Fra: Sælthun, Sander <[email protected]>
Sendt: 11. mars 2016 09:15
Til: NVE
Kopi: [email protected]
Emne: Konsesjonssøknad for Graffer kraftverk – høyringsuttale frå Lom kommune Vedlegg: KS 12 - 2016.pdf; Illustrasjon vassvegar_graffer .pdf
Til NVE – konsesjonsavdelinga
Kopi til Fylkesmannen i Oppland, miljøvernavdelinga
Konsesjonssøknad for Graffer kraftverk – høyringsuttale frå Lom kommune
Vi viser til e - post 29.02.2016 frå NVE v/ Auen Korbøl, der Lom kommune fekk utsett høyringsfr ist til 11.03.2016.
Lom kommunestyre vedtok 10.03.2016 i sak 12/2016 følgjande samrøystes uttale:
Lom kommune rår til at det blir gjeve konsesjon for utbygging av Graffer kraftverk etter alternativ 2 , dvs. med kraftverket plassert på kote 540 sør for inn marka på Graffer.
Kommunen rår i frå konsesjon etter alternativ 1 på grunn av ulempene knytt til redusert vassføring for 1,3 km av Vulu sitt elveløp nedanfor Graffer, og negative konsekvensar knytt til naturtypane fossesprøytsone, bekkekløft og bergvegg og naturbeitemark nedstraums Graffer.
Vidare på grunn av negative konsekvensar for automatisk freda og nyare tids kulturminne langs nedre del av elvestrekninga mot kraftverket, spesielt verknadene av sterkt redusert vassføring over den kulturhistoriske dam anlegget og inntaket til vassvegen ved Graffer. Denne forsyner også i dag fleire gardsbruk i Kollagrenda med vatn til landbruksformål. Lom kommune vil påpeike at konsekvensutgreiinga som følgjer søknaden har klare manglar på dette punktet.
Vedlegg: Utskr ift av fullstendig saksprotokoll med 1 kartvedlegg.
Blir berre sendt pr. e - post – ber om stadfesting på at denne er motteken.
Med helsing Sander Sælthun
plan - og miljøvernrådgjevar | Miljø, Teknisk, Næring | Lom kommune e - post: [email protected]
Tlf: 47 46 32 18 | www.lom.kommune.no
Tenk på miljøet før du skriv ut denne e-posten.
Miljø, Teknisk, Næring Arkivsak: 2015/1502 -3 Arkiv:
Saksbehandlar: Sander Sælthun Dato: 23.02.2016
Saksframlegg
Utv.saksnr Utvalg Møtedato
12/2016 Kommunestyret 10.03.2016
Konsesjonssøknad for Graffer kraftverk - høyringsuttale frå Lom kommune Vedlegg:
1 Konsesjonssøknad
2 Illustrasjon vassveg ved Graffer Innstilling frå administrasjonssjefen:
Lom kommune rår til at det blir gjeve konsesjon for utbygging av Graffer kraftverk etter alternativ 2, dvs. med kraftverket plassert på kote 540 sør for innmarka på Graffer.
Kommunen rår i frå konsesjon etter alternativ 1 på grunn av ulempene knytt til redusert vass- føring for 1,3 km av Vulu sitt elveløp nedanfor Graffer, og negative konsekvensar knytt til naturtypane fossesprøytsone, bekkekløft og bergvegg og naturbeitemark nedstraums Graffer.
Vidare på grunn av negative konsekvensar for automatisk freda og nyare tids kulturminne langs nedre del av elvestrekninga mot kraftverket, spesielt verknadene av sterkt redusert vassføring over den kulturhistoriske damanlegget og inntaket til vassvegen ved Graffer. Denne forsyner også i dag fleire gardsbruk i Kollagrenda med vatn til landbruksformål. Lom kommune vil påpeike at konsekvensutgreiinga som følgjer søknaden har klare manglar på dette punktet.
Saksprotokoll i Kommunestyret - 10.03.2016 Behandling
Før møtet leverte Jarmund Øyen notat dagsett 10 mars til ordføraren der han gjorde rede for sin vurdering av eigen habilitet i saka. Kommunestyret kjende Jarmund Øyen ugild i saka.
Samrøystes. Jarmund Øyen gjekk frå under behandling av saka.
Før saka vart opna orienterte ordførar frå uttala som er gjeve av Fylkesmannen i Oppland vedr saka - Ref 200901616-14
Vedtak
Lom kommune rår til at det blir gjeve konsesjon for utbygging av Graffer kraftverk etter alternativ 2, dvs. med kraftverket plassert på kote 540 sør for innmarka på Graffer.
Kommunen rår i frå konsesjon etter alternativ 1 på grunn av ulempene knytt til redusert vass- føring for 1,3 km av Vulu sitt elveløp nedanfor Graffer, og negative konsekvensar knytt til naturtypane fossesprøytsone, bekkekløft og bergvegg og naturbeitemark nedstraums Graffer.
