda, kyrkjeverje, prest og
trusmedarbeidar og fungerer godt. Rådet har 3 møte i året og medlemmene har ansvar for å halda sine sokneråd oppdaterte på trusopplæring. Rådet har eit overordna blikk på all trusopplæring kyrkja driv på Osterøy. Fleire av medlemmene i rådet er også aktive leiarar i trusopplæringa og gode kontaktpersonar for trusmedarbeidaren. Håpet er at TOL-rådet klarar å engasjera fleire frivillige
medarbeidarar, slik at TOL-arbeidet kan veksa.
Utfordringar:
Osterøy ligg etter sin eigen framdriftsplan for trus- opplæring. Særleg gjeld dette ungdomstrinna. Men også nokre tiltak i yngre aldersklassar har vore planlagde, utan respons og dermed avlyste: Misjonstiltak for 9-åringane har t.d. ikkje nådd fram så langt. Derfor prøvde me i 2020 å kopla tiltak til denne årsklassen opp mot KRIK og klatring i Osterøyhallen.
Trusmedarbeidar er involvert i dei flest tiltaka. Grensa for kor mange tiltak trusmedarbeidar har ansvar for, er truleg nådd. Omorganisering og sentralisering av tiltak har blitt prøvd, for å effektivisera. Utviding av nye tiltak kvart år har vore krevjande og er sannsynlegvis urealistisk for trus- medarbeidar åleine. Det krev mykje administrasjon å driva TOL i fem sokn. Det er også utfordrande å rekruttera nye, frivillige medarbeidarar til å ta sjølvstendig ansvar for tiltak.
Frivilligkoordinator er oppretta for å avlasta trus- medarbeidar med å skaffa leiarar til tiltaka. Det meste av arbeidet er basert på samarbeid med frivillige medarbeidarar og dermed avhengig av deira innsats. Dei frivillige treng også «påfyll» og inspirasjon, om dei skal bli med vidare. Det er laga ein faldar, som ligg i alle våre lokale, der ein kan melda seg til frivillig teneste av ulike slag.
Det krev mykje lokalkunnskap for å treffa på dei rette dagane og helgene med TOL-tiltaka, sidan her føregår mykje aktivitet rundt om i bygdene våre. Nokre gongar kolliderer arrangementa våre med trening, cup, sirkus og liknande. Dette er vanskeleg, fordi våre planar må vera klare minst ½ år på førehand og det er umogeleg å ha oversikt over alle lag sine aktivitetar i alle bygdene.
Kyrkjebygga våre kan by på utfordringar. Fleire av kyrkjene er tronge, med få opne plassar til grupper. Dette avgrensar aktiviteten noko, særleg i tider med høge krav til smittevern.
Sterk tilknyting til eigne sokn er ei utfordring, når tiltak skal delast mellom fleire sokn. Ressurskrevjande tiltak, som Tårnagenthelg og Lys Vaken er krevjande å gjennomføra i fleire kyrkjer, med ny leiargruppe i kvar kyrkje. Det har vore ein tanke å ha ei fast, omreisande leiargruppe til Tårnagent- helg. Dette har me så langt ikkje fått til.
Stor utskifting i staben har fått konsekvensar også for TOL-arbeidet. Det krev både tid og energi for nye tilsette å setja seg inn i TOL-arbeidet. TOL-tiltaka kunne med fordel vore fordelt på fleire hender, noko som blir vanskeleg med lite kontinuitet. Konfirmantarbeidet har vore særleg utsett.
Eksterne ressursar har vore leigd inn både i 2019 og 2020.
Organisering av mange konfirmantgrupper er arbeids- krevjande. Det har også vore vanskeleg å skaffa leiarar til konfirmantleir. For å sikra vaksendekking på konfirmantleir hausten 2019, reiste tre tilsette og ein ungdomsleiar med konfirmantane på ”Sammenleir”. Osterøy treng ei fast ordning med konfirmantlærar.
På Osterøy slit kyrkja med å få i gang eit ungdomsarbeid som engasjerer ungdomane. TGIF hadde liten oppslutning og blei avslutta sommaren 2019. «Fredagskveld i
kyrkjesenteret» håpar me kan vera den vesle starten på noko større. Nokre år har me ikkje klart å gjennomføra leiarkurs p.g.a. manglande kapasitet eller p.g.a. manglande respons.
Dermed blir rekruttering av nye leiarar ei utfordring.
Osterøy har behov for ungdomsarbeidarar, for å utvikla ungdomsarbeidet.
2020 har vore eit utfordrande år, med nedstenging og smitteverntiltak. Me blei tvinga til å tenkja nytt, noko som også kan vera positivt. Nokre forteljingar og songstunder blei filma og lagt ut på nettsida. Til påske fekk foreldre til barn på TOL-tiltak tilsendt ei påskehelsing via e-post, med lenke til påskeaktivitetar for barnefamiliar. Tårnagent- helg spesial erstatta vanleg tårnagenthelg på Hamre. Etter kvart som tiltaka starta opp igjen, måtte mange praktiske endringar til, for å sikra smittevern. 1m avstand gjorde at fleire aktivitetar måtte flyttast til kyrkjelydshuset i Haus.
