Sakshandsamar, innvalstelefon Edvard Høgestøl, 55 57 20 45
Vår dato 08.04.2014
Vår referanse 2014/737 331.1 Dykkar dato
14.01.2014
Dykkar referanse 13/277
Modalen kommune Postboks 44
5729 Modalen
Modalen kommune - budsjett 2014 og økonomiplan 2014 - 2017
Fylkesmannen har motteke særutskrift av kommunestyresak om budsjett for 2014 og økonomiplan for 2014 - 2017, vedteke i kommunestyremøte 12. desember 2013.
Kommunen er ikkje under statleg kontroll og godkjenning etter kommunelova § 60.
Etter § 15 i forskrifter om årsbudsjettet skal årsbudsjettet, slik det er vedteke av kommune- styret, liggja føre som eige dokument innan 15. januar. Økonomiske oversyn må vera ut- arbeidd innan 1. mars i budsjettåret.
Etter kommunelova § 45 tredje punkt skal innstillinga til årsbudsjett ha vore lagt ut til offent- leg gjennomsyn i minst 14 dagar før handsaming i kommunestyret.
Det er lagt opp til reduksjon i skatteøyret for kommunane frå 11,6 prosent i 2013 til 11,4 pro- sent i 2014.
Frie inntekter
Kommunen har budsjettert med kr 7,53 mill i skatt på eige og inntekt for 2014. I tillegg kjem naturressursskatt på kr 15,1 mill.
I 2013 var det ein samla skatteauke for kommunane i landet på 5,7 %. Det er no rekna med ein skatteauke for kommunane frå 2013 til 2014 med 3,7 %.
Kommunen sitt skattenivå i 2013 var 234,4 % av landsgjennomsnittet.
I rammeoverføring til kommunane er det symmetrisk inntektsutjamning. Kommunar med skattenivå over landsgjennomsnittet får eit trekk i 2014 tilsvarande 60 % av differansen mellom eige skattenivå og landsgjennomsnittet.
Kommunar med skattenivå under landsgjennomsnittet får kompensasjon i 2014 tilsvarande 60 % av differansen mellom landsgjennomsnittet og eige skattenivå. Kommunar med skatte- nivå under 90 % av landsgjennomsnittet får også tilleggskompensasjon tilsvarande 35 % av differansen mellom 90 % av landsgjennomsnittet og eige skattenivå.
Kommunen sine frie inntekter består av ordinær skatt (inkl. naturressursskatt) og statleg rammeoverføring, etter fråtrekk for inntektsutjamning. Sum frie inntekter er budsjettert til kr 38,45 mill.
Inntektsprognosen for 2014 er no oppdatert med innkomen skatt i 2013 og endelege inn- byggjartal pr. 01.01.2014, som dannar grunnlaget for inntektsutjamninga.
For innbyggjartilskot og aldersfordelinga i utgiftsutjamninga er grunnlaget innbyggjartal pr.
01.07.2013.
I prognosen er skatt og rammetilskot summert til kr 37,9 mill. Kommunen sitt anslag ligg altså noko høgt i høve til siste inntektsprognose, og det er skatteanslaget som er litt høgt.
Prognosen byggjer på kommunen sitt gjennomsnittlege skattenivå for dei tre siste åra (2011 – 2013).
Eigedomsskatt
Det er budsjettert med kr 23,39 mill i eigedomsskatt for 2014. Det er det same som året før.
Kommunen fekk, saman med nokre andre kommunar med eigedomsskatt frå kraft, ei auke fram mot 2012. Årsaka var justering av maksimumsgrensa for eigedomsskattegrunnlaget.
Kommunen har eigedomskatt på verk og bruk med sju promillar.
Løns- og prisauke
Prisindikatoren for kommunesektoren for 2014 er i vedteke statsbudsjett 3,1 %. Pårekna løns- vekst inngår i denne med 3 ½ prosent. Løn tel knapt 2/3 av prisindikatoren medan resten er pårekna prisvekst på varer og tenester.
Avdrag
I økonomireglane er det gitt minimumskrav for storleiken på årlege avdrag. Etter kommune- lova § 50 sjuande ledd kan attståande løpetid for kommunen si samla gjeldsbyrde ikkje over- stiga den vegde levetida for kommunen sine anleggsmidlar ved det siste årsskiftet.
Kommunelova set eit minstekrav til totale låneavdrag for kommunen. Ein hovudregel vil vere at årlege låneavdrag som eit minimum må utgjere om lag 3 ½ - 4 % av lånegjelda (når formidlingslån og avdrag på slike lån ikkje er rekna med).
Det er budsjettert med kr 2,5 mill i ordinære avdrag (utanom avdrag på formidlingslån). Det er meir enn tilstrekkeleg etter kommunelova, samstundes er det slik at kommunens storleik gjer at sjølv mindre, nye, låneopptak gir store utslag. Det er difor bra at kommunen kvittar seg med så mykje som mogleg av gamal gjeld.
Driftsresultat
Kommunelova § 46 punkt 6 legg til grunn at det blir budsjettert med eit driftsresultat som minst er tilstrekkeleg til å dekka renter, ordinære avdrag og nødvendige avsetjingar (inkl.
inndekning av underskot).
Paragraf 3 i forskriftene om årsrekneskapen presiserer nærare det driftsrekneskapen og in- vesteringsrekneskapen skal omfatta. Som hovudregel må til dømes ei inntekt og innbetaling som ikkje er ordinær, bli ført i investeringsrekneskapen.
Frå og med 2010 har det vore endring i korleis kommunane kan disponera momsrefusjon frå investeringar. Det har vore ein overgangsperiode frå 2010 og til og med 2013 med aukande grad av overføring av momskompensasjon til finansiering av investeringar. Frå budsjett- og rekneskapsåret 2014 skal heile kompensasjonen for meirverdiavgift av investeringar bli inn- tektsført direkte i investeringsrekneskapen.