Vidare på grunn av negative konsekvensar for automatisk freda og nyare tids kulturminne langs nedre del av elvestrekninga mot kraftverket, spesielt verknadene av sterkt redusert vassføring over den kulturhistoriske damanlegget og inntaket til vassvegen ved Graffer. Denne forsyner
også i dag fleire gardsbruk i Kollagrenda med vatn til landbruksformål. Lom kommune vil påpeike at konsekvensutgreiinga som følgjer søknaden har klare manglar på dette punktet.
Samrøystes.
Samandrag
Graffer kraftverk er planlagt med eit fall på 245 m med inntak på kote 720 og kraftstasjon på kote 475. Det er planlagt røyrgate i nedgravd/nedsprengt grøft over ei strekning på 3400 m.
Langs deler av traseen vil det bli etablert ein mellombels anleggsveg. Det vil bli permanente veg frå Meadalsvegen til inntaket ved Svarva sitt samløp ved Vulu, og til kraftstasjonen like vest for tunet på Haug. Kraftverket vil ha ei installert effekt på 4,5 MW og skal etter planane produsere 11,5 GWh. Utbygginga vil føre til redusert vassføring over ei strekning på 3,4 km i elva Vulu.
Det er planlagt ei minstevassføring på 23 1/s heile året. Ei utbygging av denne type vil ikkje gje konsesjonskraft, konsesjonsavgift eller naturressursskatt til kommunen.
Det er også utgreidd eit alternativ (alt. 2) med kortare røyrgate og kraftstasjon på høgde med tunet på Graffer. Røyrgata blir da 2,1 km lang og fallhøgda 180 m. Installert effekt blir da redusert til 3,3 MW, produksjonen til 8,6 GWh.
I følgje konsekvensutgreiinga som følgjer konsesjonssøknaden er konsekvensane av utbygginga mest negativ for terrestrisk miljø, dvs. naturtypar, vegetasjon og dyreliv, for akvatisk miljø (fisk og ferskvassorganismar) og for landskap. I tillegg er det to automatisk freda kulturminne like inntil røyrgatetraséen, og fleire nyare tids kulturminne som kan bli påverka av utbygginga, m.a.
ein dam/ inntak for vassveg rett sør for tunet på Graffer. Denne vassvegen forsyner gardane i Kollagrenda med vatningsvatn. Dei negative konsekvensane vil vere klart mindre for alternativ 2, sidan både elvestrekning med redusert vassføring og røyrgatetrasé er vesentleg kortare.
Saksutgreiing
NVE har lagt søknad frå Nordkraft Vind og Småkraft AS om løyve til å bygge Graffer kraftverk i Lom kommune til offentleg ettersyn, med høyringsfrist 4. mars. Det er søkt om forlenga frist.
Graffer kraftverk vil ha inntak på kote 720, like nedanfor samløp mellom Vulu og Svarva.
Inntaksdammen vil få lengde mellom 30-40 m og største høgde 3-4 m. Inntaksdammen er planlagt bygd i kombinasjon av lausmasser og betong. Det vil bli ein permanent anleggsveg frå Meadalsvegen ned til inntaket, med lengde om lag 450 m og høgdeskilnad på noko over 30 m.
Kraftstasjonen er planlagd vel 100 m vest for tunet på garden Haug på sørsida av Vulu, med tilkomstveg frå skogsbilvegen. Nett-tilknyting vil skje via 300 m jordkabel til eksisterande kraftline. Sjølve stasjonen blir ein bygning med grunnflate ca 100 kvm. Kraftstasjonen blir da på kote 475, og brutto fallhøgde for kraftverket blir 245 m. Frå inntak til kraftstasjon er det planlagt ei 3,4 km lang røyrgate med røyrdiameter ca 100 cm, nedgravd/ nedsprengt i grøft over heile strekninga. Røyrgata vil først ligge på nordvestsida av Vulu, delvis langs Meadalsvegen, men vil krysse elveløpet noko oppstraums Graffer og fortsetje til kraftstasjonen på sørsida av Vulu.
Langs store deler av traseen vil det bli nødvendig med ein mellombels anleggsveg, som vil bli fjerna/ tildekka etter at anleggsarbeidet er avslutta. Det vil ikkje vere nødvendig med
permanente massedeponi.
Det er også utgreidd eit alternativ med kortare røyrgate og kraftstasjon på høgde med tunet på Graffer. Tilkomst til kraftstasjonen vil da skje gjennom tunet på Graffer med ny tilkomstveg og straumkabel langs jordet mot Vulu, ca 375 m. Røyrgata blir da 2,1 km lang og fallhøgda 180 m.