Mange samlingar blei utfordrande, fordi deltakarane kom frå ulike kohortar og måtte halda avstand. Dette blir spesielt utfordrande for barn og det er vanskeleg å skapa dei nære, gode samlingane, når barna må sitja «fast monterte» på ei sete.
Vurdering:
Lykkast me med TOL-arbeidet? kan me spørja oss. Er det nødvendigvis slik at når deltakinga er god, så kan ein rekna tiltaka for vellykka? Eller er det viktig å nå det enkelte barnet og den enkelte familien? Slike spørsmål stiller me oss stadig. Det er lett å leita etter svara hjå oss sjølve: Kva gjer me gale, når deltakarane er få? Nokre gongar kan det gode møtet med ei lita barne-/ungdomsgruppe vera nok til at ein får tilbake trua på at det nyttar. Nokre små «gullhistorier»
frå trusopplæringa ber me med oss vidare i arbeidet:
• Babysong: Her får ein oppleva mange fine og nære møte med babyar og unge foreldre. Konsentrert merksemd er vektlagt. Det er vakkert å sjå samspelet mellom foreldre og barn. Fleire fedrar har deltatt siste året og viser at dei kosar seg saman med barnet sitt.
• Trill & Trall: Ein blir varm i hjartet, når ein liten 2-åring kjem bort og seier «tatt» (takk) etter å ha fått 2-årsboka si.
• 4-årsbok: Det rører når 4-åringane står framme og gjer kjempestore bevegelsar til songane og besteforeldra sit og tørkar tårene.
• Leiarkurs med 4 deltakarar: På evalueringskvelden ville ikkje ungdomane gå heim igjen. Tilbakemeldingane deira fortel at dei kjente seg sett, kjente på fellesskap og dei hadde lært noko både om Gud og seg sjølve.
• Fredagskveld: Det blir eit høgdepunkt, når ungdommar gir applaus til andaktshaldar og på den måten uttrykkjer at andakten fenga. Når dei har det så kjekt saman at dei ikkje vil gå heim kl.21.30, men blir verande ein time lenger, er me kanskje på rett veg.
• Ein blir glad, når ein er innom skulen eller butikken og blir gjenkjent av glade barneauge som «Der er ho på Dåpsskulen».
• Når yngre søsken, med stjerner i blikket seier: «Eg gler meg til det er min tur å vera med på dette!» gir det eit håp om at arbeidet betyr noko.
• Dåpsskulen: 1.klassingane tviheld i kyrkjeklokkene og drar alt dei kan, for å få lyd i klokkene. I det klokka er på veg tilbake, lettar dei frå bakken og skjønar ingenting av kvifor dei ikkje står på golvet lenger.
• I gruppesamtalar kan det bli utfordrande å forklara ting som er vanskeleg å forstå. Når ein så ser at forklaringa ein har gitt er forståeleg, og at bodskapen fekk ei meining som sette seg, er det verd all tid ein investerer i jobben.
• Kode B: Det er alltid eit høgdepunkt, når plutseleg ein utkledd, hemmeleg gjest kjem inn døra og barna sit som spørsmålsteikn.
• Me kjenner at det er fleire som bryr seg, når ein person dukkar opp med spørsmålet: «Kan me bidra med pengar til TOL-arbeidet?» og gir ein god sum til innkjøp av spel til arbeidet i Kyrkjesenteret.
Tekst i avsnitt 5.2.3. Trusopplæring er ved Trusmedarbeidar, Helga Askeland Mjelstad
5.2.4. Undervisning
I avsnittet om Trusopplæring har vi tatt med det som er relevant i dette avsnittet.
5.2.5. Diakoni
Haus har eit eige diakoniutval. Dette har hatt faste pensjonistsamlingar annankvar veke i kyrkjelydshuset.
Ein samlast rundt eit varmt måltid, kaffe, kaker og utloddning. Overskotet går til misjonsprosjekta;
Lovsongsheimen i Bangkok og Døveskulen i Kamerun (begge Det norske misjonsselskap). På samlingane er det oftast invitert ein gjest utanfrå med ulike innslag;
kåseri, andakt, lokalhistorie mv. Ein av organistane er med.
Diakoniutvalet har knytt til seg frivillige medarbeidarar.
Diakoniutvalet arrangerer og ein årleg misjonsbasar til kyrkjelydane sine misjonsprosjekt. Til jul deler utvalet ut blomar til næraste pårørande etter dødsfall. Dette tiltaket har vorte utvida til dei andre sokna dei siste åra. Til påske deler diakoniutvalet ut blomar på dei kommunale bustadane attmed kyrkjelydshuset.
