Sakshandsamar, innvalstelefon Edvard Høgestøl, 55 57 20 45
Vår dato 10.02.2015
Vår referanse 2015/356 331.1 Dykkar dato
02.01.2015
Dykkar referanse 14/308
Statens hus
Kaigaten 9, 5020 Bergen Telefon: 55 57 20 00 Telefaks: 55 57 28 51
Fylkesmannen i Hordaland Postboks 7310, 5020 Bergen Org.nr: 974760665
E-post:
[email protected] Internett:
www.fylkesmannen.no/hordaland
Ulvik herad Skeiesvegen 3 5730 Ulvik
Ulvik herad - budsjett 2015/økonomiplan 2015 - 2018
Fylkesmannen har motteke særutskrift av kommunestyresak om budsjett for 2015, vedteke i heradstyremøte 10. desember 2014 og økonomiplan 2015 - 2018, vedteke i heradstyret 18.juni 2014.
Heradet er ikkje under statleg kontroll og godkjenning etter kommunelova § 60.
Etter § 15 i forskrifter om årsbudsjettet skal årsbudsjettet, slik det er vedteke av kommune- styret, liggja føre som eige dokument innan 15. januar. Økonomiske oversyn må vera ut- arbeidd innan 1. mars i budsjettåret.
Etter kommunelova § 45 tredje punkt skal innstillinga til årsbudsjett ha vore lagt ut til offent- leg gjennomsyn i minst 14 dagar før handsaming i kommunestyret.
Det er lagt opp til reduksjon i skatteøyret for kommunane frå 11,4 prosent i 2014 til 11,35 prosent i 2015.
Frie inntekter
Heradet har budsjettert med kr 32,65 mill i skatt på eige og inntekt for 2015.
I 2014 var det ein samla skatteauke for kommunane i landet på 1,9 prosent. Det er no rekna med ein skatteauke for kommunane frå 2014 til 2015 med 5,6 prosent.
Heradet sitt skattenivå i 2014 var 119 prosent av landsgjennomsnittet.
I rammeoverføring til kommunane er det symmetrisk inntektsutjamning. Kommunar med skattenivå over landsgjennomsnittet får eit trekk i 2015 tilsvarande 60 prosent av differansen mellom eige skattenivå og landsgjennomsnittet.
Dette trekket finansierar kommunar med skattenivå under landsgjennomsnittet med 60 prosent av differansen. Er skattenivået under 90 prosent av landsgjennomsnittet, får heradet i tillegg ein kompensasjon på 35 prosent for differansen opp mot 90 prosent.
Heradet sine frie inntekter består av ordinær skatt og statleg rammeoverføring, medrekna inntektsutjamning. Sum frie inntekter er budsjettert til kr 79,35 mill.
2
Inntektsprognosen for 2015 er no oppdatert med førebelse innbyggjartal pr. 01.01.2015 og innkomen skatt i 2014. Grunnlaget for inntektsutjamninga vil vere innbyggjartal pr. 01.01.
2015. For innbyggjartilskot og utgiftsutjamninga med aldersfordeling er grunnlaget inn- byggjartal pr. 01.07.2014.
Dei budsjetterte frie inntektene er i samsvar med den siste inntektsprognosen.
Eigedomsskatt
Det er budsjettert med om lag kr 10,53 mill i eigedomsskatt for 2015 og den resterande økonomiplanperioden. Det er noko opp frå budsjettert eigedomsskatt i 2014 (kr 10,3 mill).
Det skuldast ny taksering av kraftliner, samt justering av maksimumstakst på skattlegging av kraftverk. Innkomen eigedomsskatt i 2013 var 10,41 mill.
Eigedomsskatten for 2015 er sju promille på verk og bruk.
Andre inntekter
Nettovinst ved sal av konsesjonskraft er budsjettert med kr 4,68 mill i 2015. Det er ein ned- gang på kr 2,2 mill frå året før. Det skuldast lågare kraftpris. I økonomiplanen frå juni ligg denne posten med kr 6,- mill årleg.
Eigarandelen i Hardanger Energi AS (15,3 prosent) gir avkastning. Forventa utbytte er kr 1,05 mill. Også her er det ein nedgang, kr 600.000,-, frå økonomiplanen.
Løns- og prisauke
Prisindikatoren for kommunesektoren for 2015 er i vedteke statsbudsjett 3,0 prosent. Pris- indikatoren består av pårekna lønsvekst 3,3 prosent og pårekna prisvekst på varer og tenester med 2,5 prosent.
Avdrag
I økonomireglane er det gitt minimumskrav for storleiken på årlege avdrag. Etter kommune- lova § 50 sjuande ledd kan attståande løpetid for heradet si samla gjeldsbyrde ikkje overstiga den vegde levetida for heradet sine anleggsmidlar ved det siste årsskiftet.
Kommunelova set eit minstekrav til totale låneavdrag for heradet. Ein hovudregel vil vere at årlege låneavdrag som eit minimum må utgjere om lag 3 ½ - 4 prosent av lånegjelda (når for- midlingslån og avdrag på slike lån ikkje er rekna med). Fylkesmannen tilrår kommunane at dei ordinære avdraga minst er på dette nivået.
Det er budsjettert med kr 3,03 mill i ordinære avdrag (utanom avdrag på formidlingslån), noko som oppfyller minimumskravet.