Utbyggingskostnaden pr. produsert kilowattime vil bli litt høgare for dette alternativet, og konsesjonssøkjar ønskjer derfor primært å bygge ut alternativet med lengst røyrgate.
Middelvassføringa i Vulu er 1100 1/s, og det er søkt om ein maksimal slukeevne på 2400 l/s.
For det omsøkte alternativet vil kraftverket ha ei installert effekt på 4,5 MW og produksjon på
11,5 GWh (ca 1/4 av Smådøla kraftverk). Utbygginga vil føre til redusert vassføring over ei strekning på 3,4 km i elva Vulu. Det er planlagt ei minstevassføring på 23 1/s heile året. Dette vil bli vassføringa i Vulu mellom inntak og kraftstasjon i ca 60% av året - det vil bli overløp i vårflaumen, medan kraftverket vil stå i ro på grunn av liten vassføring ca 25% av året (vinteren).
Utbyggingsplanane vil ikkje medføre magasinering eller overføring av vatn, konsesjonskraft til kommunen er derfor ikkje aktuelt. Konsesjonsavgift eller naturressursskatt er heller ikkje aktuelt for kraftverk av ein slik storleik. Som inntekter til kommunen vil ein da sitje att med eigedoms- skatt og alminneleg inntektsskatt.
Søknaden skal handsamast etter reglane i kapittel 3 i vassressurslova og gjeld løyve etter
vassressurslova § 8. Søknaden skal òg vurderast etter «forskrift om konsekvensutredninger etter sektorlover». Det er òg søkt om løyve etter energilova for bygging og drift av Graffer kraftverk med tilhøyrande koplingsanlegg og kraftline.
Vurdering
I samband med konsesjonssøknaden er det utarbeidd ei konsekvensutgreiing av Rådgivende Biologer AS. Konsekvensutgreiinga framstår som grundig, men har og manglar, sjå nedanfor.
I følgje utgreiinga er konsekvensane av utbygginga mest negativ for terrestrisk miljø, dvs.
naturtypar, vegetasjon og dyreliv, akvatisk miljø (fisk og ferskvassorganismar) og for landskap.
Naturtypar: Det er tidlegare registrert naturbeitemark vest for Graffer. Under synfaringar i samband med konsekvensutgreiinga vart det registrert naturtypen bekkekløft og bergvegg langs ein lengre strekning av Vulugjelet, og på ein strekning nedstraums Graffer. Vidare vart det registrert naturtypen fossesprøytsone nedstraums den gamle vatningsdammen ved Graffer, og naturbeitemark på sørsida av Vulu ved Graffer. Alle naturtypane har B-verdi (viktige)
Det er påvist to raudlisteartar, sprikeskjegg og gubbeskjegg i sjølve elvegjelet til Vulu, i tillegg er raudlistearten smal frøstjerne tidlegare registrert på naturbeitemark ved Graffer, og kan bli påverka av framføring av røyrgata. Fossekall er ein art som sannsynlegvis finst i området som blir påverka av utbygginga, sjølv om det ikkje finst registreringar her. Fossekall kan få reduserte hekkemogelegheiter som følgje av redusert vassføring i hekketida.
For fisk og andre ferskvassorganismar vil skadeverknadene vere størst i periodar med middels og liten vassføring om sommaren, da vassføringa mellom inntak og kraftverk vil bli redusert til minstevassføringa. Men fiskbestanden vil overleve i kulpar, også i periodar med
minstevassføring om vinteren og om ettersommaren/ hausten. Konsekvensar for utøving av fiske er lite vektlagt i utgreiinga, det blir vist at det blir fiska berre sporadisk langs elvestrekninga.
Likevel er det klart at det omsøkte alternativet vil medføre negative konsekvensar for
fiskebestand og utøving av fiske over ein lengre strekning enn alternativet med kortare røyrgate.
Dei negative konsekvensane for landskapet vil vere størst i anleggsperioden, og fram til røyrgatetraséen har grodd til att med vegetasjon. I tillegg vil redusert vassføring vere negativt.
Det er påvist automatisk freda kulturminner to stader i tilknyting til røyrgatetraséen: ein
gravhaug vest for Graffer og ei kolgrop på sørsida av Vulu nedstraums Graffer. I tillegg finst det fleire nyare tids kulturminne i området som kan bli påverka av arbeidet med røyrgata : m.a.
rester av ein gammal ferdselsveg, steingjerde langs innmarka på Graffer, og tuftene etter ein husmannsplass med rydningsrøyser på sørsida av Vulu, aust for nemnde kolgrop. I følgje søknaden skal røyrgatetraséen justerast/ stikkast ut slik at den ikkje kjem i konflikt med dei automatisk freda kulturminna.