Gjerstad sokn stiller med faste medhjelparar til andaktane/
gudstenestene på Osterøytunet (felles sjukeheim for kommunen). Soknet har eige diakoniutval. Utvalet arbeider den årlege fasteaksjonen, Kirkens nødhjelp. Dei har og engasjert seg i arbeidet med å gjere Gjerstad til ein «grøn kyrkjelyd».
Til jul deler sokna ut blomar til pårørande etter gravferd.
Hamre tok hausten 2020 initiativ til felles inspirasjons- samling om diakoni på Osterøy. Denne var planlagt til desember, men er utsett grunna korona. Seniorrådgjevar Vetle Karlsen Eide blir med og vil innleie med tema: «Små steg på vegen til meir diakoni/omsorg for kvarandre i kyrkjelydane».
Ei tid før korona pandemien sette inn starta eit felles- prosjekt for sokna med såkalla vaffelfredag siste fredag i månaden i kyrkjelydssenteret i Lonevåg. Dette er uformell samling med vafflar og kaffi og prat. Dette ser ut til å ha svart til eit behov for å koma saman og er bra besøkt.
5.2.6. Misjon
Sokna Bruvik, Haus og Gjerstad har felles misjonsprosjekt.
Dei støttar Det norske misjonsselskap sitt arbeid i Kamerun, Døveskulen. Haus har i tillegg ein avtale med Lovsongsheimen i Bangkok og har hatt årlege
misjonsbasarar i mange år.
Gjerstad har hatt ein avtale med kyrkjelyden Thello i Kamerun (Det norske misjonsselskap). Denne blei avslutta i 2019.
5.2.7. Kyrkjemusikalsk verksemd
Musikken har ein sentral plass i kyrkja. I gudstenestene møter ein kyrkjemusikken i form av salmesang, liturgisk musikk og pre- og postludium. Vi har i nesten heile perioden frå 2006 hatt kvalifiserte organister, som vi kunne vere stolte over. På mange høgtidsgudstenester har vi i tillegg har solistar, på song, på instrument, vi har hatt musikkorps og kor med.
Osterøykoret, Haus musikklag, Fotlandsvåg musikklag, Hjellvik Hornorkester, Valestrand musikklag og Reppen har vore fast innslag kvart år. På gudstenester og eigne konsertar, spesielt før jul.
Tilreisande kor har frå tid til annan besøkt Osterøy og ei av kyrkjene. For ei tid tilbake satsa soknerådet i Hosanger på større konsertar, med td. Vamp, Bjørn Eidvåg, Jan Eggum og andre kjende artistar. Organisten Trent Bruner henta folkemusikaren Patti Kusturok fra Canada til ein konsert i Hosanger i 2017. Dette var andre gongen ho held konsert på Osterøy.
Det har og vore ein del eigenproduksjon. I 2018 sette sokneprest Helle Maria Woldstad opp julespel med konfir- mantane, og til påska i 2019 kunne vi oppleve «Påska i ord og tonar» i Hosanger kyrkje. Der var fleire av dei
musikalske ressursane på Osterøy og konfirmantane medverkande. Vi har og hatt ein konsert med Smooth Operators der dei framførde Bob Dyland-låtar. Vi har hatt jazz-messe i Hamre kyrkje. Berre for å nemne nokre opplevingar i dei seinare åra. Organistane har hatt nokre eigne konsertar.
Gudsteneste 2. pinsedag ombord på MF ”Ole Bull” der Osterøykoret medverkar
Andre forsamlingar
Indremisjonslaga har hatt godt samarbeid med Osterøy pisemenighet på Bysheim (i Hosanger sokn).
Connection er ei ny forsamling i Lonevåg med utspring i Osterøy pinsemenighet.
Kristent Fellesskap held til på Valestrand. Dei tel om lag 30 aktive og fevner over Osterøy og Vaksdal kommunar. Det er berre eit fåtal av desse som er busette og tilhører Valestrandkrins. Få, men nokon oppsøkjer Hamre kyrkja.
Nokre ostringar reiser og til Bergen i Kristkyrkja.
Det er og eit innslag av katolikkar på øya.
5.2.10. Gjevarteneste
Hamre sokneråd har starta arbeidet med å få på plass ei systematisk gjevarteneste. Dette har og vore oppe som sak i Hosanger sokneråd.
5.2.8. Barne- og ungdomsarbeid (kontinuerlege tiltak)
Frå å ha sju søndagsskular i 2007 er det i dag ingen søndagsskular på att på Osterøy. Den siste, som heldt til i Gjerstad kyrkje under gudstenestene, vart lagd ned for vel to år sidan. Grunnen til nedlegging har vore manglande oppslutnad. Også yngresarbeidet frå bedehusa er lagt ned.
5.2.9. Vaksenarbeid
I fjor starta Hamre/Hosanger presten med bibeltimar.
Det var bra oppmøte og såg ut til å svare på eit behov for bibelfundert undervisning med rom for spørsmål/samtale.
I Haus er det ei Bibel-/bønegruppe som starta opp i 2006.