Det er tilrådd generelt at kommunane bør ha eit netto driftsoverskot i rekneskapen på mini- mum 3 % av driftsinntektene. Det er viktig for å kunne setje av midlar til å møta ei mellom- bels ubalanse på drifta og til finansiering av investeringar no eller seinare. Netto drifts- overskot vil i 2014 generelt bli svekka for kommunane som følgje av inntektsføring av moms- kompensasjon knytt til investeringar i investeringsrekneskapen i staden for i driftsrekne- skapen.
Kommunen har budsjettert med eit netto driftsresultat på kr 2,43 mill. Det er under tilrådinga.
Dei siste fem åra har netto driftsresultat lagt mellom 6,72 % og 7,97 % av brutto drifts- inntekter. Det er kanskje noko svakt for ein så inntektssterk kommune.
Den resterane økonomiplanen er gjort opp i balanse, men det er ikkje mogleg å lese ut netto driftsresultat ettersom det berre er utarbeid skjema «1A» og «1B», og ikkje «økonomisk oversikt» for åra 2015 – 2017. Normalt skal netto driftsresultat vere mogleg å rekne ut av
«1A», men til tross for at det har vore påpeikt fleire gonger, har ikkje kommunen makta å samstemme skjema. Eit blikk på avsetningane i dei to skjema syner avviket utan nærare be- rekningar.
Fylkesmannen viser til fjorårets budsjettbrev med kommentarar til føringa av «små- investeringar» i driftsrekneskapen, og legg til grunn at dei i år er inkorporerte i drifta på normalt vis.
Investering, lånegjeld og kapitalutgifter
I 2014 er det planlagt investeringar for til saman kr 5,46 mill i anleggsmiddel. Den største investeringa er knytt til oppgradering av bebuarrom Modalstunet meir kr 1,66 mill.
Investeringane held fram med nær tilsvarande beløp (kr 1,7 mill) i alle økonomiplanåra.
Ny brannbil er budsjettert med kr 1,- mill i 2014 og kr 0,6 mill i 2015.
Det skal investerast i Øvre Helland og lokale vassverk i 2014 (kr 0,8 mill) og filter i Mo vass- verk (kr 7,- mill) i 2015. Elles er det satt av kr 0,3 mill til VAR-investeringar i alle økonomiplanåra.
Tomtefelta Mo og Øvre Helland er ikkje budsjetterte med investeringar i 2014, men framover i økonomiplanperioden vert det satt av til saman kr 5,5 mill over tre år.
Det vert tatt opp kr 0,5 mill i lån. Elles er avsetningar (kr 4,46 mill) og overføringar frå drifts- budsjettet (kr 0,7 mill) finansieringskjelder.
Vi har rekna ordinær langsiktig gjeld pr. 31.12.2012 pr. innbyggjar for kommunane i fylket utanom Bergen til kr 62.282,-. (kommunekassa - ikkje konsern). I dette talet er ikkje pensjonsforplikting medrekna. Det tilsvarande talet for kommunen var kr 76.010,-. Openbart
vil differansen mot gjennomsnittet vere heilt omvendt om vi ser på gjeld mot brutto driftsinntekter, gitt kommunen sitt inntektsnivå.
I 2009 var talet kr 106.407,- pr innbyggjar for ei gjeld på kr 36,6 mill. Førebelse KOSTRA-tal for 2013 syner at kommunen reduserte gjelda noko i løpet av året som gjekk.
Oppsummering
Kommunen er utan tvil blant dei rikaste i landet. Målt pr innbyggjar har kommunen meir en dobbelt så mye frie inntekter (ordinære skatteinntekter og rammetilskot) å bruke på kvar inn- byggjar enn gjennomsnittet i fylket (utan Bergen).
Og det er før vi legg til inntekter frå eigedomsskatt o.a. Rekneskap for 2012 syner t.d. at gjennomsnittet i fylket (utan Bergen) pr innbyggjar for frie inntekter, pluss eigedomsskatt o.a., var kr 50.079,-. Tilsvarande for kommunen var kr 168.710,-.
Kommunen er sjølvsagt rekna for å være objektivt sett mykje meir tungdriven enn gjennom- snittet, men det vert da også søkt kompensert gjennom utgiftsutjamninga, kr 14,65 mill i 2014, noko som er grunnen til at rammetilskotet er såpass høgt som det er.
Gitt dette er resultata dei siste åra, og ikkje minst i budsjettet, for svake. Rådmannen skriv i budsjettframlegget:
«Modalen kommunen har ein solid økonomi og god handlefridom, men tendensen til svakare resultat har medført eit ekstra fokus på driftsresultatet dei seinare åra. Det er viktig å halda netto driftsresultat på eit høgt nivå for å kunne ha buffer mot endringar i rammevilkåra for kommunen, samstundes som investeringsnivået over tid er tilpassa resultatet frå drifta, og ein opprettheld høvet til å eigenfinansiera investeringane i størst mogleg grad».
Kommunen kan lite gjere med inntektsnivået, og da er det utgiftene som må tilpassast. Låne- finansierte investeringar vil vere svært merkbare, og Fylkesmannen tilrår at ein opprettheld det høge avdragsnivået. Da er det betre å ha ei drift som gir rom for eigenfinansiering.
Med helsing
Lars Sponheim
Rune Fjeld ass fylkesmann
Brevet er godkjent elektronisk og har derfor inga underskrift.
Kopi til:
Nordhordland revisjonsdistrikt Postboks 16 5902 Isdalstø