Rett sør for tunet på Graffer, er det ein dam som i følgje søknaden har vore nytta til kvern og sagbruk på Graffer, men som også tener som inntak for vassvegen som er skildra som Graffer – Søre Råsbakken – Kollane i boka «Vassvegar i Lom» (Svestad & Kolden 1996). Denne
vassvegen er, i følgje forfattarane, frå 1700 talet, og forsynte bruka Langbakken, Graffers- haugen, Søre Råsbakken og 4 bruk i Kollagrenda med vatningsvatn, og i tillegg deler av innmarka på Graffer. Inntaket og trolaget vidare vart bygd opp att etter flaumen i 1938, og har vore sett i stand att etter større flaumskader ein gong seinare. Vassvegen framstår framleis som eit samanhengande vassførande system frå inntaket ved Graffer til Urdstjønne på nordsida av Rv15, og vidare ned til Kollagardane. Også i dag er det denne vassvegen som forsyner
gardsbruka i Kollagrenda med vatn til landbruksvatning, og fleire av bruka tek også drikkevatn frå vasskjelder som kan bli påverka dersom vassføringa her blir redusert eller fell bort.
Inntaksdammen, trolag og vassveg blir ikkje direkte påverka av utbygginga, men etter det omsøkte alternativet vil det gjennom store deler av sommaren berre bli minstevassføring over dammen/ inntaket til vassvegen. Det er nemnt i søknaden at det vil bli slept tilstrekkeleg vatn til å forsyne dette inntaket, utan at dette er kvantifisert. Ein kan ikkje sjå at det er tilstrekkeleg utgreidd kor stort vasslepp som må til for å oppretthalde vassvegen sin funksjon og samtidig gje tilfredstillande minstevassføring vidare nedover Vulu nedstraums inntaket til vassvegen.
Det er også inntak til ein vassveg lenger aust, ved Graffershaugen, som forsyner garden Øyen (Graffersøyen) med vatningsvatn, og som er reserveforsyning for campingplassen her om sommaren. Opprinneleg er også dette ein vassveg frå 1700-talet eller eldre, som forsynte bruka nedover Vårdalen til Sygard Brimi med vatningsvatn. Dette inntaket er ikkje nemnt i rapporten.
Etter administrasjonssjefen si vurdering er verdien av å behalde funksjonen til vassvegane ikkje tillagt tilstrekkeleg vekt i konsekvensutgreiinga som følgjer søknaden. Kommunane i Nord - Gudbrandsdalen har eit spesielt ansvar for å ta vare på kulturminna knytt til vassvegar/ kunstig vatning. Vassvegen frå dammen ved Graffer vart vurdert til å ha lokal verneverdi i saksutgreiing for godkjenning av reguleringsplan for kryssutbetring Meadalsvegen – Rv15 (2012). I tillegg har vassvegane også i dag ein svært viktig funksjon ved at dei fortsatt forsyner gardsbruk i området med vatn for landbruksvatning.
Etter ei samla vurdering innstiller administrasjonssjefen på at Lom kommune bør rå til
utbygging av Graffer kraftverk etter alternativ 2, dvs. med kraftverket plassert på kote 540 sør for innmarka på Graffer. Samanlikna med alternativ 1 vil ein da oppretthalde naturleg vassføring i 1,3 km av Vulu sitt elveløp nedanfor Graffer. Ved dette utbyggingsalternativet blir dei viktige naturtypane fossesprøytsone nedstraums dammen ved Graffer, naturtypen bekkekløft og
bergvegg lenger nedstraums i elveløpet og naturtypen naturbeitemark sør for Vulu ved Graffer ikkje lenger påverka av tiltaket. Vidare vil automatisk freda kolgrop på sørsida av Vulu og tuftene etter husmannsplassen i same område heller ikkje bli omfatta av røyrgatetraséen. Ikkje minst vil det bli oppretthalde naturleg vassføring over inntaksdammen for vassvegen frå Graffer via Urdstjønne mot Søre Råsbakken og Kollagardane.
På grunn av redusert fallhøgde blir kraftproduksjonen etter dette alternativet 8,6 GWh, dvs.
ca 25% mindre enn ved alternativ 1, men sidan utbyggingsprisen også blir redusert frå 59 til 45 mill. kr blir utbyggingskostnad pr. kWh berre marginalt høgare (5,26 kr mot 5,15 kr).
Alternativt må det utgreiast betre kor stort vasslepp som må til ved utbygging etter alternativ 1 for å oppretthalde vassvegane sin funksjon og samtidig gje tilfredstillande minstevassføring vidare nedover Vulu mot utløpet ved kraftstasjonen. Uansett vil alternativ 1 føre med seg dei ulempene som blir forårsaka av lenger elveløp med sterkt redusert vassføring og lengre røyrgate.
I'll!‘ (;]/xx, Eco-. H”
2‘ . .i :L.l -