I denne er det no medlemmer både frå Haus og Gjerstad.
Dei har faste samlingar ein gong pr. mnd og går då gjennom preiketeksten for komande søndag. Gruppa har 11 medlemer. Er faste kyrkjegjengarar og ein ressurs for kyrkja.
Bedehusarbeidet
Valestrand, Gjerstad og Hauge indremisjon har hatt faste fellesmøter i om lag 10 år i Hauge bedehus. Etter at Gjerstad og Valestrand selde bedehusa sine for nokre år sidan, vart det gjort forsøk på å slå dei tre laga saman.
Grunna ulike syn på kyrkjemedlemskap vart det ikkje noko av. Då Fitje indremisjon la ned arbeidet i 2019 grunna få medlemer, vart Osterøy misjonsforsamling etablert og dei overtok Fitje bedehus. I Hauge indremisjon har
medlemstalet auka, mla fordi medlemer frå dei nedlagde indremisjonslaga har meld seg inn.
Fitje bedehus. Foto: Edvin Bratli
I Hauge bedehus er det møter 3-4 pr. mnd.
I Hjellvik (Hamre sokn) er det eit sterkt miljø knytt til bedehuset. Her er regelmessige samlingar. Tidlegare var det eit samarbeid mellom kyrkje og bedehus. Pr. i dag er dette ikkje tilfelle. Dette bunner for ein stor del i teologiske skille- linjer med utmeldingar ved kyrkjeval, vedtak i
Kyrkjemøtet m.m. Det er særs få som er aktive både i kyrkja og på bedehus.
Ungdomsarbeidet, knytt til indremisjon/Unge kristne Unge Kristne har hatt samlingane sine på ulike bedehus.
No held dei til på Hjellvik. Medlemstala har vore varierande. Dei er ikkje knytta opp mot Indermisjonsfor- bundet eller kyrkja. Dette har ført til lite sameksistens og innverknad frå meir såkalla karismatiske miljø.
På Osterøy døyper folk barna sine. Den nedgangen mange har sett rundt om i landet merkast ikkje i same grad hos oss. Svingingane i talet på døypte heng mest saman med barnekulla frå år til år. Vi trur dette har å gjere med både tradisjonar og at vi har eit godt tilbod om trusopplæring.
Kyrkja på Osterøy har mista mange medlemmer dei siste åra. Fram til 2015 var det ingen sterke konfliktar i Den norske kyrkja, som provoserte medlemmar til å melda seg ut. I 2016 kom debatten og det første vedtaket om likekjøn- na vigsel. Den gongen blei det ikkje fleirtal. Dermed meldte dei seg ut som hadde kjempa for eit slikt vedtak. Året etter fekk forslaget fleirtal, og då meldte mange konservative seg ut. Endå fleire meldte seg ut då det i 2018 kom eigen liturgi for likekjønna vigsel og Osterøy fekk sin første. I 2019 opplevde vi nok ein oppheta debatt om temaet og dessutan var det soknerådsval. Begge desse momenta resulterte i ein ny utmeldingstopp.
Heile statistikken, med tal for kvart sokn finn ein i ved- legget, bak i dokumentet. Der vil ein kunne sjå tal for konfirmerte, vigde, døde, innmeldte og til ein viss grad kva som kom inn i ofringar. Tabellane som er vist her finn ein sjølvsagt og igjen i
vedlegget.
Kyrkjeleg fellesråd trur vi når ut til ostringane med infor- masjonen vår. I alle år har vi hatt kyrkjelydsblad som blir delt ut til alle husstandar. Det kjem ut med 5 nummer i året.
I dei seinare år har vi òg fått vår eiga heimeside
(www.osteroy.kyrkja.no), der vi legg ut både innhald av varig karakter og informasjon om det som til ei kvar tid skjer i kyrkjene. Vi er òg aktive på Facebook (Osterøy kyrkja) der vi legg ut invitasjonar til gudstenester og arrangement.
Kvar fredag har vi gudstenestelista for komande søndag på trykk i Bygdanytt, lokalavisa vår.
5.2.11.a Kyrkjehelsing
Under førre bispevisitas i 2006 var det Olav Meltvik som hadde hand om redaktør-pennen for bladet. Då var det lokalavisa på Osterøy, Ostringen, som hadde ansvar for utforming og trykking. I 2008 overtok Kristoffer Foldøy denne rolla. Han held fram til og med 2014. Då gjekk bladet over til å bli ein del av felles kyrkjelydsblad for Åsane prosti. Dei fire første og fire siste sidene i bladet var lokalt stoff, medan resten var likt i alle sokna i prostiet. Magne Havskor blei tilsett som hovudredaktør for det
fellesprosjektet, medan Edvin Bratli tok over som lokal redaktør frå sommaren 2015. Moldvik Grafiske as tok over trykking av alle kyrkjelydsblada. I 2019 var det nytt byte av lokal redaktør, då Åge Clausen tok over etter ein
opprivande intern strid i samband med uroa knytt til debatten om likekjønna vigsel. Heile tida hadde kyrkjelydsbladet ein redaksjonskomité som bestod av representantar frå dei fem sokna.