Låneporteføljen til heradet er noko spesiell, da ein stor del (25,4 mill pr 31.12.2014) er knytt til låneopptak i samband med forskotering av rassikringsprosjektet på Fv 572. Heradet har tatt opp lån, men enno ikkje motteke krav frå Fylkeskommunen om å utbetale forskoteringa, og Fylkeskommunen har også vedteke å betale tilbake forskoteringa i 2016. Heradet vel likevel å legge til grunn at det vert betalt renter og avdrag i 2015.
Heradet har pr 31.12.2013 kr 25,82 mill i ubrukte lånemiddel.
3 Driftsresultat
Kommunelova § 46 punkt 6 legg til grunn at det blir budsjettert med eit driftsresultat som minst er tilstrekkeleg til å dekka renter, ordinære avdrag og nødvendige avsetjingar (inkl.
inndekning av underskot).
Paragraf 3 i forskriftene om årsrekneskapen presiserer nærare det drifts- og investerings- rekneskapen skal omfatta. Som hovudregel må til dømes ei inntekt og innbetaling som ikkje er ordinær bli ført i investeringsrekneskapen.
Netto driftsoverskot i budsjettet er kr 245.204,-.
Kommunane er i tidlegare år tilrådde å ha eit netto driftsoverskot på minst tre prosent av brutto driftsinntekter, basert på prinsippet om formuebevaring.
Frå og med 2014 blir momskompensasjonen ført direkte i investeringsrekneskapen (og utan- om driftsrekneskapen). Det får negativ effekt på netto driftsresultat, og TBU (Teknisk be- rekningsutval for kommunal økonomi) har derfor redusert tilrådinga til 1 ¾ prosent for kommunane generelt. Tilrådinga er no knytt til kommunekonsern, og ikkje som tidlegare til kommunekasse.
Nivået på 1 ¾ prosent for netto driftsoverskot er eit tilrådd minstenivå frå utvalet. Fylkes- mannen ser det som føremålstenleg at kommunane har eit høgare netto driftsoverskot enn 1 ¾ prosent av driftsinntektene for å ha buffer til å møte økonomiske utfordringar og til framtidige investeringar.
Heradet sitt netto driftsresultat tilfredsstiller uansett ikkje kravet. Meir om dette under oppsummering.
Investering, lånegjeld og kapitalutgifter
I 2015 er det planlagt brutto investeringar for til saman kr 14,865 mill.
Dei største investeringane er til fleirbrukshall (kr 10,- mill – som i fjor), deretter ombygging av barnehagen (kr 2,- mill) og kommunale bygg (kr 1,5 mill).
Investeringane vert i hovudsak finansierte med lån, kr 13,98 mill. Finansieringa kjem elles frå overføring frå drifsrekneskapen, kr 520.190,- og bruk av ubundne fond, kr 365.000,-.
Det er få investeringar seinare i økonomiplanperioden, og planlagde investeringar i barnehage framover vert redusert. Grunngjevinga er uvisse om framtidig økonomi, og uvisse om kostnadsutgreiing om sjukeheimen.
Det generelle gjeldsnivået for kommunane i landet har auka vesentleg. Nivået må bli vurdert som høgt. Det same gjeld Hordaland. Landsgjennomsnittet (kommunekasse - ikkje konsern) si lånegjeld ved utgangen av 2013 var kr 60.995,- pr. innbyggjar.
Heradet si netto lånegjeld var samstundes kr 54.686,- pr. innbyggjar, men her må forskotering og unytta lånemiddel tas med i berekninga.
4 Oppsummering
Heradet var lenge i praksis gjeldfri. Det har endra seg dei seinare åra og kommunen er i større grad enn før avhengig av lån ved investeringar.
Fondssituasjonen er ikkje så verst, noko som særleg skuldast at ubundne investeringsfond fekk tilført kr 20,- mill i såkalla avbøtande tiltak i samband med utbygginga av kraftlina mellom Sima og Samnanger. Desse midlane vert førebels halde attende.
Heradet har hatt som mål å oppnå eit netto driftsresultat på mist 3 % av brutto driftsinntekter.
Den målsettinga bør heradet halde på, gitt kommunen si historie med føring av mva for investering og ikkje minst med tanke på tidligare resultat. I gjennomsnitt har netto driftsresultat i prosent av brutto driftsinntekter vore 7,29 %.
På den andre sida skriv rådmannen i saksførebuingane at utgifter knytte til vedtekne investeringar, og framtidig usikkerhet rundt inntekter og drift, gjør at ein for framtida ikkje kan rekne med dei same gode resultata som i tidligare år. Investeringane vert da også førebels minimert i økonomiplanen.
Budsjettert netto driftsresultat for 2015 er lågt. Resultatet vart ytterligare svekka frå rådmannen sitt framlegg til endeleg vedtak. Fylkesmannen finn formuleringa «Endringa vert finansiert ved å redusere iverføringa til investeringsrekneskapen» noko upresis. Heradet har auka utgiftene utan balanserande tiltak, og dermed redusert netto driftsresultat. Ein effekt av det er mindre til overføring til investeringsrekneskapen.
Heradet handsamar økonomiplan i juni og budsjett i desember. Fylkesmannen ber om at økonomiplanen blir sendt oss etter vedtak. Til tross for eit halvt års mellomrom mellom vedtaka, er det tilfredstillande samsvar mellom økonomiplanens første år og budsjettet.
Dokumenta er elles presise og enkle å følgje, noko som er viktig for allmenta.
Med helsing
Lars Sponheim Rune Fjeld
assisterande fylkesmann
Brevet er godkjent elektronisk og har derfor inga underskrift.
Kopi til:
Indre Hordaland revisjonsdistrikt Postboks 274 5702 Voss