I dag er den økonomiske sida ved kyrkjelydsbladet slik at fellesprosjektet lønnar redaktør, betalar trykking, tar hand om annonsane og syter for å legge inn gåvegiro. Sokneråda har ansvar for å løne den/dei som står for distribusjonen til alle husstandane og eit honorar til lokal redaktør. Desse kostnadane er fordelt etter medlemstal i kvart sokn.
Vi har ei forståing av at kyrkjelydsbladet blir tatt godt imot i heimane, og etterlyst om det ikkje kjem når det skal.
Kvaliteten på innhaldet kan nok variere. Nokre gonger er det mykje spennande å skrive om, andre gonger lite. Fast stoff er kontaktinformasjon til kyrkjekontoret og tilsette, gudstenestelista og lista over døypte, vigde og gravlagde i kvart sokn. Dei seinare åra har det vore mykje snakk om kva personlege opplysningar vi kan sette på trykk, utan samtykke frå dei det gjeld. Vi har fått eit europeisk person- verndirektiv, vi må retta oss etter. Ein av problemstillingane er om vi har lov å trykke oversikt over døypte barn eller dei som blir vigd i kyrkja. Det kan vi, om vi har innhenta samtykke.
5.2.11.b Heimesida vår (ww.osteroy.kyrkja.no) Fram til 2015 hadde kyrkjene på Osterøy heimesider levert av dataleverandøren Kirkedata as. Det året bytte vi til Agrando as, og fekk både heimesida og fagsystem derifrå.
Her har kvart sokn fått sin del, kyrkjelege handlingar, det som gjeld barn , unge og vaksne har fått sin plass. Det Same har gravplassforvaltinga. Innhaldet på heimesidene blir berre avgrensa av kapasiteten til oss som legg ut stoff.
5.2.11.c Facebook (Kyrkja Osterøy)
Kyrkja er aktiv på Facebook. Dette mediet brukar vi til å minne om gudstenester, trusopplærings-
tilbod, konsertar og anna vi vil formidle direkte heim til dei som fylgjer oss.
5.2.11 Informasjonsarbeid, kyrkjeblad, nettsider, sosiale medier og
informasjonsstrategi
Fellesrådet har eit nært og godt samarbeid med kommunen.
Kyrkjeverja har gjennom heile perioden hatt kontakt med ordførar, rådmann, økonomisjef og dei som steller med rekneskap og løn. Kvart år møter vi opp i Formannskapet og legg fram gode argument for budsjettet for komande år, og presenterer arbeid som er gjort og planar vi har. Det har gitt god utelling når kommunen har hatt ein grei økonomi, mens det har vore meir krevjande å få dei pengane vi treng når kommunen slit.
Vi har opplevd både å måtte redusere på storleiken på stillingar og vi har fått løyvd 7 millionar kroner til ekstra vedlikehald av kyrkjene (2015-2017). Frå 2006 til 2015 var det mest naudsynt vedlikehald som blei gjort. Frå 2015 blei det sett i gang fleire større og nokre mindre vedlikehalds- prosjekt, og kyrkjene står i dag fram som velstelte og vakre bygg i sine lokalsamfunn.
Fram til no har vi vist til kommunen sitt ansvar for økonomien til kyrkja. §15 i kyrkjelova seier klart at kommunen skal utrede følgende utgifter etter budsjettforslag fra kirkelig fellesråd:
• utgifter til bygging, drift og vedlikehald av kyrkjer
• utgifter til anlegg og drift av gravplassar
• utgifter til stillingar for kyrkjetenar, klokkar og organist/
kantor ved kvar kyrkje, og til dagleg leiar av kyrkjelig fellesråd
• driftsutgifter for fellesråd og sokneråd, medrekna utgifter til administrasjon og kontorhald
• utgifter til lokalar, utstyr og materiell til konfirmasjonsopplæring
• utgifter til kontorhald for prester
Frå 2021 er kyrkjelova oppheva og erstatta av ”Lov om trus- og livssynssamfunn” og ei ”Kyrkjeordning”for Den norske kyrkja. Ansvaret som kommunen hadde før er vidareførd.
6.1. Fellesrådsøkonomi og forvalting
Fellesrådet sin økonomi har endra seg i takt med den øko- nomiske situasjonen til kommunen. Tidleg i perioden måtte fellesrådet ta opp lån for å utføre nødvendig
vedlikehald, mens vi i dag har fleire hundre tusen kroner satt av på disposisjonsfond, til både arbeid for barn og unge
og til vedlikehald. Desse pengane kjem frå tidlegare overskott (eller mindreforbruk, som det heiter på rekneskapsspråket). Fellesrådet har og eit gravlegat, der det står inne om lag 800.000 kroner til stell av graver som fellesrådet har tatt på seg ansvaret for. På driftskontoen står det nok pengar til den daglege drifta.
Driftsbudsjettet til fellesrådet er på om lag 6,5 mill kroner.
Av dette kjem det i 2020 4,7 mill i tilskott frå kommunen, 560.000 frå bispedømet, om lag 500.000 frå festeavgifter og gravstell. Ein del mindre inntektspostar er ikkje tatt med.
Når ein seier at soknet eig kyrkja, er det slik at fellesrådet er forvaltar av bygget medan soknerådet har ansvar for det åndelege livet i kyrkja.
”Soknet” er alle medlemmane i Den norske kyrkja som høyrer til t.d. Bruvik kyrkje. ”Soknerådet” er styret som har ansvar for det åndelege livet i kyrkja. ”Fellesrådet” er styret for alle kyrkjer i heile kommune. Dette styret er forvaltar og hae ansvar for drif og vedlkehald og litt anna, som emd lenger frame her.
Fellesrådet har derfor forvaltaransvaret for følgjande kyrkjer, bygg og gravplassar:
- Bruvik kyrkje - Gjerstad kyrkje - Hamre kyrkje - Haus kyrkje - Hosanger kyrkje - Bårehuset på Bruvik
- Grindbygget på kaien på Bruvik - Borgstova ved Gjerstadkyrkja - Borgstova ved Hamrekyrkja
- Toalett- og reiskapsbygget ved Hamrekyrkja - Pumpehuset ved Hamrekyrkja
- Delvis kyrkjelydshuset i Haus, - Reiskapsbod ved Hosangerkyrkja - Prestanaustet på Hamre
- Bruvik kyrkjegard/gravplass - Gjerstad kyrkjegard/gravplass - Hamre kyrkjegard/gravplass - Haus kyrkjegard
- Mjeldalen gravplass - Eidsvika gravplass - Hosanger kyrkjegard - Mjøsdalen gravplass
6. KYRKJE OG KOMMUNE
6.2. Kyrkjer og gravplassar
Bruvik kyrkje – (1867)
Bruvik kyrkje er malt utvendig, fått skifta ut knuste vindauge og reparert skadar på taket. Innvendig er vegger og tak malt på dugnad. Området rundt kyrkja er og rusta opp. Det er bygd ny kai, nytt grindbygg, der det før sto eit falleferdig naust og bårehuset (likhuset) har fått ny kledning og nytt tak. Alt er gjort på dugnad. Ein del material-
kostnader falt på fellesrådet. Parkeringsplassen er asfaltert og det er satt opp lysmaster og ein straumstolpe for båtfolket, der dei kan hente straum, når dei legg til kai.
Dette er finansiert av grendarådet/kyrkjeringen/private på Bruvik. Det meste var på plass til kyrkja sitt
150-årsjubileum i 2017. Bruvik kyrkje fekk piano i gåve frå fellesrådet i 2015. Då kyrkja feira 150-årsjubileum i 2017, blei det gitt ut bok om kyrkja.
Gjerstad kyrkje – (1870)
Gjerstad kyrkje blei malt utvendig, fekk skifta ut knuste ruter, reparert skadar på taket og restaurert dei gamle vindauga i tårnet. Inne i kyrkja er taket malt. Dei gamle røyromnane under kyrkjebenkane og omnane elles i kyrkja er skifta ut med nye. Riksantikvaren tok på seg eit prosjekt med å restaurere dei tre middelaldarfigurane frå 12- og 1300-talet over korbogen i kyrkja. NIKU brukte nær eit år på arbeidet.
Montering av middelalderfigurane i korbuen i Gjerstadkyrkja.
Bruvik kyrkje med redskapsbod og grindbygg.
Bruvik kyrkje blei malt innvedig på dugnad før jubileet i 2017.
Hamre kyrkje – (1580-1620?)
Hamre kyrkje frå 1600-talet er tjørebreidd. To gonger har vi tjørebreidd kyrkja i løpet av denne 15-årsperioden. No er det på nytt tid for å gjere dette. I 2007 blei det lagt ny takstein på kyrkja. Året etter fekk kyrkja montert sprinkla- ranlegg og vanntåkeanlegg. Dette var ei kostbar affære, og kyrkjeverja, saman med rektor på Hamre skule og lokalhis- torikar Kristoffer Foldøy arbeidde hardt for å få på plass finansiering. Midlar til arbeidet kom slik; Stiftelsen UNI – 1.mill, Opplysningsvesenets fond – 800.000, Osterøy kom- mune - 550.000, Riksantikvaren – 400.000, og Sparebanken Vest – 100.000. Kyrkja fekk nytt flomlysanlegg i 2016 og nye omnar i 2019. Nytt høgtalaranlegg i 2017. Borgstova, som høyrer til Hamrekyrkja, blei sett i stand, fekk nye vin- dauge nede, fekk sett inn ein kjøkenkrok og det blei ordna med vatn og avlaup. I 2019 blei huset malt og nye vindskier kom på plass. Toalettbygget som høyrer til, blei renovert i 2018 og fungerer i dag som eit ope publikumstoalett i som- marhalvåret. Mesteparten av arbeidet er finansiert av dei ekstra midlane frå kommunen, medan noko er samla inn av soknerådet.
Bilde 1. Dei gamle røyromnane er blitt historie. Nye er på plass.
Bilde 2. Kyrkja fekk flomlysanlegg. Eit etterlengta lyspunkt på Hamre.
Bilde 3. Då kyrkja blei trærebreidd i 2015 blei det og skifta ut litt av dårleg kledning. På austsida av kyrkja har ein framleis kledning frå den gamle kyrkja som blei reven på slutten av 1500-talet.
Bilere 4. Altertavla i Hamre.
Bilete 5. I 2020 var det 850 år sidan levningane etter St. Sunniva blei flytta frå Selje til Bergen. I jubileumsåret feira ein dette med å segle ein kopi av Sunnivaskrinet same vegen. Her er dei innom Hamre kyrkje, der skrinet blei ståande over natta, før seilasen held fram til Bergen.
Haus kyrkje – (1874)
Haus kyrkje er malt utvendig. Reparasjonar på kledning og tak er og gjort. Innvendig er veggar og tak malt. Kyrkja har og fått nytt teppe i våpenhuset, midtgangen og koret.
Ute er det kome på plass flomlysanlegg.
I 2020 har soknerådet fornya toalettdelen i kyrkjelydshuset.
Hosanger kyrkje - (1796)
Soknerådet pussa opp sakristiet for eigne midlar i 2011.
I 2016 fekk kyrkja nytt tak. Det var nok det største prosjek- tet i samband med det store tilskottet frå kommunen. Det blei og plass på budsjettet til å kalke kyrkja, male treverket utvendig og få på plass nye takrenner. Nytt flomlysanlegg kom og på plass. Mellomgangen mellom kyrkja og sakris- tiet fekk ny kledning og ny inngangsdør blei sett inn. Det blei kjøpt inn nytt høgtalaranlegg med to videoprojektorar i taket, finansiert av kyrkjeforeningen. Dei fekk og kjøpt seg ei flott julekrybbe.
Vi er oppteken av at kyrkja er open for alle, men det gjeld ikkje grønspetten. Denne fann vi ein dag oppe i tårnet. Den strevde med å hakke seg ein veg ut av kyrkja. Vi løyste det med å opne vindauga.
Gravplassane
På Osterøy har vi 5819 graver, fordelt på 8 kyrkjegardar/
gravplassar. Rundt 2010 blei det starta ein prosess med å få bygd ein ny stor gravplass på Hauge. Dette arbeidet heldt fram til 2015. grunnen var at det etter kvart ville bli mangel på nye graver, og på dei gamle kyrkjegardane kunne det vere trongt og vanskeleg å komme til med gravemaskin.
Etter 2015 blei det sett i verk eit omfattande med å finne fram til ansvarlege for dei gravene vi mangla denne infor- masjonen for. Mange gravsteinar sto att etter at folk hadde best om å få grava sletta.
Etter kvart kunne vi fjerne desse steinane og gravene kunne bukast oppatt. Arbeidet held fram enno. No meiner
kyrkjeverja at situasjonen er så god at vi kan finne ledig plass til alle som skal gravleggjast i dei neste 40-50 åra, utan å utvide eller byggje ny gravplass. Ein av grunnane til det er den aukande tendensen til at fleire vel kremasjon og berre skal sette ned ei urne. Det er mykje mindre
plasskrevjande. Etter kvart som vi får kontakt med fleire av dei ansvarlege for gravene og krev inn festeavgift for graver etter at friperioden på 20-30 år er gått, gjer at folk ber om å få sletta graver til eldre familiemedlemmar.
Eidsvika og Mjøsdalen gravplass
Desse to gravplassane hadde vore ute av bruk ei tid. Dei blei renovert, fekk fylt på nye sand og jordmassar, blei målt opp etter nye krav og tatt i bruk igjen.
Utviding på Hamre, Gjerstad og Hosanger
Gravplassane på Hamre, Gjerstad og Hosanger fekk tilgang på nytt areal som blei opparbeidd for plass til mange nye graver. Tre nye felt på Hamre, to felt på Gjerstad og eitt felt i Hosanger.
Gravstatistikk:
Bruvik:
Graver: 539 Ledige graver: 255 Gjerstad:
Graver: 1435 Ledige graver: 345 Hamre:
Graver: 1797 Ledige graver: 973
Haus (inkl. Eidsvika og Mjeldalen):
Graver: 708 Ledige graver: 261
Hosanger (inkl. Mjøsdalen):
Graver: 1340 Ledige graver: 424
«Saman vil vi ære Den treeinige Gud – ved å forkynne Kristus, byggje kyrkjelydar og fremje rettferd»
(visjon bispedøme)
Saman er kan hende eit av dei viktigaste orda når det kjem til kyrkjelydsarbeid. Solosong er fint, men hovudregelen er fellessong.
«Om vi berre står saman og jobbar i lag så kan vi få gjort mykje». Om lag slik pleier ein av soknerådsleiarane våre å uttrykke seg.
Vi er avhengige av kvarandre. Av å «villa» i lag. Arbeida i lag. Tenkja i lag. Den vanskelegaste jobben er kanhende ikkje å kome med gode tiltak, idear, men å følgje opp, - i lag.
Setje ut i livet saman.
Kvar går vegen vidare? Kva tenker vi om strategi og mål, eller har vi det? Til spørsmål om strategi og mål, høyrer, og spørsmål knytt til korleis vi organiserer arbeidet vårt. Har vi ei tenleg organisasjons form? Er den med på å støtte opp om arbeidet vårt? Bidrar den til at vi bevegar oss mot måla vi set oss?
Drar vi i lag?
Spørsmålet om soknestruktur har relativt nyleg vore oppe.
Hamre sokn gjennomførte i årsskiftet 2017/2018 ei undersøking basert på kvantitativ dokumentanalyse av møteprotokollar for å sjå nærare på kor soknerådet i perioden 1982-2015 hadde hatt merksemda si, og korleis dette harmonerte med kyrkjelova §9; «Menighetsrådet skal ha sin oppmerksomhet henvendt på alt som kan vekke og nære det kristelige liv i soknet,..»
Hamre sokneråd gjev uttrykk for at dette blei ein vekkjar og eit vendepunkt, til å arbeida meir med dei overordna strate- giane for «å vekke og nære det kristne livet i kyrkjelyden.»
Soknerådet seier vidare at det mellom anna var denne
«vekkinga» som gav støtet til at dei ville slå saman sokna på Osterøy. Hosanger støtta ei samanslåing. I dei tre andre sokna gjekk fleirtalet mot.
Det andre resultatet av undersøkinga som vart gjort var prosessen med NAMU (naturleg menighetsutvikling).
Ei kartlegging i kyrkjelyden vart gjort og soknerådet er i gang med ei oppfølgjing av denne. Vi tenkjer at det er naturleg at spørsmål om organisasjonsform og struktur blir reist under visitas.
Sist soknerådsval synte til dels store utfordringar med å få stilt liste til valet. Særleg gjaldt dette Haus, og vel og tildels Hosanger. I Haus måtte vi gå til såkalla suppleringsval, då det synte seg at vi sat att med to kandidatar etter valet.
Ein vil gjerne har eit sokneråd knytt til kyrkja si, men det kan vere ei utfordring å få folk til å sitja i rådet.
Vi treng lokale krefter som arbeider inn mot si kyrkje.
Det er ikkje sikkert at soknerådet er det mest tenlege organ i så måte. Mykje av soknerådet si verksemd er knytt
opp mot lovpålagde, må-oppgåver. Mange av oppgåvene, sakene, løyser og tar vil stilling til parallelt og ved sidan av kvarandre i kvart av dei fem sokneråda.
Vi trur eitt sokneråd på Osterøy (som då og blir fellesråd) kan vere ei meir tenleg løysing. Det eine rådet vil då ha eit heilskapleg ansvar for både « å næra og styrkja det åndelege livet» og legge til rette for dette gjennom økonomiske rammer, ivareta tilsette, bygg og gravplassar.
Vi treng lokalt engasjement knytt opp mot kvar av dei fem kyrkjene våre. Vi trur dette kan styrkjast ytterlegare ved å opprette eit kyrkjelydsutval/gudstenesteutval ved kvar kyrkje. Desse vil ha fokus på sjølve nerven i kyrkja sitt arbeid, gudstenesta, vår felles samling. Desse vil og vere ein ressurs i trusopplæringsarbeidet og det som elles går føre seg i lokalkyrkja.
Korleis stimulere til auka gudstenestedeltaking? Kan vi aktivisere fleire i gudstenesta? Kan vi gjere noko for at fleire kjenner gudstenesta som «si» gudsteneste?
Vi treng stadig fokusere på visjon:
Saman vil vi ære Den treeinige Gud – ved å forkynne Kristus, byggje kyrkjelydar og fremje rettferd».
Eg tenkjer og trur at vi har mest å hente på nettopp det å stå saman. Samle oss som kyrkjefolk. Arbeide med kommunikasjon mellom råd og stab. Halde fram den gode trenden med å krysse kyrkjegrensene og oppsøke kyrkjene til kvarandre.
Noko tenkjer eg vi må få på plass. Det gjeld først og fremst ei fast stilling som konfirmantlærar. Kan hende kunne denne blitt kombinert med ei halv stilling som diakoni- arbeidar på gjevarteneste?
Vi bør, tenkjer eg, arbeide vidare fram mot neste val med organiseringa av arbeidet vårt, soknerådsstrukturen.
